Кіріспе

Әлеуметтік жиын түрі

Жаңа тұрғын үйге көшкеннен кейін көп ұзамай өткізілетін үйге қонақ шақыру тойы – бұл дәстүрлі мереке. Онда үй иелері көшіп келгеннен кейін жаңа үйлерін достарына көрсетеді, ал достары жаңа үйді жинауға көмектесетін сыйлықтар сыйлайды. Үйге қонақ шақыру тойлары көбінесе бейресми өтеді.

Тарих

"Housewarming" ағылшын термині бастапқыда орталық жылу жүйесі болмаған заманда жаңа үйді жылыту дәстүрінен туындаған. Әрбір қонақ сыйлық ретінде отын әкеліп, барлық пештерде от жағар еді. Бұл үйді жылыту ғана емес, сонымен қатар жылы атмосфера құру арқылы зұлым рухтарды қорғап, қууға мүмкіндік береді деп сендірілген. Адамдар тұрмаған үйлер адасқан рухтардың мекені саналғандықтан, үйді кішкентай балалар тұруға дейін тазалау қажет деп есептелген. Бұл дәстүр орта ғасырлардан бастау алады.

Сыйлықтар

Көптеген мәдениеттерде қонақжайлылықтың белгісі ретінде нан мен тұзды алмасу кең таралған. Нан мен тұзды үйге қоныстанған кезде сыйлау Ресей мен Германияда танымал болған, сондай-ақ бұл яһудилердің үйге көшкен кездегі дәстүрлерінің бір бөлігі еді. Грекияда анар үйге қоныстанған кезде берілетін дәстүрлі сыйлық саналған. Оны үйдің ішкі құрбандық алаңының астына немесе жанына қойып, бақ, құнарлылық және молшылық әкелу үшін арналған. Анар өлгендердің жемісі деп есептелгенмен, ол сонымен қатар неке және байлықпен де байланысты болды және Персефона туралы мифте де кездеседі. 17 және 18 ғасырларда ананас Еуропа мен Америкада үйге көшкен кездегі әсем әрі жомарт сыйлық ретінде қарастырылды. Бұл дәстүр сыйлық берушінің байлығы мен байланыстарын көрсету мақсатымен басталды, себебі ананас Кариб теңізінің жергілікті халқының императорлық саяхатшыларға көрсеткен ыстық қонақжайлылығымен байланысты болды. Солтүстік-Батыс Өзбекстандағы қарақалпақтардың арасында үйге көшкен кезде қонақтар жаңа киіз үйге мата сыйлықтарын әкелген.

Өңірлік айырмашылықтар

Францияда үйді жаңадан құрған қонақты "пендиасон де кремайлер" деп атайды, сөзбе-сөз "мұржадан ілмек ілу". Бұл сөз орта ғасырлардан бері келе жатыр. Үйдің құрылысы аяқталған соң, оған қатысқандардың барлығын мақтау үшін кешкі асқа шақыру қалыпты жағдай болған. Тамақ үлкен қазанға дайындалатын, оның температурасы мұржадағы ілмек арқылы реттелетін, ол қазанды ошақтың үстінде жоғары немесе төмен орналастыруға мүмкіндік беретін. Осы ілмек жаңа үйге орнатылатын соңғы нәрсе болды, соның арқасында алғыс айту тағамы басталатын. Үндістанда бұл рәсім grihapravesha деп аталады, сөзбе-сөз "жаңа үйге кіру" (алғаш рет) дегенді білдіреді. Кейбір жерлерде үйге бірінші болып сиырды (һиндұлардың қасиетті жануары) кіргізеді, бұл рәсімнің бастапқы бөлігі. Салтанатты рәсімде әдетте васту шанти рәсімі өткізіледі, онда үйді зұлым рухтардан арылу үшін бірнеше құдайларға дұға жасалады. Тайландта үйді жаңадан құрған кезде буддалық ғұрып өтеді, онда монахтар, отбасы, достар мен тағам маңызды рөл атқарады. Америка Құрама Штаттарының оңтүстігінде "тағам фунты" деп аталатын ескі дәстүрлі кеш танымал. Дәстүр бойынша, әр қонақ жаңа үй иелеріне ірімшік, жүгері ұны, ұн, қант немесе жаңа үйдің қоймасын толтыруға қажетті басқа да негізгі азық-түліктер сияқты бір фунт тағам әкелетін. Қазіргі заманда бұл дәстүр консервіленген тағамдарға, тіпті жаңа тағамдарға дейін кеңейді, бірақ үй иелері әлі де асүйді жабдықтау үшін қажетті негізгі азық-түліктерді алуы мүмкін. Ресей мен бұрынғы КСРО елдерінде жаңа үйге бірінші болып мысықты кіргізу керек деп есептейді, бұл үйге және отбасыға бақ әкеледі.