Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шахматта, екі патша бір-біріне бір ғана шаршы қашықтықта болғанда
In chess, when two kings face each other with only one square between them
Шахматта оппозиция (немесе тікелей оппозиция) – екі патшаның бір-бірінен екі шаршы қашықтықта орналасқан жағдай. Патшалар бір-біріне іргелес жылжуға болмайтындықтан, әр патша екіншісінің жылжуына кедергі келтіріп, өзара блокада құрайды. Осы жағдайда, қозғалыс жасау кезегі келмеген ойыншы оппозицияға ие деп есептеледі. Бұл – цугцвангтың ерекше түрі және көбінесе тек патшалар мен пілдермен аяқталатын партияларда кездеседі. Қозғалыс жасауға міндетті тарап патшасын ығыстыруға мәжбүр болуы мүмкін, бұл қарсыластың патшасына маңызды шаршыларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Оппозицияны алу – мақсатқа жету құралы, әдетте қарсыластың патшасын нашар позицияға көшуге мәжбүрлеу үшін қолданылады, бірақ бұл әрқашан дұрыс шешім емес. Тікелей оппозицияның диагональдық оппозиция және алыс оппозиция сияқты түрлері бар, олар тікелей оппозицияға қол жеткізуге көмектеседі. Контексттен түсінікті болған жағдайда, осы үш түрдің барлығын оппозиция деп атауға болады.
In chess, opposition (or direct opposition) is a situation in which two kings are two squares apart on the same or Since kings cannot move adjacent to each other, each king prevents the other's advance, creating a mutual blockade. In this situation, the player not having to move is said to have the opposition. It is a special type of zugzwang and most often occurs in endgames with only kings and pawns. The side with the move may have to move their king away, potentially allowing the opposing king access to important squares. Taking the opposition is a means to an end, normally to force the opponent's king to move to a weaker position, and is not always the best thing to do. There are extensions of direct opposition, such as diagonal opposition and distant opposition, which can be conducive to reaching direct opposition. All three types may be referred to simply as opposition if the type is unambiguous in context.
Тікелей қарсылық
Тікелей қарсылық – патшалардың бір қатарда немесе бір тік сызықта тұрып, бір тақта шаршысымен бөлінген жағдай. «Қарсылық» термині қолданылғанда, көбінесе тікелей қарсылықты білдіреді. Бұл схемада қозғалу кезегі келмеген ойыншы қарсылыққа ие. Егер қараның қозғалу кезегі болса, ақ қарсылықты алып, жеңіске жетеді. (Қараңыз: Патша мен пілге қарсы патша ойын соңы.) Егер ақтың қозғалу кезегі болса, қара қарсылықты алып, ойын тең болады. Мұндай схемадағы жағдайларда дұрыс ойынды қамтамасыз ету үшін, пілдің әрбір алға жылжуында қарсыластың патшасына шабуыл жасамау керектігін есте ұстаған жөн. Егер піл қарсыластың патшасына шабуыл жасаса, қарсылық жоғалып, ойын тең болады.
Direct opposition is a position in which the kings are on the same rank or file and are separated by one square. When the term opposition is used, it normally refers to direct opposition. In this diagram, the player whose turn it is not to move has the opposition. If it is Black's turn to move, White has the opposition and wins. (See King and pawn versus king endgame.) If it were White's turn to move, Black would have the opposition and the position would be a draw. In order to ensure correct play in situations like in the diagram, it may be helpful to remember that each time the pawn steps forward, it must be without giving check. If the pawn checks the opponent's king, the opposition will be lost and the game drawn.
Мысал
Светозар Глигорич – Бобби Фишер ойынында, 1959 жылы, қаралар ақ патшаны маңызды алаңдарға (нүктелермен белгіленген) жетіп кетуіне жол бермей, тең түсуге қол жеткізе алады. Бұл ақ патшаға қарсыласты алуға мүмкіндік бермей, ал ақ патша жылжуы жағдайында қарсыласты өзіне алу арқылы іске асырылады. 57 Кb8! Бұл – тең түсудің жалғыз мүмкіндігі. (Нақты ойында бұл кезде ойыншылар тең түсуге келісті.) Басқа жүргізілімдер аққа қарсыласты алып, маңызды алаңға жетуге мүмкіндік береді. Егер ақ патша маңызды алаңға жетсе, ақ жеңіске жетеді. Мысалы, 57 Кb7? 58. Кb5, содан кейін қара патша қозғалады, ақ патша маңызды алаңға жетеді және кейін пияданы мақұлдауға мәжбүрлеу арқылы жеңеді. 58. Кc5 Кc7 59. Кb5 Кb7 60. Кa5 Кa7 және қаралар тең түседі. Бұл тізбекте қараның басқа кез келген жүргізілімі жеңіліс әкеледі.
In the game Svetozar Gligorić–Bobby Fischer, 1959, Black can draw by keeping the white king from getting to any of the key squares (marked by dots). This is accomplished by not allowing White to get the opposition, and seizing the opposition if the white king advances. 57 Kb8! This is the only move to draw. (In the actual game the players agreed to a draw at this point.) Other moves allow White to get the opposition and then get to a key square. If the white king gets to a key square, White wins. For example 57 Kb7? 58. Kb5, then the black king moves and the white king gets to a key square and then wins by forcing promotion of the pawn. 58. Kc5 Kc7
59. Kb5 Kb7
60. Ka5 Ka7
and Black draws. In this sequence, any other moves by Black lose.