Кіріспе

Кватерниондар мен бөлшекті кешенді сандарды қолданатын алгебраның элементі. Математикада, бөлшектік бикватернион – w, x, y және z бөлшекті кешенді сандар түріндегі және i, j, k кватернион тобындағыдай көбейтілетін гиперкешенді сан. Әрбір w, x, y, z коэффициенті екі нақты өлшемді қамтитындықтан, бөлшектік бикватернион сегіз өлшемді векторлық кеңістіктің элементі болып табылады. Бұл векторлық кеңістік көбейтуді жүзеге асыратынын ескерсек, ол нақты өріс үстіндегі алгебра немесе бөлшекті кешенді сандар сақинасын құрайтын сақина үстіндегі алгебра болып табылады. Бұл алгебраны Уильям Кингдон Клиффорд 1873 жылы Лондон математикалық қоғамы үшін жазған мақаласында енгізді. Содан бері математикалық әдебиетте терминологиядағы айырмашылық ретінде, алгебралардың тензорлық көбейтіндісінің мысалы ретінде және алгебралардың тікелей қосындысының мысалы ретінде бірнеше рет айтылды. Бөлшектік бикватерниондар алгебрашылар тарапынан әртүрлі жолдармен анықталды; төменде қараңыз.

Сплит-бикватрний тобы

Бөлінген бикварниондар ассоциативтік сақина құрайды, бұл олардың негізіндегі көбейтулерді қарастырғанда көрінеді. Кварниондар тобына ω қосылғанда 16 элементтен тұратын топ пайда болады: ({1, i, j, k, −1, −i, −j, −k, ω, ωi, ωj, ωk, −ω, −ωi, −ωj, −ωk}, ×).

Модуль

Кватернион тобының элементтерін бөлінген бикватерниондар кеңістігінің негізі ретінде қарастыруға болады, сондықтан оны векторлық кеңістікке ұқсатуға болады. Алайда, бөлінген кешенді сандар өріс емес, сақина құрайды, демек векторлық кеңістік туралы айту дұрыс емес. Керісінше, бөлінген бикватерниондар кеңістігі еркін модуль болып табылады. Бұл сақина теориясының стандартты термині векторлық кеңістікке ұқсастықты көрсетеді, ал 1873 жылы Клиффордтың ашқан құрылымы осыған мысал. Бөлінген бикватерниондар сақина үстінде алгебра құрайды, бірақ топтық сақина емес.

Гамильтон бикварнионы

Бөлінген бикватерниондарды бұрын Уильям Роуэн Гамильтон енгізген (қалыпты) бикватерниондармен шатастырмау керек. Гамильтонның бикватерниондары алгебраның элементтері болып табылады.