Исламдағы «байғат» – басшыға адалдық серт. Мұхаммед пайғамбар дәуірінен келе жатқан дәстүр, бүгінде Сауд Арабиясы, Судан, Марокко сияқты елдерде сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исламдық адалдық серті
Islamic oath of office
Баяғ (بَيْعَة, "Адалдық серті"), ислам терминологиясында, басшыға берілетін адалдық серті. Ислам пайғамбары Мұхаммед осы серттің берілгенін тарих куәландырады. Баяғ кейде тайпаның белгілі бір өкілдері жазбаша шарт арқылы беріледі, онда басшы халыққа қатысты белгілі талаптарды орындаса, олар оған адал болатындарын білдіреді. Баяғ бүгінгі таңда Сауд Арабиясы және Судан сияқты елдерде сақталған. Мароккода баяғ монархияның негіздерінің бірі болып табылады.
Bayʿah (بَيْعَة, "Pledge of allegiance"), in Islamic terminology, is an oath of allegiance to a leader. It is known to have been practiced by the Islamic prophet Muhammad. Bayʿah is sometimes taken under a written pact given on behalf of the subjects by leading members of the tribe with the understanding that as long as the leader abides by certain requirements towards his people, they are to maintain their allegiance to him. Bayʿah is still practiced in countries such as Saudi Arabia and Sudan. In Morocco, bayʿah is one of the foundations of the monarchy.
Этимология
Байа семит тіліндегі B Y’ үш әрпінен тұратын түбірден шыққан, саудамен байланысты сөз және халифа мен халық арасындағы байланыстың шарты екенін көрсетеді. Бая бастапқыда сатып алушы мен сатушының келісімді бекіту үшін қолдарын бірге соғуына жататын.
Bay'ah derives from the Semitic triconsonantal root B Y ’, related to commerce, and shows the contractual nature of the bond between caliph and the people. Bay'ah originally referred to the striking together of hands between buyer and seller to mark an agreement.
Ислам тарихында
Байа дәстүрі Мұхаммедтің (с.ғ.с.) заманына дейін жетеді. Бастапқыда Мұхаммед (с.ғ.с.) байаһты адалдық серті ретінде қабылдады. Ислам қауымдастығына қосылғысы келген әрбір адам Алланың бірлігіне және Мұхаммед пайғамбардың пайғамбарлығына сенетінін білдіретін негізгі сенімді айту арқылы мүше болады. Бірақ, бұл жеке мұсылман болу үшін қажетті иманды жариялаудан өзгеше еді. Бұдан өзге, Мұхаммед (с.ғ.с.) халықтан және тайпалардан байаһты ресми түрде алды. Осы рәсім арқылы олар қауымға сіңіріліп, Мұхаммедке бағынуға дайын екендіктерін көрсетті. Серттің мәтіні әртүрлі дәстүрлерде әртүрлі болады, бірақ көбінесе Шаһада және тәубе дұғалары кіреді. Мұхаммед (с.ғ.с.) Мекке маңындағы жыл сайынғы жиындарда Ясриб (кейін Медина деп аталған) халқымен кездесіп, олардың исламды қабылдауын қабылдады, сосын олардан байаһ алды. Сунни исламда байа рәсімі тарих бойы халифаның таққа отыруын белгілеу үшін қолданылып келді, біріншіден Рашид халифатында (Абу Бакрдың байаһы шия мен суннидің арадағы айырыққа себеп болды), содан кейін династиялық халифаттардың барлығында (Умәуи, Аббаси және Осман). Халифат жойылғаннан кейін, байа бүгінде Сауд Арабиясы және Марокко сияқты кейбір мұсылман мемлекеттерінде қолданылуда.
The tradition of bayʿah can be traced back to the era of Muhammad. From the beginning, bayʿah was taken by Muhammad as an oath of allegiance. Anybody who wanted to join the growing Islamic community did so by reciting the basic creed expressing faith in the oneness of God and the prophethood of Muhammad. However, this differed from the proclamation of faith necessary to become an individual Muslim. In addition to this, Muhammad formally took bayʿah from the people and tribes. Through this formal act, they were absorbed by the community and showed willingness to obey Muhammad. The text of the oath varies in different traditions, but often contains the Shahada and prayers of repentance. It is reported that at annual gatherings outside Mecca, Muhammad met people from Yathrib (later renamed Medina), who accepted his call towards Islam. Muhammad then took bayʿah from them. In Sunni Islam, the Bayʿah rite continued to be used throughout history to mark a caliph's accession, first in the Rashidun Caliphate (the Bayʿah of Abu Bakr occasioning the Shi'a Sunni split), then throughout the Dynastic Caliphates (Umayyad, Abbasid and Ottoman). With the abolition of the Caliphate, Bayʿah remains in use today by some modern Muslim kingdoms such as Saudi Arabia and Morocco.
Тарих
Ризванның байғасы, Мұхаммедтің қолымен мыңдаған мұсылмандардың жаппай бейлеуі Құранда еске алынған. Бұл дәстүрді халифалар жалғастырды. Кешірек замандардың ішінде суфилік тәріқатармен байланыстырылды, рухани шеберлер өз шәкірттерін баулу рәсімі арқылы қабылдады. Бұл амал бүгінге дейін әлемдегі суфилік тәріқатарда сақталып келеді.
The bayʿah of Rizwan, a mass initiation of thousands of Muslims at the hands of Muhammad, is mentioned in the Qur'an. The tradition was continued by the caliphs. In subsequent ages, it was associated with Sufi orders, and spiritual masters would initiate their followers. The practice still exists in Sufi orders around the world.