Кіріспе

Чоруг – Сербияның Жабалж муниципалитетіне қарасты ауыл. Ол Воеводина автономиялық провинциясында орналасқан. Ауылдың көпшілігі сербтерден тұрады және 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 8166 адамды құрайды. Бұл Сербиядағы ең ірі ауыл.

Атауы

Сербия тілінде бұл ауыл Чуруг немесе Čurug деп, ал венгр тілінде Csúrog деп аталады.

География

Чюруг ауылы Бачка аймағының оңтүстік-шығыс бөлігіндегі кең жазықтарда, Тиса өзені ағысының ең үлкен иірімін жасайтын жерде орналасқан. Ол Бачко Градиште (солтүстікке), Кумане және Нови Бечеж (солтүстік-шығысқа), Тараш (шығысқа), Господжинци (оңтүстікке), Темерин (оңтүстік-батысқа), Надалж (солтүстік-батысқа) және Жабалж (оңтүстік-шығысқа) елді мекендерімен шектеседі. Теңіз деңгейінен 82 метр биіктікте орналасуы ауылдың су тасқынынан аман қалуының және ұзақ тарихы бойында халқының тұрақты болуының басты себебі болып табылады.

Тарих

Ауылдың маңында бірнеше археологиялық орындар (Стари Виногради археологиялық орны) орналасқан, негізінен Рим империясы және ерте орта ғасырлар дәуірінен қалған. Осы жерде ежелгі Үнді-Еуропалық халықтардың, әсіресе Язигтер мен келттердің іздері де табылды. Археологтар 9-10 ғасырлардағы славян қоныстарының іздерін, сондай-ақ 15 ғасырдағы серб қоныстарының айқын этникалық белгілерін анықтады. Бұл Воеводинияның ең көне елді мекендерінің бірі, 1238 жылы (Мажарстан Корольдігінің басқару кезінде) Чурлак (Csúrlak, Čurlak) деген атпен алғаш рет айтылған. 1325 жылы ол Чоруг, 1332/1337 жылдары Чурвук, 1338/1342 жылдары Чаруг, 1363 жылы Цсурог, ал 1380 жылы Цургуг деп аталды. 1440 жылы ол серб деспоты Джурад Бранковичтің феодалдық иеліктерінің бір бөлігіне кірді. Осман әкімшілігі кезінде ол 1551 жылы Csaragh, 1553 жылы Chyrogd және 1656 жылы Czurok деп тіркелген. Осман империясының билігінде (16-17 ғасырлар) Чюруг Сегедин санджағының және Тител нахиясының құрамына кірді. Ауылдың жанында Осман бекінісі де болған, оның басшысы Бег Мелкович болды, ол Бечей және Бечкерек бекіністеріне де басшылық еткен. 1687/88 жылдары Осман мен Габсбургтер арасындағы соғыс кезінде ауыл өртеніп, қирады. Габсбург әкімшілігі кезінде ауыл қайта жараңдалды (1699 жылы). 1703 жылдан 1751 жылға дейін Чюруг Габсбург әскери шекарасының бөлігі болды, ал 1751 жылдан 1769 жылға дейін Потище округінің құрамына кірді. 1769 жылдан 1873 жылға дейін ол қайтадан Әскери шекараның бөлігі болды, ал 1873 жылдан 1918 жылға дейін ол Венгрия Корольдігі мен Австрия-Венгриядағы Бачка Бодрог округінің құрамына кірді. 1720 жылы ауылда шамамен 600 тұрғын болды, олардың көп бөлігі сербтер еді, сонымен қатар ауылда бір венгр отбасысы да болды. Чюруг Шашка аймағындағы ең ірі елді мекен болды және 1848-1849 жылдардағы революция оқиғаларында маңызды рөл атқарды, онда қала тұрғындары жиналып, өз құқықтары мен бостандықтары үшін күреске шығуды жариялады. 1880 жылы Чюругтың халқы 6406 адамды құрады, оның ішінде 4961 (77%) серб, 981 (15%) венгр, 181 (2,8%) неміс, 96 (1,5%) еврей және т.б. 1910 жылы халық саны 10 377 адамды құрады, оның ішінде 7 211 (69,5%) серб, 2730 (26,30%) венгр, 203 (1,96%) еврей, 171 (1,65%) неміс және т.б. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Чюруг Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің және одан кейінгі Оңтүстік славян мемлекеттерінің құрамына кірді. 1941 жылдан 1944 жылға дейін қала Хорти Венгриясының оккупациясы астында болды. 1942 жылдың 6 қаңтарында мажар әскері мен полиция күдікті партизандарды іздеу үшін Чюругқа кірді. Олар бейбіт тұрғындарды, әйелдер мен балаларды қоса алғанда, жинап алып, оларды сарайларға, қоймаларға және муниципалитет ғимараттарына қамады. Кейбіреулері босатылса да, шамамен 900 адам өлтірілді. Олардың денелерінен барлық құнды заттары жоғарылды. 1944-1945 жылдардағы Сербиядағы коммунистік тазарту кезінде Тито партизандары ұжымдық кінә деп айыптап, мажар халқының көп бөлігін депортациялады және жойды. Содан кейін Босния мен Герцеговинадан келген қоныс аударушылар ауылға қоныстанды.