Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық раввин (1857–1935)
American rabbi (1857–1935)
Раввин Хаим Хиршенсон (1857–1935) – өнімді автор, раввин, ойшыл және діни сионизмнің ерте жақтасы болған.
Rabbi Chaim Hirschensohn (,
1857 – 1935) was a prolific author, rabbi, thinker, and early proponent of Religious Zionism.
Өмірбаян
Хаим Хиршенсон 1857 жылдың 31 тамызында Галилеядағы Сафед қаласында, 1848 жылы Пинсктен көшіп келген раввин Яков Мордехай Хиршенсонның отбасында дүниеге келген. 1864 жылы Сафедте болған жер сілкінісінен кейін отбасы (оның ішінде Хаимнің ағасы, раввин Ицшок Хиршенсон) Иерусалимге көшіп барды. Ағасы сияқты, жас сионист Хаим Хиршенсон Елиезер Бен Иегудамен бірге сөйлейтін иврит тілін жаңғыртуға жұмыс істеді және Иерусалимде "Сафа Берура" ("Түсінік тілі") қоғамын құруға көмектесті. Ол әйелі Чавамен бірге иврит және идиш тілдерінде еңбектер мен журналдар жариялады. 1878 жылы Хиршенсон екі жыл бойы Ресейдегі Тораны зерттейтін орталықтарға саяхаттап, беделді раввиндермен кездесті. Ол Палестинаға бірнеше көрнекті еуропалық раввиндерден раввиндік диплом алып оралды. 1884 жылы ол Венгрия мен Германияға қайта оралды, онда Франкфурт-на-Майнда ай сайын жарияланатын "Хамисдарона" Тора ғылымы журналын шығара бастады. Иерусалимге оралғаннан кейін Хиршенсон Лемель мектебінде Талмудты оқытты, баспа үйін құрды, әйелі мен ағасымен бірге "Бейт Яков" атты идиш газетін шығарды, Абарбанел кітапханасын басқаруға көмектесті (кейіннен Израильдің Ұлттық кітапханасына қосылды) және Иерусалимде Бнай Брит кеңсесін ашты. 1896 жылы ол Иерусалимнің Ескі қаласының қабырғасынан тысқары жаңа үйлер салу үшін бірнеше ұйыммен бірге жұмыс істеді. "Түрік үкіметі Палестинадағы яһудилерге мүлік сатуға тыйым салғанда, Хиршенсонның қаржылық жағдайы нашарлап, ол тұрақты өмір сүруді қамтамасыз ету үшін елден кетіп қалды." Оның құзырында Хобокен, Батыс Хобокен, Джерси Сити Хайтс, Юнион Хилл және айналасы болды. Ол 1935 жылы қайтыс болғанға дейін Хобокенде тұрды.
Chaim Hirschensohn was born on August 31, 1857 in Safed, in the Galilee to Rabbi Yaakov Mordechai Hirschensohn, who had emigrated there from Pinsk in 1848. Following an earthquake in Safed in 1864, the family (which included Chaim's older brother, Rabbi Yitzchok Hirschensohn) moved to Jerusalem. Like his brother, the young Zionist Chaim Hirschensohn worked with Eliezer Ben Yehuda to revive spoken Hebrew and helped found the Safah Berurah ("Plain Language") society in Jerusalem. He and his wife Chava published works and journals both in Hebrew and Yiddish. In 1878, Hirschensohn spent two years travelling to centers of Torah study in Russia, meeting with esteemed rabbinic scholars. He returned to Palestine with rabbinical ordination from several prominent European rabbis. In 1884, he left again for Hungary and Germany, where he began publishing a monthly Torah scientific journal, Hamisdarona, in Frankfurt am Main. Returning to Jerusalem, Hirschenson taught Talmud at the Lemel School; established a publishing house; published, together with his wife and brother, a Yiddish paper called Beit Yaakov; assisted running the Abarbanel library (later absorbed in the National Library of Israel); and established a B’nai B’rith office in Jerusalem. In 1896, he worked with several organizations to construct new homes outside the walls of Jerusalem's Old City. "When the Turkish government issued a prohibition against selling property to Jews in Palestine, Hirschensohn’s financial situation deteriorated, and he left the country to secure a stable livelihood." a post that included Hoboken, West Hoboken, Jersey City Heights, Union Hill and the environs in its jurisdiction. He remained in Hoboken until his death in 1935.
Жазбалар
Раввин Хиршенсон көптеген тақырыптар бойынша жазды, соның ішінде иудаизм мен демократия арасындағы қарым-қатынас, әйелдердің мәртебесі және дәстүрлі иудаизм мен қазіргі заманғы ғылым мен зерттеулер арасындағы қайшылықтар. Ол, ең алдымен, 1919-1928 жылдар аралығында жарық көрген 6 томдық "Мальки ба кодеш" еңбегімен танымал. Бұл еңбекте ол болашақ еврей мемлекетінде қолданылуы мүмкін халахотты (иудей заңдарын) зерттейді.
Rabbi Hirschensohn wrote on many subjects, including the relationship between Judaism and democracy, the status of women, and conflicts between traditional Judaism and modern scholarship and science. He is probably best known for Malki Ba Kodesh, a 6 volume work he published between 1919 and 1928, in which he explores the halakhot (Jewish laws) that might govern a future Jewish state.
Халахаға жақындау
Көптеген адамдар еврей заңы мәселелеріне объективті түрде қарау қажет деп санайды. Хиршенсон бұл көзқарасқа идеологиялық тұрғыдан қарсы болды, халахикалық сұрақтарды талқылау кезінде саналы субъективтілікті қолдады. "Мамзерут немесе агуна мәселесімен айналысатын посек күн тәртібімен келеді және мүмкіндігінше жеңіл шешімге жетуге тырысады. Хиршенсон қарастыратын барлық мәселеде осы үлгіні қабылдайды, бұл кейбіреулер үшін қатыгездіктің жоқтығын көрсетеді, ал басқалары үшін халахикалық объективтілікті жақтаушыларға қарсы жаңаша көзқарас болып табылады."
It is commonly argued that issues of Jewish law must be approached objectively. Hirschensohn opposed this approach on an ideological level, supporting conscious subjectivity when discussing halachic questions. "Just as the posek who deals with a case of mamzerut or agunah has an agenda, and tries his utmost to reach a lenient conclusion, Hirschensohn adopts this model with virtually every issue he examines, a trait that some will regard as evidence of a lack of seriousness, while others will see it as a refreshing alternative to the apostles of halachic objectivity.”
Отбасы
Хиршенсонның бес баласы болды. Ең үлкені, Нима (бұрынғы Нехама) Адлерблум, көрнекті педагог және сионист белсендісі атанды. Тағы бір қызы Эстер Джейкоб Джозеф Таубенхаусқа үйленді және Техас А&М университетінде «Хиллель» бөлімін құрды. Үшінші қызы Тамар раввин Дэвид де Сола Пуллға үйленді. Тағы бір қызы Техилла раввин Моррис Лихтенштейнге үйленді және 1939 жылы ол қайтыс болғаннан кейін 1972 жылы өзі қайтыс болғанға дейін Яһуди ғылымы қоғамын басқарды. Техилла Америкадағы діни мінберге ие болған алғашқы еврей әйелі болды, бірақ ол дін қызметкері болып бекітілмеген. Бесіншісі – ұлы Бенжамин, ол математикалық инженер болды және өмірінің соңына дейін Питтсбургте тұрды. Бенжаминнің Этельфреда Хиршенсон есімді қызы болды. Оның немерелері – Стэнфорд университетінің балалар дерті маманы Рут Т. Гросс және МТИ саяси ғалымы Итиел де Сола Пул. Отбасы АҚШ-қа көшіп келу үшін Бенжамин 15 жасында кемемен алдын ала жіберілді, ол әкесі басқаратын синагог табуы керек болды. Жол ақысын төлей алмағандықтан, ол түнде кемеден құламауы үшін өзін палубаға байлап қоюға мәжбүр болды.
Hirschensohn had five children. The oldest, Nima (previously Nechama) Adlerblum, became a noted educator and Zionist activist. Another daughter, Esther, married Jacob Joseph Taubenhaus and founded the Hillel chapter at Texas A&M University. A third daughter, Tamar, married Rabbi David de Sola Pool. Another daughter, Tehilla, was married to Rabbi Morris Lichtenstein and assumed leadership of the Society for Jewish Science after his passing in 1939 until her own passing in 1972. Tehilla was the first Jewish woman in America with a pulpit, although she was not ordained. The 5th was a son, Benjamin who became an mathematical engineer and resided in Pittsburgh until his death. Benjamin had one daughter, Ethelfreda Hirshenson. His grandchildren included Stanford University pediatrician Ruth T. Gross and MIT political scientist Ithiel de Sola Pool. In order for the family to emigrate to the United States, Benjamin at age 15 was sent ahead by ship to find a synagogue for his father to lead. Unable to afford passage, he had to tie himself to the deck at night to avoid being swept overboard.