Қызыл топырақ, ақ өтірік: Ұлттық американдықтар және ғылыми фактілер мифі
Red Earth, White Lies
«Қызыл топырақ, ақ өтірік»: Вине Делория кітабындағы археологиялық дәлелдерге сын, Солтүстік Америкаға көші-қон теориялары мен ежелгі халықтар тарихы талданған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вайн Делория, Jr. Кітабы.
Book by Vine Deloria, Jr.
"Қызыл жер, ақ өтірік: Түпкілікті американдықтар және ғылыми фактілердің мифы" – түпкілікті американдық автор Вайн Делорияның 1995 жылы тұңғыш рет жарық көрген кітабы. Кітаптың негізгі тақырыбы – ғылыми консенсусты сынау, оның пікірінше, ол "Солтүстік Американың тарих алды дәуірін бейнелейтін көбінесе құрастырылған сценарий" құрады.
Red Earth, White Lies: Native Americans and the Myth of Scientific Fact is a book by Native American author Vine Deloria, originally published in 1995. The book's central theme is to criticize the scientific consensus which has, in his words, created "a largely fictional scenario describing prehistoric North America".
Шолу
Кітаптың ерекше назары Жаңа әлемге көші-қонның қазіргі үлгілерін, әсіресе Беринг мұхитының құрлық көпірі теориясын сынауға арналған. Делория бұл теорияның негізгі кемшіліктерін ашып көрсетуге тырысады, археологиялық қайшылықтарды егжей-тегжейлі сипаттап, және американдықтардың тегі туралы өзінің түсінігімен сәйкес келетін балама гипотезаларды ұсынады. Ол археологиялық жазбалардан бұрын Америкадағы жергілікті халықтардың ертерек болғанын дәлелдеді. Сол сияқты, ол "артық өлтіру гипотезасын" да сынады, бұл гипотеза бойынша Америкаға көшіп келген адамдар Плейстоцен дәуірінде Солтүстік Америка мегафаунасының кенеттен және жылдам жойылуына, шамадан тыс аң аулау арқылы жартылай жауапты болды делінеді. Делория бұл гипотезаны нәсілшілдік деп есептеді; ол Еуразияда да адам аулаушылардың кенеттен пайда болуымен бірге, Плейстоцендегі жойылудың мұндай ауқымда теңдесі жоқ екенін айтты. Делория басым көші-қон теориясын "академиялық халық әңгімелеріне" теңеді және ол үнемі факт ретінде келтірілсе де, археология саласында жеткілікті түрде талданылмағанын мәлімдеді. Бұдан әрі, ол басым теориялардың жергілікті американдық ауызша дәстүрлермен үйлеспейтінін айыптады, оның пікірінше, оларда континентаралық көші-қон туралы ешқандай мәлімет жоқ. Ол жас Жер, тек бір мұз дәуірі, жалқы дүниежүзілік су тасқыны және динозаврлардың 19 ғасырға дейін тірі қалғаны туралы пікір білдірді.
The book's particular focus is on a criticism of current models of migration to the New World, in particular the Bering land bridge theory. Deloria attempts to expose what he thought were fundamental weaknesses in this theory by detailing supposed archeological inconsistencies and positing alternative hypotheses that he believed align better with his understanding of the origins of Native Americans. He argued that there was an earlier presence for indigenous peoples in the Americas than what the archaeological record provides. In a similar vein, he criticized the so called "overkill hypothesis", which proposes that humans migrating into the Americas were partially responsible, by overhunting, for the sudden and rapid extinction of North American megafauna during the Pleistocene epoch. Deloria believed that this hypothesis was racist; he contended that the Pleistocene extinction had no parallel on such a scale in Eurasia, which also experienced the sudden arrival of human hunters. Deloria likened the dominant migration theory to "academic folklore" and contended that it even though it was regularly cited as fact, it was not critically examined within the field of archeology. Further, he charged that prevailing theories did not mesh with Native American oral traditions, which he contended contain no accounts of inter continental migration. He argued for a Young Earth with only one Ice Age, for a worldwide flood, and for the survival of dinosaurs into the 19th century.
Сын
Гриннелл колледжінің археология профессоры Джон Уиттакер Делорияның "Қызыл жер, ақ өтірік" атты еңбегін "үндістердің креационистік ойларының нашар, жалған туындысы, оның Бібліялық креационистерлерге қарсы болғанымен, олардың барлық кемшіліктері бар" деп атады. Ол Делорияның стилін Бібліялық креационистердің әдебиетін оқығандарға жақсы таныс деп есептейді. Делорияның ғылымды жоққа шығаруға жасаған әрекеті, кейбір фактілер наным жүйелерімен қайшы келеді деген қалаудан туындаған. Делорияның ашық креационист жазушы Дуэн Гишке немесе оның секілді басқаларға қаншалықты ұқсас екенін көрсету үшін бірнеше мысал жеткілікті. Соңғы кездегі американдық мәдениет және осыған ұқсас салаларды зерттеу бойынша университеттерде оқытылатын оқулықтарды қайта қарау, эволюция, адамзаттың пайда болуы және Жаңа дүниеге қоныстану туралы осы көзқарас кеңінен қабылдана бастағанын көрсетеді. Майкл Д. Гордин кітаптың Иммануил Великовскийдің космографиялық еңбектерімен тығыз байланысын, әсіресе ауызша миф пен дәстүрді тарихты зерттеудегі тарих пен мифтердің рөлін қайта қараудың маңызды бөлігі ретінде жаңғыртуын атап өтті. Делория 1974 жылы Великовскийдің ортасына кіріп, психологты "біздің нәсіліміз тудырған, мүмкін, ең ұлы ми" деп атады. Гордин Делорияның Беринг мұхитының көпірін қабылдамауы және "үндістердің дәстүрі мен Батыс мәдениеті мен ғылымы арасындағы кез келген байланысқа жасаған шабуыл" Великовскийдің катастрофизмінен туындағанын, бірақ Великовскийдің өзі креационизмнің ешқандай түрін қабылдамағанын қорытындылады.
John Whittaker, a Professor of Archeology at Grinnell College, referred to Deloria's Red Earth, White Lies as "a wretched piece of Native American creationist claptrap that has all the flaws of the Biblical creationists he disdains Deloria's style is drearily familiar to anyone who has read the Biblical creationist literature At the core is a wishful attempt to discredit all science because some facts clash with belief systems. A few points will suffice to show how similar Deloria is to outspoken creationist author Duane Gish or any of his ilk." A recent review of readings assigned to students in university programs for the study of Native American culture and in related fields suggests that this view of evolution, human origins, and migration to the New World has become widely accepted. Michael D. Gordin notes the book's close ties to Immanuel Velikovsky's cosmographical works, especially the revindication of oral myth and tradition as central to revising both history and myths' role in the study of history. Deloria had entered Velikovsky's circle in 1974, calling the psychologist "perhaps the greatest brain that our race has produced." Gordin concludes Deloria's rejection of the Bering land bridge and "attack on any affinity between Native tradition and Western culture and science" was derived from Velikovskian catastrophism, though Velikovsky himself rejected any hint of creationism.