Кіріспе

Рикардо Пилья (24 қараша 1941 жылы Адрогеде дүниеге келген, 6 қаңтар 2017 жылы Буэнос-Айресте қайтыс болған) – Аргентиналық жазушы, сыншы және ғалым, Аргентина оқырмандарына детективтік жанрды таныстырғанымен әйгілі.

Өмірбаян

Адроге қаласында туған Пилья Мар-дель-Платада өсті. 1961-1962 жылдары Ла-Плата ұлттық университетінде тарихты оқыды. Рикардо Пилья өзінің алғашқы көркем әдебиет жинағын 1967 жылы жариялады, ол «Басқыншылық» деп аталды. Ол Буэнос-Айрестегі әртүрлі баспаларда жұмыс істеді және қылмыс әдебиетінің белгілі авторларын, соның ішінде Дашиэлл Хэммет, Реймонд Чандлер, Дэвид Гудис және Хорас Маккойды жариялаған «Серия Негра» бөлімін басқарды. Америка әдебиетінің жанкүйері болған ол Ф. Скотт Фицджеральд пен Уильям Фолкнердің, сондай-ақ еуропалық авторлар Франц Кафка мен Роберт Музилдің ықпалына түсті. Пильяның көркем шығармаларына бірнеше әңгімелер жинағы, сондай-ақ терең мағыналы қылмыс романдары кіреді, олардың ішінде «Жасанды тыныс алу» (1980, аудармасы – Artificial Respiration), «Жоғалған қала» (1992, аудармасы – The Absent City) және «Түнгі нысана» (2010, аудармасы – Nocturnal Target) бар. Оның сындық еңбектері «Сын және көркем әдебиет» (1986), «Қысқаша формалар» (1999) және «Соңғы оқырман» (2005) кітаптарында жинақталған. Пилья бірнеше жыл АҚШ-та тұрды. Ол Гарвардта және Принстон университетінде Латын Америкасы әдебиетін оқытты, онда 2001 жылдан 2011 жылға дейін Испания тілі, әдебиеті және мәдениетінің профессоры болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол әйелімен бірге Аргентинаға оралды. 2013 жылы оған амиотрофиялық бүйірлік склероз диагнозы қойылды; ол осы аурудан 2017 жылдың 6 қаңтарында Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында қайтыс болды.

Марапаттар мен құрметтер

Өмірінде Пиглия көптеген сыйлықтар алды, оның ішінде Premio internacional de novela Rómulo Gallegos (2011), Premio Iberoamericano de las Letras (2005), Premio Planeta (1997) және Casa de las Américas сыйлығы (1967). 2013 жылы ол Чилидің Мануэль Рохас Ибероамерикандық әңгімелеу сыйлығын жеңіп алды, ал 2014 жылы Аргентинадағы онжылдықтың ең үздік жазушысы ретінде Даймонд Конекс сыйлығына ие болды. 2015 жылы Пиглия Форментор сыйлығын жеңіп алды. 2018 жылдың 4 қаңтарында Нью-Йорк қаласында "Modos infinitos de narrar: Ricardo Pigliaға арналған құрмет" атты шара өтті, онда ғалымдар оның Латын Америка әдебиеті мен интеллектуалдық тарихына әсерін және әдеби сыншы және ғалым ретіндегі мұрасын талқылады.