Кіріспе
Оңтүстік Африкадағы этникалық топ – гоффлдар немесе түсті терілі зимбабвийліктер – негізінен еуропалық және африкалық текті екенін айтатындар, Малави, Замбия және әсіресе Зимбабведе кездеседі. Олар көбінесе "түсті терілілер" деп аталады, бірақ кейбір түсті терілі қауымдастығының өкілдері өздерін "гоффл" деп атайды, алайда бұл термин жақын орналасқан Оңтүстік Африкадағы аралас нәсілді қауымдастығына қатысты емес. Бұл қауымға шона, солтүстік ндебеле, бемба, фенгу, британдықтар, африканерлер, Кейп түсті терілілері, Кейп малайлары, сондай-ақ португалдықтар, гректер, гоандықтар және үнді текті адамдар кіреді. Осындай аралас нәсілді қауымдастықтар Оңтүстік Африканың басқа да аймақтарында бар, әсіресе Оңтүстік Африканың Кейп түсті терілілерінде. "Гоффл" термині алғаш рет қашан қолданысқа енгені белгісіз, бірақ түсті терілілер арасында ол 1970 жылдардың ортасы мен соңында пайда болған. Олардың нақты санына анық цифр беру қиын, себебі кейбіреулері өздерін басқа этникалық топтардың мүшелері деп санайды.
Goffals or Coloured Zimbabweans are persons of mixed race, predominately those claiming both European and African descent, in Malawi, Zambia, and, particularly Zimbabwe. They are generally known as Coloureds, though the term Goffal is used by some in the Coloured community to refer to themselves, though this does not refer to the mixed race community in nearby South Africa. The community includes many diverse constituents of Shona, Northern Ndebele, Bemba, Fengu, British, Afrikaner, Cape Coloured, Cape Malay and less commonly Portuguese, Greek, Goan, and Indian descent. Similar mixed race communities exist throughout Southern Africa, notably the Cape Coloureds of South Africa. It is not clear when the term Goffal first entered common usage, but among Coloureds themselves it had surfaced by the mid to late 1970s. Their precise numbers are difficult to ascertain, due to the fact that some identify exclusively as members of other ethnic groups.
Қазақстан
Орталық Африкадағы ең алғашқы түсті қауымдар Оңтүстік Родезияда (қазіргі Зимбабве) құрылды, негізінен Кап қаласынан келген африкандар мен басқа да оңтүстік африкалық қоныс салушылардың қызметшілері ретінде көшіп келгендердің арасынан. Оңтүстік Африкадан түстілердің көші-қоны Екінші Бур соғысынан кейінгі экономикалық төмендеуден кейін күрт өсті және ХХ ғасырдың басында да жалғасты. 1930 жылдарға қарай жергілікті түстілердің көпшілігі Оңтүстік Родезияда британдық әкімшілер мен отаршылдар мен жергілікті әйелдердің балалары ретінде дүниеге келді. Аралас некелер арқасында түстілердің саны шамамен 24 000-ға жетті, ал 1969 жылға қарай олардың 91% Родезия азаматтары деп есептелді, қалғандары Замбия, Малави және Оңтүстік Африкадан келгендер еді. 1965 жылы бір жақты түрде тәуелсіздігін жариялаған Оңтүстік Родезия түстілерді дәстүрлі африкалық өмір салтын ұстанбаған және мәдениеті еуропалық түбірге ие болған, аралас текті адамдар деп сақтады. Қара африкалық отбасыларымен бірге тұратындар, сондай-ақ еуропалықтар және азиялықтар сияқты сырт көрінісінен оларды ажырату мүмкін болғандар ескерілмеді. Мугабе Жошуа Нкомоның Зимбабве Африка халықтары одағынан (ZAPU) және бірқатар азшылық партиялардан келген қарсылыққа қарамастан, барлық адамға сай сайлау құқығымен өткен елдің алғашқы жалпы сайлауында жеңіске жетті. 1979 жылдың 31 желтоқсанына дейін Родезия сайлау жүйесінде тіркелген барлық түстілерге дауыс беруге рұқсат берілді, және олардың көпшілігі Родезия майданына қолдау көрсетті. Дегенмен, ZANU билікке келуі күдіспен қабылданды. Соғыс кезінде қара ұлтшылдар түстілерді отаршылдық нәсілдік иерархиядан заңсыз пайда алғандары үшін жиі айыптады, ал ZANU және ZAPU партизандық армияларына қосылуға тырысқандар көбінесе тыңшы деп ұсталды немесе өлім жазасына кесілді. Түсті жұмысшылар, әсіресе білімі төмендері, ақ бастықтардың жұмысындағы артықшылықтарын жойғаннан кейін жұмыс орындарынан айырылатынынан қорқады. Басқалары Мугабе билігінде тек қара нәсілділер ғана экономикалық пайда көретініне, ал олар мен басқа этникалық азшылықтар шығынға ұшырайтынына сенді. NAAC мәлімдеме жасап, "түсті адамдар көзге көрінетін және ауызша түрде қаралап, ксенофобиялық пікірлермен қоршалады" деді және оларды "Британияға қайтуға" шақырды. Бұл Солтүстік Родезияда туған жергілікті түстілерге қатысты үлкен бейтараптыққа әкелді, оларды отаршылдық шенеуніктер "жартылай тектілер", "англоафрикалықтар", "индоафрикалықтар" және "евроафрикалықтар" сияқты әртүрлі атаулармен сипаттады. Солтүстік Родезияның түсті халқы көбінесе британдық тегі бар есімдерді таңды, өйткені олар колонияның алғашқы пионерлері, әкімшілері мен лауазымды тұлғаларының ұрпақтары еді. Аралас балалардың британдық әкесі ерекше даулы мәселе болды, бұл түстілерге британдық азамат ретінде танылуға және британдық паспорт алуға мүмкіндік берді. Олардың өтініштері Колониялық кеңседен қабылданбады, ол оларды қара африкалықтарға ғана арналған қорғалған азаматтар деп санады. Солтүстік Родезияның Адамгершілікке қарсы қылмыстарды жойғызу туралы жарлығына сәйкес, ақ әйелдің қара еркекпен некеге тұруы немесе бірге тұруы қылмыс саналды. Ақ ерлер мен қара әйелдер арасындағы некелер ашық түрде тыйым салынбаса да, мемлекет тарапынан мойындалмады. ХХ ғасырдың басында Үндістаннан Сахара төменгі Африкадағы британдық тәуелділіктерге мигрант жұмысшылардың қоныс аударуы отаршылдық көші-қон үлгілерінің маңызды бөлігі болды; үндістер өздерінің үлкен отбасыларын күтіп-бағу үшін аз табыс табуға келді. Үнді бизнесмендерінің көпшілігі отбасымен келмеген бакалаврлар немесе үйленген еркектер еді, соның салдарынан олардың кейбіреулері африкалық әйелдермен бірге тұрды.
South Africa spiked following a depression after the Second Boer War and continuing throughout much of the early twentieth century. By the 1930s most local Coloureds had been born in Southern Rhodesia as offspring of British administrators and colonists and local women. The Coloured populace increased to about 24,000 through intermarriage, and by 1969 about 91% were considered Rhodesian citizens, a smaller number being Zambians, Malawians, and South Africans. Southern Rhodesia, which had unilaterally declared independence as Rhodesia in 1965, classified Coloureds as persons of mixed ancestry who did not follow a traditional African way of life and whose culture was European in origin and form. Coloureds who lived with black African families were notably excluded, as were those who physically passed for Europeans and Asians, respectively. Mugabe won the country's first general elections held under a universal franchise, despite facing militant opposition from Joshua Nkomo's Zimbabwe African People's Union (ZAPU) and a number of minority parties. All Coloureds registered in the Rhodesian electoral system prior to December 31, 1979 were permitted to vote, and those that did so overwhelmingly endorsed the Rhodesian Front. Nevertheless, ZANU's ascension was greeted with caution. During the bush war, black nationalists frequently decried Coloureds as having benefited unjustly from the colonial racial hierarchy, and those who attempted to join ZANU and ZAPU's guerrilla armies were often detained or executed as spies. Less educated, blue collar Coloured workers were also concerned they would face job displacement from an advancing black workforce once they lost the advantage of preferential employment by white supervisors. Others seemed convinced only blacks would benefit economically under Mugabe's rule, at the expense of themselves and other ethnic minorities. The NAAC has issued a statement claiming that "Coloured people are visibly and verbally treated with disdain contemptuously dismissed with xenophobic comments" urging them to "go back to Britain". This resulted in considerable ambivalence towards local Coloureds born in Northern Rhodesia, whom colonial officials described with a menagerie of labels as varied as "half castes", "Anglo Africans", "Indo Africans", and "Eurafricans". Northern Rhodesian Coloureds often bore distinguished British surnames, having descended from some of the colony's earliest pioneers, administrators, and officials. The British paternity of mixed children was an especially contentious issue, allowing Coloureds to petition for recognition as British subjects, entitled to British passports. Their requests were ignored by the Colonial Office, which regarded them only as protected subjects, a status otherwise reserved for black Africans. Under the Northern Rhodesian Immorality Suppression Ordinance, it was a criminal offence for a white woman to marry or cohabit with a black man. Marriages between white men and black women, although not expressly forbidden, were likewise unrecognised by the state. An exodus of migrant workers from the Indian subcontinent to various British dependencies across sub Saharan Africa formed an integral part of colonial migration patterns during the early twentieth century; the Indians came to earn modest incomes which in turn supported their extended families back home. Most Indian business owners were bachelors or married men who immigrated without their wives; a number cohabited with African women accordingly.
Демография
1973 жылы Родезиядағы барлық түстілердің 83,2% ірі қалалық халық орталықтарында тұрды, олардың көпшілігі Булавайода (6 630 түсті тұрғын) және Солсбериде (6 030 түсті тұрғын) шоғырланды. Ауылдық жерлерде шамамен 2 290 адам тұрды, олардың көп бөлігі фермаларда еңбек етті. Түстілер арасындағы әлеуметтік жіктелу күрделі. Колониялық кезеңде олар ең алдымен өз тегіндегі африкалық емес компонентке ұқсастық танытты, ал бірдей әлеуметтік-экономикалық ортада әлеуметтік мәртебе адамның ата-анасына байланысты болды. Замбия мен Малавиден келген британдық түкпілдер Ұлыбританиямен берік эмоционалды байланысты сақтайды. 1940 жылдардың соңында Үндістанның тәуелсіздік күресі күшейген кезде, Орталық Африкадағы түсті мектептер үндістандық оқытушыларды қабылдаудан бас тартып, «британ ұлтына деген махаббат пен патриотизм» олардың оқу бағдарламасының негізгі бөлігі екенін баса көрсетті. Африка құрлығының отаршылдықтан азаттығынан кейін түсті ата-аналар балаларын білім алу үшін Ұлыбританияға жіберу дәстүрі қалыптасқан. Ал кейбіреулері жергілікті білім ошақтарын бітірген соң жұмыс істеу үшін сол елге аттанады. Зимбабведегі түстілер дәстүрлі түрде рим-католик дінін ұстанады, бірақ айтарлықтай азшылық Англикан шіркеуіне де жатады.