Кіріспе

"Туристік тартымдылық" – "The Outer Limits" телешоуының түпнұсқа эпизоды. Ол алғаш рет 1963 жылдың 23 желтоқсанында, бірінші маусымда көрсетілді.

Сюжет

Жарқын мінезді миллионер Джон Декстер Оңтүстік Америка диктатурасының суларында мекендейтін ежелгі көл монстры іздеу үшін барлаушылар мен ғалымдар тобын жетелейді. Декстердің яхтасындағы су астындағы құралдарды пайдаланып, жаратық көл төрінен жүзіп өтетіні анықталады. Бірнеше әрекеттен кейін, жаратық ұсталып, зерттеу үшін жергілікті университетке жеткізіледі. Судан тыс жерде сақтау үшін жануар қозғалмайтындай етіп жасалып, мұздатқышқа орналастырылады. Осы уақытта Декстер оны АҚШ-қа тасымалдап, көрмеге қоюды жоспарлайды. Сан-Блас абсолюттік билеушісі Хуан Меркурио оны өзінің елдің сәлсіз Дүниежүзілік көрмесіне туристерді тарту үшін, ұлттық қазына деп жариялап пайдалануды көздейді. Тұтқында кезінде, жаратық немқұрайлы күзетшінің кінәсінен қайта тіріліп, мұздатқыш есігінің жарылуына себеп болатын ультрадыбыстық толқындарды шығарады. Ол қайта ұсталып, Меркурионың сарайынан келген қарулы күзетшіге күзетке тұру тапсырылады. Декстер оны жеңіп, жеке ұшағымен АҚШ-қа қайтаруды ұйымдастырады. Декстер мен оның көмекшілері монстрды саяхатқа дайындап жатқанда, көлден көптеген жаратықтар шығып келе жатқанын көріп, таңғалады. Бұрын Декстердің жұмысында болған теңіз биологы оларды жаратықты босатуға шақырады. Олар көнбегенмен, жаратықтардың басқаларымен қосылып кететінін бақылайды. Декстер оларды тоқтатуға тырысып, жаратықтарға оқ атып, кенеттен теріс ультрадыбыстық импульспен тоқтатылады. Жаратықтар көлге қайта кіріп, су астында жоғалады. Олардың жерді дірілдеткен дыбыстық толқындарының біріккен күшімен, жаратықтар Меркурио билік құрған кезде салған бөгетті құлатып, оны өлтіреді және Сан-Бласты су басады, ол салған барлық нәрсені жояды.

Бастапқы баяндама

Адамзаттың қараңғы да алағайлы тарихында ежелгі құдайлардың іздері қалған. Бұл тас мүсін, бір кездері, мың жыл бұрын Пан Американың орталық тауларында құдай болып табысқан. Бүгінде жаңа құдайлар пайда болды – билік құдайы, ақша құдайы. Сан-Блас Республикасы Ориноко алқабының батысында, экватордан сәл солтүстікте жатыр. Оның негізгі экспорт тауарлары – кофе, копра, махагон, жүгері және сафран. Жүз жылдың ішінде үкімет билігі көп рет ауысты, қан төгіліп, от тұтанып, өліммен аяқталды. Осы революцияшылдардың соңғысы Хуан Меркурио басқарды – олардың арасындағы ең абсолютті және күшті билеуші. Тек вулкандық жоталардағы ежелгі құдайларға жақын тұратын үндістер ғана әсер етпейді. Олар конкистадорлардың қару күшімен және жарқыраған туларымен, революцияшылдардың ынтасымен және өлімге дайындықтарымен, американдықтардың ақшасымен және бульдозерлерімен, Ари Пана кратерінің көліндегі жазғы үй қайықтарымен, түрлі құрылғыларымен, машиналарын және жабдықтарымен келуін көрді.

Бірінші актінің баяндауы

Теңіздің тереңіне ауа баллонымен және аңшылық сүйреуімен ғана қорғалған ғалым-зерттеуші Сан-Блас таяздамасынан төмен түседі, бірақ оған беймәлім, бақылаушының өзі бақыланады. Теңіз шөптерінің иілген араларында жасырынған, ғасырлар бойы соқыр, көзі жоқ көздер, тығырдан қарап тұр. Терең судың аңызындай жаратылыс, терісіндегі нейрорецепторлар арқылы сезіне отырып, шетелдік басып кіруші – Адамды сезеді.

IV актінің баяндауы

Тұрақты ультрадыбыстық сәулелермен тесілуден шаршап, қысымға ұшыраған бөгеттің бетон беті жарылып, құлайды. Он миллион тонналық қысым толық құлауға қарай жиналады.

Соңғы баяндама

Табиғат күштері әділетсіздікке бағынбайды. Ешбір адамның, тіпті әлемнің тепе-теңдігі де, өзгелерді қатал басқышқа салуға құқығы жоқ. Ол табиғат күштерін мақтаншылдық, ашкөздік және ұмтылыстың үштік мойынтұрығына да салуға болмайды. Шелли айтқандай, "Міне, осы жерде әлемді билеуді армандаған, өлмейтін зұлымдық жатыр".

Өмірбаян

Басқа эпизодтардан өзгешелігі, осы эпизодта екі қосымша повествование бар, біреуі I актіде, екіншісі IV актіде. Бұл эпизодты бастапқыда 1963 жылғы 25 қарашада, Джон Кеннединің қазасынан екі күн соң көрсетуге жоспарланған еді. Кеннеди қазасынан кейінгі күндері АҚШ телеарналарының көптеген хабарламалары сияқты, осы эпизод та кейінге жылдырылды. Дегенмен, оны келесі аптаға, 2 желтоқсанға (The Outer Limits жаңа эпизодтары қайтадан эфирге шыққанда) ауыстырудың орнына, "Туристік тартымдылық" бірнеше аптаға, 23 желтоқсанға дейін ықпалды болды.