Кіріспе

Сұлтан Исмаил көпірі (; Jawi: جمبتن سلطان اسماعيل) – Малайзияның Джохор штатындағы Муар қаласының Муар өзені арқылы салынған көпірі. Бұл көпір Бандар-Махарани (Муар) мен Танжунг Агас арасын жалғаған алғашқы көпір, ол қазір Тангкак ауданының бір бөлігі. Көпір 1960 жылдары бұрынғы паромдық қызметтерді алмастырды. Бастапқыда бұл ақылы көпір болған, және Келантандағы Сұлтан Яхья Петра көпірінен (1967 жылы ашылған) кейін Малайзиядағы екінші ақылы көпір еді.

Құрылыс алдында

Құрылыс басталғанға дейін, Танжунг Агас пен Малаккаға қатынайтын адамдар Мұар өзенін 1890 жылы Жохор сұлтаны, марқұм Сұлтан Әбу Бакар Муарды ресми түрде ашқаннан бері жұмыс істей бастаған "Пенамбанг" деп аталатын паром арқылы кесіп өтетін. Даму қарқыны артып, "Пенамбанг" Мұар өзенін кесіп өтуге ниеттенген көліктердің көбеюіне жауап бере алмайтын болды. Пароммен саяхаттау уақытты көп алады, тіпті су тасқыны кезінде қауіпті де болатын. Сондықтан, Танжунг Агас, Муар қаласы және Малакканы байланыстыратын көпір салу туралы ұсыныс жасалды. Бастапқыда үкімет тек Сунгай Бату Пахат арқылы көпір салуды жоспарлаған. Бірақ Муар тұрғындарының талабы бойынша, үкімет Муар мен Бату Пахатқа да көпір салу туралы ұсыныс енгізді. Малайялық қоғамдық жұмыстар департаменті (ЖҚЖ) бұл екі көпір салу жобасын Екінші Малайя жоспарына (1961–1966) қосты және бұл туралы қоғамдық жұмыстар министрі Тун ВТ Самбантан хабарлады. Үкімет 1960 жылы тендер жариялады, нәтижесінде 10 компаниядан 25 өтінім келіп түсті, олардың екеуі Францияда орналасқан фирмаларға тиесілі болды. Үкімет көпір құрылысын қаржыландыру үшін шамамен 4 жыл күтуге мәжбүр болды. Нақтырақ айтқанда, 1964 жылдың шілде айында үкімет "Wing Co. Ltd." және "Development Services Ltd." атты екі жергілікті компанияның Муар және Бату Пахат көпірлерін салуға арналған 5,2 миллион RM тендерді жеңіп алғанын мәлімдеді.

Жобаның шығындары

Бастапқыда үкімет көпірдің құрылысына 8 миллион теңге бөлуді жоспарлаған, алайда ақыры Chase Manhattan Bank-тан 9 миллион теңге несие алуға қол жеткізді. Үкімет құрылыс жұмыстарына 3,25 миллион теңге бөлді. Жұмыстар 1965 жылдың соңында басталды және 1967 жылдың басында аяқталды. Олар Танга Бату Пенамбанг паромдық терминалынан 1,5 километр қашықтықта салынған.

Құрылыстар

Көпірдің ұзындығы 385 метр (1,264 фут), көлік жолағының ені 7 метр, велосипед жолдары үшін 2 метр, ал жаяу жүргіншілер тротуары 2 метр (5 фут) құрайды. Ол әр 30 метрге (100 фут) 500 тоннаға дейін жүк көтере алады. Бұл көпірді салу үшін 4 понтон бетон араластырғыштар, цемент, құм және 50 тонналық көтергіштігі бар 120 тоннаға дейін салмақты крандарды тасымалдау үшін пайдаланылды, соның нәтижесінде бетон арқалықтарының пішініне сәйкес келетін 2 тіреу құрылысы салынды. Көпір Германиядан импортталған 48 арнайы болат және 82 темір бетон тіреулерге орнатылды. Көпір құрылысында 9000 текше метр бетон, 2100 тонна болат және 130 адамдық жұмыс күші жұмсалды деп есептеледі. Бұл көпірдің салынуы Жохор-Бахрудан Мелакаға баратын жол пайдаланушыларға Сегамат–Танккак–Жасин арқылы 64 шақырымға жуық жолды қысқартады. Көпірдің құрылысынан туындаған көлік ағынын басқару үшін, Жалан Яхья, Бентаян, Сүлеймен және Халиди айналма жолдарында, әрқайсысы 1 миллион теңгеден айналма жолдар салынды.

Ашылу

Муар көпірі 1967 жылғы 16 сәуірде сағат 10:30-да Жохор сұлтаны, марқұм Сұлтан Сыр Исмаил әл-Халиди ибн марқұм Сұлтан Сыр Ибрахим әл-Машхурдың ресми ашылуымен пайдалануға берілді және ресми түрде Сұлтан Исмаил көпірі деп аталды. Салтанатты шараға мыңдаған адам куә болды, олар алғашқы болып Муар өзенін кесіп, көпір арқылы өтті. Көпір ашылғаннан кейін, Пэнбанг паромдық қызметі 1967 жылғы 15 сәуірдегі түнгі сағат 00:00-ден бастап тоқтатылды.

Жол ақысы

Сұлтан Исмаил көпірі – Келантандағы Сұлтан Яхья Петра көпірінен (1967 жылы ашылған) кейін Малайзиядағы екінші ақы төлемелі көпір. Көпір құрылысының шығындарын өтеу үшін Танжунг Агас қаласында RM80,000 құнында жол ақысын қабылдау орындық салынды. Бастапқыда үкімет мотоциклдер үшін RM0.25, ал автомобильдер мен жүк көліктері және автобустар сияқты ауыр көліктер үшін RM0.75-тен RM1.75-ке дейін жол ақысы алынатынын хабарлады. Көпір ашылғаннан кейін бағалар мотоциклдер үшін RM0.50, автомобильдер мен таксилер үшін RM1.50 және жүк көліктері мен автобустар сияқты ауыр көліктер үшін RM3.50-ге дейін өсті. Бұл тұрғындардың, әсіресе такси және автобус жүргізушілерінің наразылығын тудырды, олар көпірді пайдаланудан бас тартты. Саудагерлер мен өнеркәсіп саласынан түскен көптеген шағымдардан кейін, 1 шілде 1971 жылы екінші премьер-министр Тун Абдул Разак автомобильдер үшін RM0.50, ал жүк көліктері мен автобустар сияқты ауыр көліктер үшін RM1.00 дейін төмендетілгенін жариялады, ал мотоциклдер үшін жол ақысы алынбады. 1975 жылдың мамыр айында Муар қаласына сапар шеккен Тун Абдул Разак Сұлтан Исмаил көпірінен жол ақысы алынуын тоқтату туралы шешім қабылдады.

Қазіргі дамуы

1990-жылдар мен 2000-жылдар аралығында Сұлтан Исмаил көпірінде Солтүстік-Оңтүстік тас жолының Оңтүстік бағытының Әйер Керох пен Пагох арасындағы ресми ашылуынан және 1989 жылдың 1 сәуірінде Тангак және Пагох қиылысының ашылуынан бастап көлік кептелісі пайда болды. Осыған байланысты, 1998 жылы федералдық үкімет қазіргі көпірдегі кептелісті жеңілдету үшін Парит-Бунгада жаңа екінші көпір салынатынын хабарлады. Екінші көпір 2001 жылдың наурызынан 2003 жылдың маусымына дейін салынды және 2004 жылы Муар айналма жолының ашылуымен бірге ресми түрде пайдалануға берілді.

Жаңа негізгі оқиғалар

2012 жылдың 25 қарашасында Жохор сұлтаны Ибрагим Исмаил ибн Әлмархум Сұлтан Искандар әл-Хадждың туған күні (22 қарашада туған) және Бандар-Махарани Муар қаласының Жохордың патшалық қаласы ретінде жариялануымен бірге, 45 жылдан бері көлік қозғалысына ашық болған Сұлтан Исмаил көпірі тарихында алғаш рет 12 сағатқа жабылды (сағат 15:00-ден 05:00-ге дейін). Көпірдің жабылуы халыққа Сұлтан Исмаил көпірінде өткен әсем безендірілген қайықтар шеруін және мерекелік фейерверк шоуын тамашалауға мүмкіндік беру мақсатында жасалды. Бұдан өзге, көпірде халықтың демалуы үшін сауда орындары ұйымдастырылды.