Кіріспе

Американдық баскетбол жаттықтырушысы және басшы

Роберт Юджин Басс (28 қаңтар 1929 – 17 тамыз 2018) – жоғары оқу орнының баскетболында, Америка баскетбол қауымдастығында (АБА) және Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) қызмет атқарған американдық баскетбол жаттықтырушысы және басшы.

Ерте өмір

Басс 1929 жылдың 28 қаңтарында Оклахома штатында дүниеге келген. Ол Оклахома штатындағы Тулса Роджерс орта мектебінде оқыды. 1947 жылы Оклахома баптистік университетіне түсіп, 1950 жылы бітіргенге дейін баскетбол командасының капитаны болды. Кейін Оклахома университетінде магистратураны бітірді.

Жаттықтыру

Басс 15 жыл бойы Оклахома баптист мектебінің бас баскетбол жаттықтырушысы болды және 1967 жылы NAIA жылдың жаттықтырушысы атанды. Ол 1965 жылы «Бизонды» Ұлттық финалға жеткізді. Келесі жылы оның командасы 1966 жылы NAIA ұлттық титулын жеңіп алды. 1967 жылы тағы да финалға шықты. Басс колледжге қайта оралуға деген ұмтылысын, ұзақ кәсіби маусымды ұнатпағанын және отбасысынан алыстаудың көп уақытты қажет етуін Texas Tech-те бас жаттықтырушы лауазымын қабылдауының себебі ретінде атап өтті. Бірінші маусымда «Ред Рейдерс» Басс басшылығымен 14–10 есебімен Оңтүстік-Батыс конференциясының (SWC) тұрақты маусымдық турнирінде үшінші орынды иеленді. 1969–70 жылғы команда «Ред Рейдерс» үшін төрт жылдан кейін алғашқы жеңісті маусымды көрсетті. Ол 1972 жылғы маусымның соңында команда таратылғанша екі жыл бойы ABA-ның «Флоридианс» командасын жаттықтырды. Келесі маусымда ол «Мемфис Тамс» командасын жаттықтырды. 1974–75 ABA маусымында 28 ойын өткізген соң Басс Том Ниссалькенің орнына «Сан-Антонио Спарс» командасына қабылданды. Басс командасының «аулалық баскетбол» стилі көрермендерді қуантты. Джордж Гервин Басс мансабы үшін маңызды болғанын айтты, бірде ол «онысызда менің орным – Даңқ залында болмас еді» деді; Басс Гервиннің командадағы рөлін шабуылдан қорғауға ауыстырды. Басс 1975 жылы Ларри Кэнонмен маңызды сауда жасады. «Спарс» ABA таратылуынан аман қалды және 1976 жылы ABA–NBA бірігуінің бір бөлігі болды. 1976 жылғы ABA плей-офтық ойындарында «Спарс» ABA финалына бір жеңіс қадамы жетпей, «Нью-Йорк Нетс» командасына жеті ойыннан кейін есе жіберді.

Бас менеджер

1976 жылғы маусымнан кейін Басс «Спёрс» командасының бас менеджері қызметін атқарды, ал Дуг Мое бас бапкер болды. Командамен бірге жұмыс істеген жылдары, қажет болғанда 1980 жылы (Мое жұмыстан босатылғанда), 1984 және 1992 жылдары уақытша бапкерлік міндеттерді атқарды. Бапкерлік мансабын 311–300 есебімен аяқтады. Басс «Спёрс» сапына әкелген ойыншылардың арасында Дэвид Робинсон мен Эйвери Джонсон болды. Басс 1987 жылғы НБА драфтында Дэвид Робинсонды бірінші таңдаумен шақырды, бірақ Робинсонның теңізшілер академиясын бітіргенін және баскетбол ойнауға дейін екі жыл әскери қызметтен өтуі керектігін білді. Басс және бас кеңсе Робинсонды қайтадан драфтқа түспеуге және «Спёрс» командасында қалуға көндірді. Басс 1989–90 маусымының басталмас бұрын Терри Каммингсті жаңадан келген Робинсонмен және Морис Чикспен алмастырды. Нәтижесінде «Спёрс» бұрынғы маусымдағы 21 жеңістен 56 жеңіске жетті. Басс маусым аяқталғаннан кейін «НБА жылдың үздік атқарушысы» сыйлығын жеңіп алды. Франшизамен өткізген 20 маусымда Басс «Спёрс» командасының 17 рет плей-оффқа ілігуін көрді, ол бапкер, бас менеджер немесе баскетбол операцияларының вице-президенті қызметін атқарды. 1994 жылдың мамырында Басс Шарлотта «Хорнетс» командасының бас менеджері болып, Дейв Твардзиктің орнына келді. Біраз уақыттан кейін ол Алонзо Моурнингті Глен Райс, Мэтт Гейгер, Халид Ривз және 1996 жылғы бірінші раунд драфтымен алмастырды. 1995–96 маусымының ортасында ол Аллан Бристоуды жұмыстан босатып, оның орнына Дейв Коуэнсті тағайындады. НБА драфты күні Владе Дивац сияқты ойыншыларды сатып алды және Ларри Джонсонды (1993 жылы он екі жылдық келісімге қол қойған) Нью-Йорк «Никс» командасына Энтони Мейсон мен Брэд Лохаусқа жіберді. «Хорнетс» 54 ойын жеңіп алды (клубының рекорды), ал Басс екінші рет «Жылдың үздік атқарушысы» атағын жеңіп алды. 2002 жылы «Хорнетс» Нью-Орлеан қаласына көшті, ал Басс командада қалды, ол 2003 жылғы НБА драфтында 18-ші нөмірмен Дэвид Уэстті таңдады. Басс 2004 жылы зейнетке шықты, ол «Хорнетс» командасының өзінің басшылығымен ешқашан жеңіліспен аяқтамағанын көрді.

Жеке өмір

Кейінгі жылдары Басс Паркинсон ауруына шалдықты.