Кіріспе
Каталонияның ішкі әкімшілік-аумақтық құзыреті
Каталония Каталонияның өңірлік жоспарына сәйкес, каталон тілінде вегерия (жекеше – вегерия) деп аталатын сегіз өңірлік бөлімге бөлінеді. Әр вегерия Аран алқабынан басқа, комаркалар мен муниципалитеттерге бөлінеді, Аран алқабы – «ерекше аумақтық бірлік» саналады. Вегерия жүйесі Каталония княздығының феодалдық әкімшілік-аумақтық құзыретіне негізделген, ол 1716 жылғы «Nueva Planta» жарлықтарымен жойылды. Қазіргі бөлініс Каталонияның 2006 жылғы Автономиялық Статутымен белгіленді, оның екі функциясы бар: муниципалитеттер аралық басқару және Каталония үкіметінің қызметтерін ұйымдастыру. Дегенмен, вегериялар Каталонияның бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісіне айналып, болашақта Испания жүйесіндегі Каталония провинцияларының төрт депутациясын толықтай алмастырып, әр вегерия үшін кеңес құру жоспарланғанмен, соңғысы қазірге дейін мемлекеттік деңгейде әкімшілік тұрғысынан қолданылады, себебі бүкіл мемлекеттік провинциялар жүйесіндегі өзгерістер конституцияға қайшы келеді.
Шығуы мен қызметі
Вегерияның бастауы Каролинг империясы дәуіріне дейін барып тіреледі, сол кезде Марка Испаникада графтардың төменінде викарийлер (латынша: vicarii, жекеше – vicarius) орналастырылды. Викарийдің лауазымы викариат (лат. vicariatus) деп аталып, оның аумағы викария болды. Каролинг әкімшілігінің барлық латын терминдері Каталония тілінде дамыды, тіпті олар Еуропаның қалған бөліктерінде жоғалып кетті. Кейіннен каталониялық терминдер латыншаланды: vicarius → vigerius. Вигериаттың бастапқы функциялары феодалдық сипатта болды және, әдетте, бастапқыда мұрагерлікпен берілді. Вегуерді оның феодалдық иесі – граф тағайындайтын және оған есеп беретін. Ол өзінің вегериясының әскери қолбасшысы (сонымен қатар мемлекеттік қамалдардың сақшысы), сол ауданның бас судьясы және өзіне сеніп тапсырылған аймақтың мемлекеттік қаржысын (фиска) басқаруға жауапты адам болды. Уақыт өте келе вегуердің функциялары көбінесе сот ісіне қатысты болды. Ол өзінің мөрімен бекітілген cort del veguer немесе de la vegueria сот отырысын өткізді. Сот феодалдық аристократияға қатысты мәселелерден басқа барлық мәселелер бойынша билік жүргізді. Көбінесе патшаның азаматтық және қылмыстық істерін қарады. Дегенмен, вегуер кейбір әскери функцияларын да сақтап қалды: ол ополчення қолбасшысы және патшалық қамалдардың бақылаушысы болды. Оның міндеті – заң мен тәртіпті сақтау және патшаның бейбітшілігін қамтамасыз ету болды, көп жағынан бұл Англиядағы шериф лауазымына ұқсас.
Екінші испан республикасы
Екінші испан республикасы кезінде Каталония автономиялық үкіметке ие болғаннан кейін, ол тоғыз аймаққа бөлінді, олар өз кезегінде комаркаларға бөлінді. Ұйымдастырылу келесідей болды: 1-ші аймақ, астанасы Барселона және келесі комаркаларды қамтыды: Baix Llobregat, Barcelonès, Maresme, Vallès Occidental және Vallès Oriental. 2-ші аймақ, астанасы Жирона және келесі комаркаларды қамтыды: Alt Empordà, Baix Empordà, Garrotxa, Gironès және Selva (Pla de l'Estany, 1987 жылы жаңадан құрылған, сол кезде осы аймаққа кірді). 3-ші аймақ, астанасы Таррагона және келесі комаркаларды қамтыды: Alt Camp, Alt Penedès, Baix Penedès, Garraf және Tarragonès. 4-ші аймақ, астанасы Реус және келесі комаркаларды қамтыды: Baix Camp, la Conca de Barberà, Priorat және Ribera d'Ebre. 5-ші аймақ, астанасы Тортоса және келесі комаркаларды қамтыды: Baix Ebre, Montsià және Terra Alta. 6-шы аймақ, астанасы Вик және келесі комаркалардан тұрады: Baixa Cerdanya, Osona және el Ripollès. 7-ші аймақ, астанасы Манреса және келесі комаркалардан тұрады: Anoia, Bages, Berguedà және Solsonès. 8-ші аймақ, астанасы Лейда және келесі комаркаларды қамтыды: Garrigues, Noguera, Urgell, Segarra және Segrià (Pla d'Urgell, 1987 жылы жаңадан құрылған, сол кезде осы аймаққа кірді). 9-шы аймақ, астанасы Тремп және келесі комаркаларды қамтиды: Alt Urgell, Pallars Jussà, Pallars Sobirà және Аран алқабы (Alta Ribagorça, 1987 жылы жаңадан құрылған, сол кезде осы аймаққа кірді). 1937 жылы үкіметтік қаулы вегериялардың атауын қайта орнатты, бірақ олар Франко режимімен Испания азамат соғысының соңында таратылды. Заң муниципалитеттердің бірлескен басқаруын және Каталония Generalitat қызметтерін ұйымдастыруға мүмкіндік берсе де, мақұлданбаған ұсыныс қазіргі провинциялық кеңестерді алмастыруға және әкімшілік құрылымды тиімді етуге бағытталған. Заңда вегерия орталықтары нақты көрсетілмеген және оларды құруға немесе жоюға рұқсат етіледі. Кейбір аумақтардың қарсылығынан кейін Аран алқабы өзінің үкіметін сақтауға мүмкіндік алды (Аймақтық жоспарға Alt Pirineu i Aran, вегерия Alt Pirineu деп енгізілді) және 2016 жылдың 3 тамызында Парламент сегізінші вегерияны құруды қолдайтын заңнамалық бастаманы бекітті.
Region 1, the capital was Barcelona and comprised the following comarques: Baix Llobregat, Barcelonès, Maresme, Vallès Occidental and Vallès Oriental. Region 2, the capital was Girona and comprised the following comarques: Alt Empordà, Baix Empordà, Garrotxa, Gironès, and Selva (Pla de l'Estany, newly created in 1987, was back then included in this region). Region 3, the capital was Tarragona and comprised the following comarques: Alt Camp, Alt Penedès, Baix Penedès, Garraf and Tarragonès. Region 4, the capital was Reus and comprised the following comarques: Baix Camp, la Conca de Barberà, Priorat and Ribera d'Ebre. Region 5, the capital was Tortosa and comprised the following comarques: Baix Ebre, Montsià and Terra Alta. Region 6, the capital was Vic and comprised the following comarques: Baixa Cerdanya, Osona and el Ripollès. Region 7, the capital was Manresa and comprised the following comarques: Anoia, Bages, Berguedà and Solsonès. Region 8, the capital was Lleida and comprised the following comarques: Garrigues, Noguera, Urgell, Segarra and Segrià (Pla d'Urgell, newly created in 1987, was back then included in this region). Region 9, the capital was Tremp and comprised the following comarques: Alt Urgell, Pallars Jussà, Pallars Sobirà and the Aran Valley (Alta Ribagorça, newly created in 1987, was back then included in this region). In 1937, a government decree reinstated the name of vegueries, but they were abolished by the Francoist regime at the end of the Spanish Civil War. Although the law allows for an inter municipal government and the organisation of the services of the Generalitat de Catalunya, the unapproved proposal aims to replace the current provincial deputations and to make the administrative structures more efficient. The law does not define any vegueria capitals and allows for creating or deleting any. After some opposition from some territories, it was made possible for the Aran Valley to retain its government (included in the Regional Plan as Alt Pirineu i Aran, vegueria named Alt Pirineu) and on August 3, 2016, Parliament approved the legislative initiative that advocated the creation of the eighth vegueria, Penedès.