Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Атлантика мұхитының ірі теңіз құсы
Large seabird from the south Atlantic
Атлантикалық сары мұрынды альбатрос (Thalassarche chlororhynchos) – альбатростар тұқымдасына (Diomedeidae) жататын ірі теңіз құсы. Бұл кішкентай моллимавк бұрын Үндістанның сары мұрынды альбатросымен бір түр деп есептелген және сары мұрынды альбатрос деп аталған. Кейбір ғалымдар бұл таксондарды әлі де бір түр деп санайды, мысалы, Clements тізімі мен SACC, олар бұл мәселені қарастыру үшін ұсыныс қажет екенін мойындайды.
The Atlantic yellow nosed albatross (Thalassarche chlororhynchos) is a large seabird in the albatross family Diomedeidae. This small mollymawk was once considered conspecific with the Indian yellow nosed albatross and known as the yellow nosed albatross. Some authorities still consider these taxa to be conspecific, such as the Clements checklist and the SACC, which recognizes that a proposal is needed.
Таксономия
Атлантикалық сары мұрынды альбатрос 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген басылымында ресми түрде сипатталды. Ол оны альбатростар туысына *Diomedea* құрамына қосты және *Diomedea chlororhynchos* есімді екі атауын берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1785 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам сипаттап, суреттеген «сары мұрынды альбатрос» негізінде жасады, ол үлгі Жақсы үміт мүйісінің жағалауынан алынған. Атлантикалық сары мұрынды альбатрос қазір неміс натуралисі Людвиг Рейхенбахтың 1853 жылы енгізген *Thalassarche* туысына жататын тоғыз түрдің бірі. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі «теңіз» мағынасын білдіретін *thalassa* және «күш» немесе «басқару» мағынасын білдіретін *arkhē* (арходан – басқару) сөздерінің қосындысынан тұрады. *Chlororhynchos* түрлік атауы ежелгі грек тіліндегі «сары» мағынасын білдіретін *khlōros* және «мұрын» мағынасын білдіретін *rhunkhos* сөздерінен құралған. Түр монотипті, яғни, ішкі түрлері танылмайды. Оны үнді сары мұрынды альбатросынан қараңғырақ басымен ажыратуға болады. Басқа моллимавктардан оны кішірек мөлшерімен (әсіресе, қанаттары тар) және қанат астындағы жұқа қара жиегімен ажыратуға болады. Сұр бас альбатросының да сұр басы бар, бірақ қанат астындағы жиегінде көбірек және нашар анықталған қара белгілері бар. Салвин альбатросының да сұр басы бар, бірақ қанаттары әлдеқайда кең, мұнығы ақшыл және қанат астындағы қара жиегі тіпті тар.
The Atlantic yellow nosed albatross was formally described in 1789 by the German naturalist Johann Friedrich Gmelin in his revised and expanded edition of Carl Linnaeus's Systema Naturae. He placed it with the albatrosses in the genus Diomedea and coined the binomial name Diomedea chlororhynchos. Gmelin based his description on the "yellow nosed albatross" that had been described and illustrated in 1785 by the English ornithologist John Latham from a specimen that had been collected off the coast of the Cape of Good Hope. The Atlantic yellow nosed albatross is now one of nine species placed in the genus Thalassarche that was introduced in 1853 by the German naturalist Ludwig Reichenbach. The genus name combines the Ancient Greek thalassa meaning "sea" and arkhē meaning "power" or "command" (from arkhō, to govern). The specific epithet chlororhynchos combines the Ancient Greek khlōros meaning "yellow" with rhunkhos meaning "bill". The species is monotypic: no subspecies are recognised. It can be differentiated from the Indian yellow nosed by its darker head. Relative to other mollymawks it can be distinguished by its smaller size (the wings being particularly narrow) and the thin black edging to the underwing, The grey headed albatross has a similar grey head but more extensive and less well defined black markings around the edge of the underwing. Salvin's albatross also has a grey head but has much broader wings, a pale bill and even narrower black borders to the underwing.
Тарату
Атлантикалық сары мұрынды альбатростар Атлантикалық мұхитының ортасындағы аралдарда ұялайды, соның ішінде Тристан-да-Кунья (Қолжетімді емес арал, Орта арал, Найтингейл аралы, Столтенхофф аралы) және Гоф аралы. Теңізде олар Оңтүстік Америкадан Африкаға дейін 15°S және 45°S аралығында Оңтүстік Атлантикада қозғалады. Тристан-да-Кунья аралында 16 000 мен 30 000 аралығында, Найтингейл аралында 4 500, Орта аралда 100 мен 200 аралығында, Столтенхофф аралында 500, ал Қолжетімді емес аралда 1 100 жұп мекендейді. Бұл жылына 27 500-ден 41 600-ға дейін жұп, яғни барлығы 55 000-ден 83 200-ға дейін ересек құсқа тең. Алайда, бұл популяция бағасы 1983 жылы жасалған және ескірген. Көрсеткіштер 72 жыл ішінде 50% төмендеуді көрсетеді. Ең үлкен қауіп – ұзын желілі балық аулау, себебі балапандар мен ересектерді аулауға тыйым салынған. Бұл құсты сақтау жөніндегі жұмыстар жүргізілуде, оның ішінде Гоф аралындағы құстардың саны есептелуде. Сонымен қатар, Гоф аралы мен Қолжетімді емес арал табиғат қорықтары болып табылады, ал Гоф аралы – Әлемдік мұра нысаны. Тристан-да-Куньядағы популяция қашықтықтан бақыланып, саналады, ал Оңтүстік-Шығыс Атлантикалық балық аулау комиссиясы барлық балық аулау кемелерінің түнде тори желісі мен құлату желісін пайдалануы туралы қаулы қабылдады.
Atlantic yellow nosed albatrosses nest on islands in the mid Atlantic, including Tristan da Cunha (Inaccessible Island, Middle Island, Nightingale Island, Stoltenhoff Island) and Gough Island. At sea they range across the south Atlantic from South America to Africa between 15°S and 45°S. between 16,000 and 30,000 breeding pairs on Tristan da Cunha Island, 4,500 on Nightingale Island, between 100 and 200 pairs on Middle Island, and 500 pairs on Stoltenhoff Island, and 1,100 on Inaccessible Island. This adds up to between 27,500 and 41,600 pairs per year for the total between 55,000 and 83,200 total adult birds. This population estimate was done in 1983, however and is outdated. Trends suggest a 50% decrease over 72 years. The largest threat is from longline fishing, as harvesting of chicks and adults has been outlawed. Efforts to help conserve this bird are underway, with counting of the birds on Gough Island. Also, Gough Island and Inaccessible Island are nature preserves, and Gough Island is a World Heritage Site. The Tristan da Cunha population is being remotely tracked and counted, and the South East Atlantic Fisheries Commission has passed a resolution that all fishing vessels use a tori line and drop lines at night.