Суд ісі: Сутерлендке қарсы Ұлыбритания – гомосексуалдық келісім жасы теңестірілуі
Sutherland v United Kingdom
Сот ісі «Сатерленд против Ұлыбритания» – гомосексуалдық әрекеттерге жас шегін теңестіру туралы. Еуропалық конвенция бойынша жеке өмір құқығы бұзылғандығы туралы шағым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сютерленд / Ұлыбритания ісі Е. Сютерлендтің Еуропалық адам құқықтары жөніндегі комиссияға, гетеросексуалды әрекеттер үшін 16 жас болса, гомосексуалды әрекеттер үшін ең төменгі жасты 18 деп белгілеуі, Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды қорғау туралы Еуропалық конвенцияның 8-бабында қарастырылған жеке өмірге қатысты құқығын бұзды деген шағымынан туындады. Шағым алғаш рет 1994 жылғы 8 маусымда тіркелді және нәтижесінде гомосексуалды және гетеросексуалды әрекеттерге қолданылатын жасқа келісу шарттары теңестірілді.
Sutherland v United Kingdom originated as a complaint by Mr Euan Sutherland to the European Commission of Human Rights that the fixing of the minimum age for lawful homosexual activities at 18 rather than 16, as for heterosexual activities, violated his right to respect for private life under Article 8 of the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. The complaint was first filed on 8 June 1994 and ultimately led to the equalisation of the age of consent for homosexual and heterosexual acts.
Фактілер
Өтініш беруші, Юан Сазерленд 1977 жылы туған. Өзінің гомосексуал екенін түсінгеннен кейін, 16 жасында тағы бір гомосексуал ер адаммен алғашқы жыныстық қатынасына түсті. Өтініш берушіге ешқашан қылмыстық қудалау шарасы қолданылмаса да, оның қудалануға ұшырауы мүмкін деген негізді қорқыныш болды, себебі 1990 жылы 455 қылмыстық іс тіркеліп, оның нәтижесінде 342 адам сотталды, ал 1991 жылы 213 қылмыстық іс тіркеліп, 169 адам сотталды. Осы қорқыныш Өтініш берушіні Комиссияға шағымдануға итермеледі. 1956 жылғы Жыныстық қатынастар туралы заңның 12(1) бабына сәйкес, бір адамның екінші адаммен жыныстық қатынасқа түсуі қылмыс саналды, ал 13-бабына сәйкес, ер адамның тағы бір ер адаммен "аса ұятты әрекет" жасауы, ол қоғамда болсын, жекеде болсын, қылмыс болып есептелді. 1967 жылғы Жыныстық қатынастар туралы заңда егер екі тараптың жасы 21-ге толған немесе одан асқан болса және олар осы әрекеттерге өз еркімен келіссе, қылмыс жасалмайды делінген.
The Applicant, Mr Euan Sutherland was born in 1977, and after realising he was homosexual, had his first sexual encounter with another homosexual man at the age of 16. Although the Applicant was never prosecuted, there was a justified fear that he may be since, in 1990, 455 prosecutions had given rise to 342 convictions and, in 1991, 213 prosecutions gave rise to 169 convictions. This fear led the Applicant to bring the complaint to the Commission. Under section 12(1) of the Sexual Offences Act 1956 it was an offence for a person to commit buggery with another person and under section 13 it was an offence for a man to commit an act of "gross indecency" with another man, whether in public or private. The Sexual Offences Act 1967 stated that no offence is committed if both parties are aged 21 or over and consented to the acts.
Сот шешімі
Комиссия өтінішті қарады және тыңдаудан кейін 1 шілдеде өз қорытындысын жариялады. Жарияланған қорытындылар бойынша, Комиссия кең ауқымды пікірлер мен факторларды қарастырды, соның ішінде гомосексуалдық актілерге келісім беру жасын жоғарылатудың негіздемесі, медициналық қызметкерлердің жас шегі туралы пікірлері, сондай-ақ гетеросексуалдық және гомосексуалдық актілерге қатысты әртүрлі жас шектеулерінің кемсітушілік тудыратындығы туралы мәселелер зерттелді. Стефан Трехсель төрағалық еткен комиссия әртүрлі жас шектеулерінің болуын кемсітушілік деп таныды және мұндай кемсітушілікті ақтауға заңды негіз жоқ екенін анықтады. Осыған байланысты, гомосексуалдық актілерге келісім беру жасын 16 жасқа дейін төмендету қажет деген шешімге келді. Комиссия өз шешімін негіздеу үшін бұрынғы істердегі – Dudgeon v. United Kingdom және Norris v. Ireland – аргументтерін келтірді. Комиссияның қорытындысына жауап ретінде, өтініш беруші және Ұлыбритания Үкіметі 1997 жылғы 13 қазанда гомосексуалдық актілерге келісім беру жасын 16 жасқа дейін төмендету мақсатында 1998 жылдың жазында Парламентке заң жобасын ұсыну туралы келісімге келді. Олар заң қабылданғаннан кейін Үкіметтің орынды шығындарды төлейтіні және тараптардың сотқа достық келісімді бекіту туралы өтініш білдіретіні туралы уағдаласты. Үкімет 1998 жылдың маусым айында Парламентке «Қылмыс және тәртіпсіздік» заң жобасын енгізді, онда гомосексуалдық актілерге келісім беру жасын 16 жасқа дейін төмендету туралы қағида көзделген. Бұл қағида Төменгі палатада қабылданды, бірақ Лордтар палатасы оны мақұлдамады. «Жыныстық қылмыстарға (өзгерістер)» заң жобасы 1998 жылғы 16 желтоқсанда Төменгі палатаға ұсынылды және тиісті қағидалар қайтадан бекітілді, бірақ кейіннен Лордтар палатасы оны қабылдамады. Аталған қағидалар 1911 жылғы Парламент Актісіне сәйкес үшінші рет енгізілді, осылайша бір жылдық кешігуден кейін күшіне енеді. 2000 жылғы 28 қаңтарда заң жобасы Төменгі палатаға қайтадан ұсынылып, 263 дауыспен 102-ге қарсы қабылданды. Содан кейін 2000 жылғы 29 ақпанда Лордтар палатасына енгізілді, онда 2000 жылғы 11 сәуірде екінші оқылымда қарсылық білдірілмеді, бірақ бірқатар Лордтар түзетулер енгізуге ниеттенетіндіктерін мәлімдеді. Нәтижесінде, заң жобасы 2000 жылғы парламенттік сессияның соңында Парламент Актісіне сәйкес қабылданды және «Жыныстық қылмыстарға (өзгерістер)» заң 2000 жылғы 30 қарашада Корольдік келісімін алып, 2001 жылғы 8 қаңтарда күшіне енді. Бірнеше мерзімді ұзарту туралы өтініштерден кейін, Сот 2001 жылғы 23 қаңтарда Үкіметтен келісім беру жасының теңестірілгені туралы, ал 2001 жылғы 1 ақпанда Үкіметтің өтініш берушінің шығындарын төлегені туралы хабарлама алды. Осыған байланысты, 2001 жылғы 27 наурызда сот ісі сот тізімінен алынып тасталды.
The Commission considered the application and following a hearing published its findings on 1 July 1997. The published findings show that the Commission considered a very wide range of opinions and factors, including the rationale for a higher age of consent for homosexual acts, opinions from medical staff as to what a suitable age limit is and whether a different age for heterosexual and homosexual acts is discriminatory. The commission, presided over by Stefan Trechsel, found that the existence of different age limits was discriminatory and that no valid grounds existed to justify that discrimination. They therefore found that the age of consent for homosexual acts should be lowered to 16. In arriving at their conclusion the commission cited their reasoning in the previous cases, Dudgeon v United Kingdom and Norris v. Ireland. In response to the commission's findings the Applicant and the UK Government, on 13 October 1997, submitted an agreement that a Bill would be proposed to Parliament the summer of 1998 to reduce the age of consent for homosexual acts to 16. They agreed that once the legislation was passed the Government would pay reasonable costs and the parties would apply to the Court for approval of a friendly settlement. The Government brought the Crime and Disorder Bill to Parliament in June 1998 which contained a provision to reduce the age of consent for homosexual acts to 16. Those provisions were accepted by the House of Commons, but were rejected by the House of Lords. The Sexual Offences (Amendment) Bill was introduced to the House of Commons on 16 December 1998 and the relevant provisions were again endorsed by that house, but were later rejected by the House of Lords. The provisions were then reintroduced for a third time under the Parliament Act 1911 such they could pass into force after a delay of one year. On 28 January 2000, the Bill was re introduced before the House of Commons and was passed by 263 votes to 102. It was then introduced into the House of Lords on 29 February 2000, where, on 11 April 2000 its Second Reading was not opposed, but some Lords stated they would propose amendments. As a result, the Bill was adopted under the Parliament Act at the end of the 2000 Parliamentary year and the Sexual Offences (Amendment) Act 2000 received Royal Assent on 30 November 2000 and was brought into force on 8 January 2001. Following a series of requests for extensions, the Court received notification from the Government on 23 January 2001 that the age of consent had been equalised and then on 1 February 2001 that the Government had paid the Applicant's costs. Accordingly, on 27 March 2001, the case was struck out of the Court's lists.