Жаңа өсиеттің ежелгі грек қолжазбасы – Codex Koridethi (Θ 038). 9 ғасырда жазылған, 249 беттен тұрады. Матадан, Марктан, Луқадан, Иоаннан хабарлар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кодекс Коридети, сонымен қатар Кодекс Коридетиан деп аталады, белгісі Θ немесе 038 (Грегори-Аландтың Жаңа Өсиет қолжазбаларының нөмірлеу жүйесінде), ε050 (Жаңа Өсиет қолжазбаларының Соден нөмірлеу жүйесінде) – бұл Жаңа Өсиеттің грек тіліндегі үлкен әріптермен жазылған қолжазбасы, парқментке жазылған. Жазу стилдерін салыстырып зерттеу (палеография) арқылы, ол 9-шы ғасырға жатқызылған. Қолжазбада бірнеше үзілістер кездеседі.
Codex Koridethi, also named Codex Coridethianus, designated by siglum Θ or 038 (in the Gregory Aland numbering of New Testament manuscripts), ε050 (Soden numbering of New Testament manuscripts), is a Greek uncial manuscript of the New Testament, written on parchment. Using the study of comparative writing styles (palaeography), it has been assigned to the 9th century CE. The manuscript has several gaps.
Сипаттама
Бұл қолжазба – қазіргі кітаптың алғашқы нұсқасы болып табылатын кодекс, 249 парқмент параққа (29 см х 24 см) жазылған төрт Евангелиенің дерлік толық мәтінін қамтиды, оның ішінде келесі үзілістер бар: Матай 1:1–9, 1:21–4:4 және 4:17–5:4. Мәтін әр бетке екі бағаннан, әр бағанға 19–32 жолдан жазылған. Әріптер қара қоңыр сиямен, өңдеусіз, қарапайым қолмен жазылған. Грекше акценттері (дауыс ырғағының өзгеруін көрсету үшін қолданылады) жазылған, бірақ тыныс белгілері (дауыс үндеттігін белгілеу үшін пайдаланылады) көбінесе қолданылмаған. Мәтінді жазған адамның грек тілін жетік білмегені болжамдалады. Қолжазбада Амоний бөлімдері бар, бірақ Евсевий канондары әрқашан кездеспейді (екеуі де төрт Евангелиені әртүрлі бөлімдерге бөлудің ерте жүйелері); сондай-ақ, апталық шіркеу оқуларының (лекциондық) басталу (αρχη / arche) және аяқталу (τελος / telos) белгілері де жазылған. Ескі өсиеттен алынған цитаталар белгіленген. Мазмұн тізімі (κεφαλαια / kephalaia деп аталады) Марк, Лұқа және Иоанн Евангелияларынан бұрын келтірілген, ал Иоанн Евангелиясы аяқталғаннан кейін қысқаша қорытынды жазылған.
The manuscript is a codex (precursor to the modern book), containing an almost complete text of the four Gospels written on 249 parchment leaves (size 29 cm by 24 cm), with the following gaps: Matthew 1:1–9, 1:21–4:4, and 4:17–5:4. The text is written in two columns per page, with 19 32 lines per column. The letters are written in a rough, inelegant hand in blackish brown ink. Greek accents (used to indicate voiced pitch changes) are written, but breathing marks (utilised to designate vowel emphasis) are rarely included. The scribe who wrote the text is believed to have been unfamiliar with Greek. The manuscript includes the Ammonian sections, but not always the Eusebian Canons (both early systems of dividing the four Gospels into different sections); lectionary (weekly church reading portions) beginning (αρχη / arche) and ending (τελος / telos) marks are also written. Quotations from the Old Testament are marked. The tables of contents (known as κεφαλαια / kephalaia) are included before the gospels of Mark, Luke, and John, and a brief subscription is written after the Gospel of John ends.
Кодекс мәтіні
Матай Ізгі хабарының грек мәтіні 1-14 тараулары, сондай-ақ Лұқа және Жохан Ізгі хабарларының толық мәтіні Византия мәтін үлгісінің өкілі саналады, ал Марқа Ізгі хабарының мәтіні Кесария мәтін үлгісінің өкілі деп есептеледі. Мәтін үлгілері – бұл Жаңа Келісімнің әртүрлі қолжазбаларының топтары, олар белгілі бір немесе өзара байланысты мәтіндерді ортақ пайдаланады, содан кейін бір-бірінен ерекшеленеді, осылайша қарама-қайшы мәтіндер топтарды бөліп тұрады. Бұл мәтіндер түпнұсқа мәтінді анықтау үшін қолданылады; үш негізгі топ бар, олардың аттары: Александрия, Батыс және Византия. Дегенмен, Кесария мәтін үлгісі (алғашқыда Киелі кітап зерттеушісі Бернет Хиллман Стритер анықтаған) Курт және Барбара Аланд сияқты бірнеше мәтін сыншыларымен күмәндастырылды. Матай Ізгі хабарының 14-28 тараулары Александрия мәтін үлгісінің өкілі саналады. Аланд оны Жаңа Келісім қолжазбаларын жіктеу жүйесіндегі II санатқа қойды. II санатқа жататын қолжазбалар "ерекше сапалы, яғни ерте мәтіннің маңызды бөлігін сақтайтын, бірақ сыртқы ықпалдарға ұшыраған қолжазбалар" деп сипатталады. Бұл ықпалдар көбінесе тегіс, жақсартылған мәтіндер болып табылады, ал кейінірек Византия мәтінімен араласып кеткен. Онда Перикоп Адультерае (Жохан 7:53-8:11) мәтіні жоқ.
The Greek text of the Gospel of Matthew chapters 1 14, and the whole of the Gospel of Luke and Gospel of John is considered to be more or less a representative of the Byzantine text type, while the text of the Gospel of Mark has been considered to be a representative of the Caesarean text type. The text types are groups of different New Testament manuscripts which share specific or generally related readings, which then differ from each other group, and thus the conflicting readings can separate out the groups. These are then used to determine the original text as published; there are three main groups with names: Alexandrian, Western, and Byzantine. The Caesarean text type however (initially identified by biblical scholar Burnett Hillman Streeter) has been contested by several text critics, such as Kurt and Barbara Aland. The text of Matthew chapters 14 28 has been considered to be a representative of the Alexandrian text type. Aland placed it in Category II of his New Testament manuscript classification system. Category II manuscripts are described as being manuscripts "of a special quality, i. e., manuscripts with a considerable proportion of the early text, but which are marked by alien influences. These influences are usually of smoother, improved readings, and in later periods by infiltration by the Byzantine text." It lacks the text of the Pericope Adulterae (John 7:53 8:11).
Византиялық мәтіннің куәгері?
2007 жылы неміс Библия қоғамы «Жоханнан жақсы жаңалық Византия дәстүрінде» деген басылымды шығарды. Аппаратта Кодекс Коридети сілтемесі келтірілген, онда былай делінген: «038 (Θ) қолжазбасы Жоханның Византия дәстүріне жататын қолжазба деп санауға болатын мәтіннің шегінде орналасқан».
In 2007 the German Bible Society edited The Gospel According to John in the Byzantine Tradition. Codex Koridethi is cited in the apparatus, and it says: "Manuscript 038 (Θ) represents a text on the boundary of what might reasonably be considered a manuscript of the Byzantine tradition in John".