Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ-тың "Либерти" кемесі.

417 фут (127 м) ұзындығы
427 фут (130 м) ені "Джон Барри" 1944 жылы Араб теңізінде торпедамен атып түсіріліп, батып кеткен.

Суға бату

Кеме радио байланысын тоқтатып, Сауд Арабиясының Дахран қаласына міндетті сапарға шықты, Оман жағалауында неміс суасты қайығы U 859 торпедамен шабуыл жасады. Кеме суға батып, экипаждың екі мүшесі қаза тапты, ал аман қалғандары келесі күні құтқарылды. "Джон Барри" кемесі АРАМКО-ға байланысты американдық төлем ретінде 3 миллион АҚШ құйрылған саудиялық бір риал күміс монетасын тасымалдады. Бұл жүк тасымалының себебі (соғыс жылдарындағы бірнеше тасымалдың бірі) Сауд Арабиясы сол кезде қағаз ақша қолданбағандықтан, жаңа мұнай өңдеу зауыттары мен Дахрандағы жаңадан ашылған АҚШ нысандарының құрылысында жұмыс істейтін жұмысшыларға жалақы төлеу үшін валюта тапшылығына алып келді. Жүктін нақты мәні құпия болғандықтан, SS "Джон Барри" 26 миллион АҚШ долларына (1944 жылғы бағасымен) тең күміс құймаларын Үндістанға, сондай-ақ монеталардың аз көлемін тасымалдады деген қауесет тарады. Осы айтылған қазынаны іздеу әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін (төменде қараңыз), Үндістанға барлық күміс тасымалы есепке алынғаны анықталды және күміс құймаларының жаңа бағыты – Кеңес Одағы деген болжам пайда болды.

Қайтару

Кеме теңіздің тереңдігіне 8500 футқа дейін батып кеткен, бұл теңіз астындағы қалпына келтіру әдістерінің көпшілігіне қол жеткізбейтін деңгей болатын. Бірақ, 45 жылдан кейін Скейк Ахмет Фарид әл Аулақиға құтқару құқығы берілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зейнеткер капитаны, бұрынғы Әскери-теңіз күштерінің бас кеңесшісі Брайан Шумейкер, Хью О'Нилл, Вашингтондағы Howrey & Simon фирмасының адвокаты Х. МакГайр "Мак" Райли және Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы "Chez Jay" атақты теңіз өнімдері ресторанының иесі Джей Фионделла, АҚШ үкіметінен құтқару құқығын табысты түрде сатып алды. Джон Барриді қайтарып алуға қажетті қаражатты жинау үшін олар "Джон Барри тобы" деп аталатын серіктестік құрды. Іздеу жұмыстарына бастапқыда Техас штатының Хьюстон қаласынан келген мердігерлер қатысты, ал олардың күш-жігерін кейіннен Тулон қаласындағы Француз теңіз зерттеу институты (IFREMER) күшейтті. 1994 жылдың қазан айында, IFREMER жобалаған 50 тонналық, бейнекамерасы бар тұтқышпен жабдықталған, модификацияланған бұрғылау кемесі (Drillship, бұрын Sedco 445, кейін Peregrin VII және қазір Deepwater Navigator) Джон Барридің орналасқан жеріне бет алды. Қараша айының басына қарай кеменің көп бөлігі қазылып шығарылды, нәтижесінде АҚШ армиясына тиесілі көне жүк көліктері, танктер және әскери техника табылды. Одан кейін көп ұзамай күміс белгілері көрінді (бірақ бастапқыда бейнесі камера линзасына жабысқан кеме майынан бұзылған). Келесі бес күн ішінде 17 тонна салмақтағы 1,3 миллион саудиялық риялы тұтқышпен көтеріліп, бұрғылау кемесінің палубасына төгілді. Күміс, болжам бойынша, Үндістан мен Кеңес Одағынан келген болуы керек еді, бірақ құтқарушылар күміс болуы мүмкін барлық жерлерге қол жеткізе алмады. Қалпына келтіру жұмыстарын қайта бастауға қатысты бірнеше жоспар пайда болғанымен, ешқайсысы іске аспады.