Кіріспе

Хесперидин – цитрус жемістерінде кездесетін флаванон гликозиді. Оның агликоны – гесперетин. Оның атауы цитрус ағаштарының жемісін білдіретін "hesperidium" сөзінен шығарылған. Хесперидин алғаш рет 1828 жылы француз химигі М. Лебретон цитрус қабығының ақ ішкі қабатынан (мезокарп, альбедо) бөліп алған. Хесперидин өсімдіктерді қорғауға қатысады деп саналады.

Метаболизм

Hesperidin 6 O α рамнозил β глюкозидаза, гесперидин мен суды гесперитин және рутинозаны жасау үшін қолданатын фермент, Ascomycetes түрлерінде табылады.

Зерттеу

Цитрус жемістерінің қабығында (мысалы, апельсин немесе лимон) табиғи түрде кездесетін флаванон гесперидин, организмдегі (in vivo) мүмкін биологиялық қасиеттері алдын ала зерттелуде. Бір шолу гесперидиннің қан майы деңгейіне немесе гипертонияға әсер ететінін көрсететін деректерді анықтамады. Тағы бір шолу гесперидиннің адамдарда эндотелиялық функцияны жақсартуға көмектесетінін көрсетті, бірақ жалқы нәтижелер нақты емес болды.

Биосинтез

Гесперидиннің биосинтезі фенилпропаноид жолынан басталады, онда табиғи аминқышқылы фенилаланин, фенилаланин аммиак лиазасының әсерінен деаминацияланып (E)-цинамат түзеді. Нәтижесіндегі монокарбоксилат цинамат-4 гидроксилазамен тотықтырылып (E)-4-кумаратқа айналады, ол 4-кумарат-CoA лигазасы арқылы (E)-4-кумароил-CoA-ға айналады. (E)-4-кумароил-CoA содан кейін III типті поликетид синтетаза – нарингенин-халкон синтетазаның әсеріне түседі, бір-бірінен кейін конденсация реакцияларына қатысып, нәтижесінде нарингенин-халконды түзету үшін сақина жабылатын Клайзен конденсациясы жүзеге асырылады. Алынған халькон халькон изомеразасымен изомерлендіріліп (2S)-нарингенинге айналады, ол флавоноид-3'-гидроксилаза арқылы (2S)-эриодиктиолға тотықтырылады. Кофеил-CoA O-метилтрансферазамен O-метилденгеннен кейін, гесперитин өнімі флаванон-7-O-глюкозилтрансферазамен гликозилделіп гесперитин-7-O-β-глюкозидін түзетіп шығарады. Соңында, 1,2-рамнозилтрансфераза моногликозильденген өнімге рамнозил фрагментін қосып, гесперидинді құрайды.