Кіріспе

Өндірістік күштер теориясы, кейде өндірістік күштер детерминизмі деп аталады, – тарихи материализм мен марксизмнің бір түрі. Ол берілген өркениеттің әлеуметтік құрылымы мен мәдениетінің дамуы мен өзгеруінің негізі ретінде техникалық прогреске басты назар аударады. Марксистік ойшылдардың түрлі мектептерінде техникалық немесе технологиялық прогрестің қоғамға және әлеуметтік прогреске тигізетін әсерінің маңыздылығы әртүрлі бағаланады. Бұл тұжырымға жақын түсінік – технологиялық детерминизм. Практикалық тұрғыдан алғанда, бұл көзқарас социализмді іске асыру үшін экономиканың өндірістік күштерін арттыру қажеттігіне, ал номиналды социалистік экономикада коммунизмге жету үшін бұл аса маңызды екеніне баса назар аударады. Бұл теорияны көптеген ортодоксалды марксистер мен марксистік-лениншілер қолдады және қазіргі және бұрынғы социалистік мемлекеттердің экономикалық саясатын анықтауда маңызды рөл атқарды.

Социалистік мемлекеттер

Өндірістік күштер теориясы мен оған байланысты перспективаларға сүйене отырып, бұрынғы Шығыс блогының және қазіргі социалистік мемлекеттердің экономикалық жүйелерінде мемлекет мемлекеттік кәсіпорындардан алынған табыстар арқылы капитал жинады, осы елдерін қарқынды түрде жаңғырту және индустрияландыру мақсатында. Себебі бұл елдердің технологиялық деңгейі нақты социалистік экономиканы техникалық тұрғыдан іске асыруға немесе социалистік мемлекеттің коммунистік өндіріс құрылысына көшуге тырысуына жеткіліксіз болды. Кеңес Одағы мен Қытай Халық Республикасының жаңғыртуға ұмтылысының философиялық негізі – елдерін индустрияландыруға деген ниет болды.