Кіріспе

Бүкіл поляк жастары (Młodzież Wszechpolska) – католик ұлтшылдығы философиясы бар, бір-бірімен байланысты екі поляк оңшыл ұлтшыл жастар ұйымы. Оның бағдарламасындағы мақсаты – "поляк жастарын католик және патриоттық рухта тәрбиелеу". Ұлттық демократия қозғалысының бір бөлігі ретінде 1922 жылы құрылған, ал үлгісі соғыс аралық фашистік Фаланга қозғалысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасырын жұмыс істеді, ал 1945/1946 жылдар аралығында коммунистік билік тарапынан қысымға ұшырады. Қазіргі құрамы 1989 жылдың 2 желтоқсанында құрылды. 1989 жылғы манифестінде "адамның елі – ең үлкен дүниелік игілік. Құдайдан кейін, ең басты сүйіспеншілік Отанға тиесілі, ал Құдайдан кейін ең бастысы – өз еліңе қызмет ету" делінген, сондай-ақ ол "либерализмді, төзімділікті және салыстырмалылықты ұстанатын ілімдерге" қарсы екенін жариялайды. Бүкіл поляк жастары Польша отбасылары лигасымен (2001-2006 жылдар) байланыста болды, бірақ ресми түрде оның жастар бөлімі болған емес. XXI ғасырда ол ЛГБТ құқықтарына қарсы күресті, нәтижесінде түрлі ұйымдар тарапынан гомофобиялық деп айыпталды. Бүкіл поляк жастары Ұлттық қозғалыс партиясымен тығыз байланыста, бірақ тәуелсіз және осы партияның құрамына кірмейді.

"Барлық поляк" термині

Ян Людвик Поплавскийдің енгізгені "бүкіл поляк" термині, ол жалпы поляк ұлтшылдығымен бірдей мағынаға ие болды. Бұл Польшаны бір ел ретінде біріктіруге жасалған күресті білдірді (өйткені оның территориясы Габсбург монархиясы, Пруссия Корольдігі және Ресей империясы тарапынан бөлініп, тартылып алынғандықтан, ал ел 123 жыл бойы ресми түрде жоқ болды). Сондай-ақ, бұл ұлт ішіндегі қарым-қатынастардың маңыздылығын, сонымен қатар әлеуметтік және экономикалық жағдайына қарамастан, поляк ұлтына жататын барлық азаматтардың тең құқығын баса көрсетті.

Қазіргі заман

Бүкіл поляк жастарының қазіргі нұсқасы 1989 жылы Познаньде, Польша отбасылары лигасының (LPR) бұрынғы басшысы Роман Гиртихтің бастамасымен құрылды. Алдыңғы дәстүрді жалғастыра отырып, ұйым жастарды өз идеологиясымен тәрбиелеуді мақсат етеді және Польшаның барлық аймақтарында жоғары сынып оқушыларымен және университет студенттерімен жұмыс істейді. Оқиғадан кейін Леокадия Виачек Бүкіл поляк жастарынан шеттетілді, ал Польша отбасылары лигасы осы топпен байланысын үзіп қойды. Кейіннен анықталғандай, Леокодия Вончек жеке кеште ұйым мүшесі болмаған, ал Польшаның бас телеарнасы «Телевизия Польша» оларды неонацистік идеялармен байланыстырғаны үшін «Бүкіл поляк жастарынан» кешірім сұрады. Бүкіл поляк жастары Польшаны католик мемлекеті еткен жағдайда ғана болашағының қамтамасыз етілетінін мәлімдеді, ал төрағасы Конрад Бониславский: «Біз Голландия сияқты болып, есірткіні босатуға және бір жынысты некелерге ұмтылмаймыз. Еуропалық Одаққа қосылғаннан бері, біздің католик құндылықтарымызды жоюға бағытталған әрекеттерді байқап отырмыз» деді. Бүкіл поляк жастары абортқа, әсіресе гомосексуализмге қарсы күресі үшін көп назар аударды (олардың сайтында бұл «табиғатқа қайшы әрекет» деп айыпталады және гей-парадтар «агрессивті гомосексуализм» деп сипатталады). Бұл олардың таңдау жасаушылар мен гей-құқықтарын қолдайтындармен (кейде зорлық-зомбылыққа дейін) қақтығысқа түсуіне әкелді. Бүкіл поляк жастары Amnesty International, Human Rights Watch және тіпті Біріккен Ұлттар Ұйымы (Universal Periodic Review баяндамасында оларды «экстремистік гомофобтық топ» деп сипаттайды) сияқты түрлі ұйымдар тарапынан гомофобиялық деп айыпталды. Сонымен қатар, OutRage! және Польшадағы гомофобияға қарсы науқан сияқты көптеген гей-құқықтарын қорғайтын ұйымдар да оларды айыптады. 2004, 2005 және 2006 жылдары Бүкіл поляк жастарының мүшелері мен жақтастары гей-көріністерге қатысушыларға шабуыл жасап, оларға жұмыртқа, бөтелке және тас лақтырды, сондай-ақ «Гейлерді ауруханаға жіберіңіз», «Перверттер, Краковтан кетіңіздер», «Гейлерді газбен жояйық» және «Гитлер еврейлерге не істеген болса, біз де сіздерге соны істемекпіз» деп айқайлады. Бұрынғы мүшесі (2000 жылы қосылған), Любуш бөлімінің жетекшісі (2003–2004) және төрағасы (2005 және 2006) Кшиштоф Босак 2020 жылғы президенттік сайлауда Конфедеративтік партиядан кандидат болды, өйткені ол 2020 жылдың 18 қаңтарында Варшавада өткен партиялық съезде өткен президенттік праймеризде жеңіске жетті. 2019 жылдың тамызында Расалық дискриминацияны жою комитеті Польша үкіметінен Бүкіл поляк жастарын (басқа бірнеше ұйымдармен бірге) расалық дискриминацияны насихаттағаны және оны қоздырғаны үшін заңсыз деп тануға және қылмыстық жауапкершілікке тартуға шақырды.

Идея

Бүкіл поляк жастары – ұлтшыл және католик ұйым. Ол Құдайды барлық жалпыға ортақ принциптердің ең жоғарысы деп мойындайды және католик шіркеуін ұлттың рухани жетекшісі және қасиеттілікке жетудің жалғыз жолы деп санайды. Бүкіл поляк жастарының мүшелері шіркеуге, сондай-ақ мемлекет ішіндегі оның орнына тиісті құрмет көрсету қажеттігін атап көрсетеді. Ұйымның 1989 жылғы манифестінде католик этикасының қоғамдық және жеке өмірдің екі саласында да өзгерер емес болуы керек екені айтылады. Ұйым христиандық принциптерге негізделген Батыс мәдениетінің тірегі болуы тиіс, Польша ұлтының католик мемлекетінің дамуын қолдайды. Бүкіл поляк жастары ұлтты «сенім, тарих, мәдениет, жер, тіл және әдет-ғұрыптармен біріккен қауым ретінде түсіну керек, бұл – жер бетіндегі ең маңызды құндылық» деп санайды. Тәуелсіздік шеруі (полякша: Marsz Niepodległości) – 2010 жылдан бері Польшаның тәуелсіздік күнін (11.11) тойлау мақсатымен жыл сайын өткізілетін шара. Бүкіл поляк жастары осы шараның бастамашыларының бірі болды. Ол үнемі оңшыл экстремизммен байланысты болатын шеруге тұрақты түрде қатысады. 2021 жылы Венгрия, Эстония, Беларусь, Испания, Италия, Нидерланды, АҚШ және Португалиядан келген оңшыл белсенділер мен топтар шараға қосылып, поляк оңшыл ұйымдары мен қозғалыстары құрған «Ұлтшыл колоннаға» қосылды, олардың ішінде: «Тржеця Дрога», «Штурмовичи», «Автономдық ұлтшылдар», Ұлттық радикалдық лагерь (ONR), Бүкіл поляк жастары, Польшаның ұлттық жаңғыруы (NOP). «Мен Польшаны жақсы көремін» (полякша: Kampania Społeczna "Kocham Polskę") – Отандық армияның құрылған күнін тойлау арқылы қазіргі патриотизмді насихаттауға бағытталған әлеуметтік науқан. Бүкіл поляк жастары Валентин күнін коммерциялық мереке деп санайды, сондықтан олар осы күнді поляктардың назарын өз Отанын сүю қажеттілігіне аудару үшін пайдаланады. «Көмектесуші қол» (полякша: "Pomocna dłoń") – бірінші курс студенттеріне университетте оқуды бастаумен байланысты туындайтын қиындықтарды жеңуге көмектесу үшін құрылған бастама. «Поляк тілінде сатып алыңыз» (полякша: "Kupuj Polskie") – әдетте Рождество мен Пасха мерекелері алдында өткізілетін әлеуметтік науқан. Оның басты мақсаты – тұтынушылардың патриотизмін насихаттау, сондай-ақ поляктарды поляк өнімдерін сатып алудың артықшылықтары туралы хабардар ету. «Ханшайымдар атынан» пикеті (полякша: Pikieta "W imieniu dam") – Халықаралық әйелдер күні күні Ұлттық әйелдер ұйымымен бірлесіп ұйымдастырылған наразылық акциясы. Демонстрацияның басты мақсаты – дәстүрлі құндылықтарды насихаттау және аборт пен қоғамдық өмірдің сексуалды сипатта болуына наразылық білдіру. Бүкіл поляк жастары «Wszechpolak» (ұйым атынан құралған сөз, оның белсенді мүшесін білдіреді) атты өзінің журналын шығарады және Narodowcy.net веб-порталын басқарады. Бұрын ЛГБТ ұйымдары мен олардың шараларына наразылық білдіру мақсатымен Дәстүр және мәдениет шеруін ұйымдастырған. Сонымен қатар, Бүкіл поляк жастары «Поляк үйінде поляк туы» (полякша: "Polska flaga w polskim domu") және «Мектеп ереуілі» (полякша: "Strajk szkolny"; Дональд Тусктың екінші кабинеті кезінде тарих сабақтарының бағдарламасын қысқартуға қарсы наразылық) сияқты акцияларды бастады.