Чрномель – Оңтүстік-Шығыс Словениядағы қала, Чрномель муниципалитетінің орталығы. Лахиня және Добличица өзендерінің жағасында орналасқан. Ақ Карниола аймағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Черномель (; ескі дереккөздерде сондай-ақ Черномель, Чернембль) – Словенияның оңтүстік-шығысындағы қала. Ол Черномель муниципалитетінің орталығы. Қала Лахинья және Добличица өзендерінің сол жағасында жатыр. Муниципалитет Ақ Карниола аймағының ортасында, дәстүрлі Төменгі Карниола аймағының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қазіргі кезде ол Оңтүстік-Шығыс Словения статистикалық аймағының құрамына кіреді. Оған Чардак, Кочевье, Козий Плац, Лока және Нова Лока кішкентай елді мекендері кіреді.
Črnomelj (; in older sources also Černomelj, Tschernembl) is a town in southeastern Slovenia. It is the seat of the Municipality of Črnomelj. It lies on the left bank of the Lahinja and Dobličica rivers. The municipality is at the heart of the area of White Carniola, the southeastern part of the traditional region of Lower Carniola. It is now included in the Southeast Slovenia Statistical Region. It includes the hamlets of Čardak, Kočevje, Kozji Plac, Loka, and Nova Loka.
Атауы
Чрномель алғаш рет 1228 жылы Schirnomel (және 1263 жылы Zernomel, 1277 жылы Zermenli және 1490 жылы Tscherneml) деп жазба деректерде кездеседі. Атау *Čьrnomľь сөзінен туындаған, ол *Čьrnomъ атының кішірткен түріне негізделген, демек бастапқыда "Чрномның елді мекені" деген мағынаны білдірген. Қазіргі неміс тілінде бұл атау Tschernembl болып келеді.
Črnomelj was first attested in written sources in 1228 as Schirnomel (and as Zernomel in 1263, Zermenli in 1277, and Tscherneml in 1490). The name is derived from *Čьrnomľь, based on the hypocorism *Čьrnomъ, thus originally meaning 'Črnom's settlement'. In the modern German the name was Tschernembl.
Тарихқа дейінгі дәуір
Археологиялық деректер бұл аймақтың қола дәуірінің соңынан бастап қоныстанғандығын көрсетеді, ал елді мекен темір дәуірінде біртіндеп дамыған. Римдіктердің темір дәуіріндегі елді мекенді қандай жылы жойғаны белгісіз. Дәлелдерге сәйкес, ол 35-33 жж. аралығында Октавианның иллирийлерге қарсы жорығы, 12-9 жж. аралығында Паннониядағы Тиберийдің жорығы, немесе 6-9 жж. аралығындағы Ұлы иллирий көтерілісі кезінде жойылған болуы мүмкін; яғни б.з.д. 35 жылдан б.з. 9 жылға дейінгі кезеңде.
Archaeological evidence has shown that the area has been settled since from the late Bronze Age onwards with the settlement gradually developing through the Iron Age. The exact year of the destruction of the Iron Age settlement by Romans is not known. Evidence indicates that it was destroyed either during Octavians campaign against the Illyrians between 35 and 33 BC, Tiberius's campaign in Pannonia in 12 to 9 BC, or in the Great Illyrian revolt of 6 to 9 AD; that is, in the time span between 35 BC and 9 AD.
Орта ғасырлар
Ол алғаш рет 1228 жылы Аквилея патриархы шығарған құжатта «Ширномэль» деп тіркелген. 1277 жылға дейін оған жәрмеңке құқығы берілді және ол аймақтық орталыққа айналды. 1407 жылы ол қала ретінде айтылады, демек, оған бұрын қала құқығы берілген болуы мүмкін, бірақ одан кейін де жәрмеңке ретінде жиі еске алынды. 16 ғасырда ол әскери шекара үшін жабдықтарды ұйымдастыру орталықтарының бірі ретінде маңызды әскери маңызға ие болды. 1579 жылы қазіргі Хорватиядағы Карловац қаласы құрылғаннан кейін ол бұл мәртебесінен айырылды. Чрномельде сонымен қатар күшті ақсүйектер әулеті фон Чернембль де тұрды. Олар 1267 жылы алғаш рет еске алынып, біртіндеп Карниоланың Габсбург ақсүйектерінің маңызды лауазымдарын иеленді. 15 ғасырда олар ықпалын кеңейтті, ал әулеттің басшыларының бірі Георг фон Чернембль Габсбургтардың ең маңызды жерлерінің бірі – Триест және Штирияның капитаны болды. 16 ғасырда олар Ішкі Австрияның протестант ақсүйектеріне қосылды және 1564 жылы Ханс фон Чернембль Карниоладағы көптеген иеліктерін сатып, Жоғарғы Австрияға көшті. Сол жерде 1567 жылы әулеттің ең маңызды және танымал өкілі, Жоғарғы және Төменгі Австрияның протестант ақсүйектерінің маңызды саяси қайраткері Георг Эразм фон Чернембль дүниеге келді. Ол 1626 жылы қайтыс болғаннан кейін әулет қайтадан католик дініне қайтып, Жоғарғы Австриядағы жоғалған иеліктерін қайтарып алды. Әулеттің соңғы еркек мүшесі 1667 жылы қайтыс болды, бірақ көптеген әйел мүшелері арқылы олардың әулеті бүгінгі Еуропаның кейбір патшалық үйлеріне жалғасты. Олар неміс жазушысы Готлиб Август Крюэллдің (de) және оның 1911 жылы Берлинде жарық көрген «Schönwiesen» атты еңбегінде 18 ғасырдың құлдыраған ақсүйектерінің мысалы ретінде келтірілді.
It was first mentioned as Schirnomel in written documents dating to 1228, in a charter issued by the Patriarch of Aquileia. Before 1277 it was granted market rights and developed into a regional center. It was mentioned as a town in 1407, and so it presumably gained town privileges prior to that, but it is regularly mentioned as a market even after that. During the 16th century it held an important military position as one of the centers for organizing supplies for the military frontier. After the establishment of Karlovac in what is now Croatia in 1579, it lost that position. Črnomelj was also the home of a powerful noble family of von Tschernembl. Mentioned for the first time in 1267, they gradually achieved important posts in the Habsburg nobility of Carniola. During the 15th century they expanded their influence and one of the heads of the family, Georg von Tschernembl, held the positions of Captain of Triest and Captain of Styria, one of the most important lands of Habsburgs. In the 16th century they joined the Protestant nobility of Inner Austria and in 1564 Hans von Tschernembl sold their numerous holdings in Carniola and moved to Upper Austria. There the most important and known member of the family was born in 1567, Georg Erasmus von Tschernembl, an important political leader of the Protestant nobility of Upper and Lower Austria. After his death in 1626, the family became Catholic again and regained their lost possessions in Upper Austria. The last male member of the family died in 1667, but through numerous female members their bloodline continued into some of the royal houses of today's Europe. They served as an example of ruined nobility of 18th century for the German writer Gottlieb August Crüwell (de) and his work Schönwiesen, printed in Berlin in 1911.
Қазіргі тарих
1918 жылға дейін қала Австрия монархиясының құрамында болды (1867 жылғы шарттан кейін Австрия бөлігі). Ол сол аттас округтің орталығы және Карниола провинциясындағы 11 Bezirkshauptmannschaftтың бірі еді.
Until 1918, the town was part of the Austrian monarchy (the Austria side after the compromise of 1867). It was the seat of the district of the same name, and one of the 11 Bezirkshauptmannschaften in the province of Carniola.
Көрнекті орындар
Қаладағы приход шіркеуі Әулие Петірге арналған және Ново-Место Рим-католик діндегі округіне қарасты. Қазіргі ғимарат 17 ғасырда 13 ғасырдағы шіркеу орнында салынған. Қалада тағы екі шіркеу бар. Бірі, Әулие Себастьянға арналған, 16 ғасырдың басында капелла ретінде еске алынған, бірақ оба эпидемиясынан кейін 1646 жылы шіркеуге дейін кеңейтілген. Ол 1904 және 1963 жылдары қайта жаңартылған. Екіншісі Қасиетті Рухқа арналған және алғаш рет 1487 жылға дейінгі құжаттарда тілге алынған готикалық стильдегі ғимарат, бірақ жиі өзгертіліп, соңғы рет 1895 жылы қайта жаңартылған. Ол тарихқа дейінгі және римдік кезеңдердегі қабаттардың үстіне салынған. Қаладағы ескерткіш қаза тапқан партизандарға арналған. Ол Гричек деп аталатын кішкентай төбеде орналасқан. Бұл Марко Жупанчичтің жұмысы, ал мүсіндерін Якоб Савиншек жасаған.
The parish church in the town is dedicated to Saint Peter and belongs to the Roman Catholic Diocese of Novo Mesto. The current building was built in the 17th century on the site of a 13th century church. There are two other churches in the town. One, dedicated to Saint Sebastian, is mentioned as a chapel in the early 16th century, but was extended into a church in 1646 after an outbreak of the plague. It was restored in 1904 and in 1963. The second is dedicated to the Holy Spirit and is a Gothic building first mentioned in documents dating to 1487, but frequently restyled, most recently in 1895. It is built on top of prehistoric and Roman occupation layers. A monument in the town is dedicated to fallen Partisans. It stands on a small hill called Griček. It is the work of Marko Župančič with sculptures by Jakob Savinšek.
Мәдениет
Қалада словениялық "Бела Кражина Черномель" футбол клубы бар.
The town is home to Slovenian football club Bela Krajina Črnomelj.