Шри Кришна Киртана: 14 ғасырдағы Бенгал поэзиясының шығармасы
Shreekrishna Kirtana
Шри Кришна Киртана Кабья: 14 ғасырда жазылған бенгал поэзиясы, Чайтанья дәуірінен бұрынғы шығарма. Табылу тарихы, мазмұны және сақталуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шреекришна Киртана Кабья – Бору Чандидас жазған бенгал пасторальдық Вайшнав поэмасы. Бұл өлеңдер 14 ғасырдың екінші жартысының Чайтанья заманына дейінгі кезеңде жазылған деп саналады.
Shreekrishna Kirtana Kabya is a Bengali pastoral Vaishnava drama in verse composed by Boru Chandidas. These verses are believed to be written in the pre Chaitanya era of the later half of 14th century CE.
Басылым тарихы
1909 жылы Басанта Ранджан Рой Бидватбаллава Банкурадағы Канкилья ауылының тұрғыны Дебендранатх Мухопаджайдың сиыр қорасындағы сөреден Шри Кришна Киртананың пунтиін (қолжазбасын) тауып алды. Пунтинің бастапқы және соңғы беттері, соның ішінде бірнеше беттері жоғалғандықтан, оның түпнұсқа атауын анықтау мүмкін болмады. Пунтинің ішіндегі қағазшадан оның бастапқыда Бишнапурдың патшалық кітапханасында «Шри Кришна Сандарва» деген атпен сақталғаны белгілі болды. Дегенмен, Бидватбаллава өңдеп, «Шрекришна Киртана» деп атаған пунти 1916 жылы Вангия Сахития Паришад баспасынан жарық көрді.
In 1909, Basanta Ranjan Roy Bidvatballava retrieved the punthi (manuscript) of Sri Krishna Kirtana from a shelf in the cowshed of Debendranath Mukhopadhyay, a resident of Kankilya Village, Bankura. Since the punthi was found shorn of its pages including the opening and ending ones, its original name could not be ascertained. A slip inside the punthi reveals that it was initially preserved in the royal library of Bishnupur under the name of Sri Krishna Sandarva. However, the punthi, edited and rechristened as Shreekrishna Kirtana by Bidvatballava, was published by Vangiya Sahitya Parishad in 1916.
Шығу тегі
Бору Чандидастың Шри Кришна Киртанасына Вишну Пурана, сол дәуірдің танымал халық әдебиеті және Жайдеваның Гитаговиндамы зор ықпал еткен. Падма Пурана, Брахма Вайварта Пурана сияқты басқа Пураналар мен Вайшнав діни кітаптарының да әсері айтарлықтай. Өлең стилі жағынан сол кездегі халық әдебиетімен тығыз байланысты.
The Sri Krishna Kirtana of Boru Chandidas was deeply influenced by the Vishnu Purana, the popular folk literature of the period and the Gitagovindam by Jaydeva. The influence of other Puranas like the Padma Purana and the Brahma Vaivarta Purana and the Vaishnava scriptures is also substantial. There is a strong affinity of popular folk literature of the time in the style of the verse.
Мазмұны
Шри Кришна Киртана 418 бенгалдық пададан (тартулардан) және 133 санскрит шлокасынан (барлығы 161, 28 шлока екі рет қайталанады) тұрады, оларды да ақын жазған болуы мүмкін. Осы 418 тармақтың ішінде 409 тармақта автордың аты көрсетілген. Қолда бар туынды 13 хандаға (бөлімдерге) бөлінген, атап айтқанда: Жанма (туылу), Тамбула (сол кезде махаббаттың белгісі саналған), Дана (салық жинау), Наука (кеме), Бара (жүк), Вриндавана, Ямуна, Бана (жебе), Вамши (сырнай) және Рада Вираха (Раданың қиын жағдайы) (соңғы ханданың атын ақын атамаған). Ямуна хандасы үш кіші бөлімге бөлінеді. Бірінші кіші бөлім – Қалия Дамана хандасы (Қалия жылан-демонына күш көрсету бөлімі), ал үшінші кіші бөлім – Хара хандасы (мойын әшекейі бөлімі). Екінші кіші бөлімнің аты қолжазбада табылған жоқ, бірақ оның мазмұны Раданың вастрахаранасы (Раданың киімдерін ұрлау) туралы. Бара хандасы Чатра хандасы (шатыр бөлімі) деп аталатын бір кіші бөлімнен тұрады. Кришна, Радха және Бадай – хабаршы, осы үш кейіпкердің өзара әрекеттесуі пьесаның сюжетін құрайды. Пайяр және трипади ұйқас түрлеріндегі диалогтар мен қарсы диалогтар Шри Кришна Киртананың көркемдік деңгейін арттырады.
Sri Krishna Kirtana consists of 418 Bengali padas (verses) and 133 (total 161, 28 shlokas are repeated twice) Sanskrit shlokas, which were also probably composed by the poet. Among these 418 verses, 409 verses have the name of the author in them. The extant work is divided into 13 khandas (sections), namely, Janma (birth), Tamvula (piper betel which was considered as a token of love in that time), Dana (tax collection), Nauka (boat), Bhara (burden), Vrindavana, Yamuna, Bana (arrow), Vamshi (flute) and Radha Viraha (estrangement of Radha) (the last khanda is not named by the poet). Yamuna khanda is further divided into three sub sections. The first sub section is Kaliya Damana khanda (coercion of Kaliya, the snake demon section), and the third sub section is Hara khanda (necklace section). The name of the second sub section has not been found in the manuscript, but its subject matter is Radha's vastraharana (stealing Radha's robes). Bhara Khanda consists of a sub section, named Chatra khanda (umbrella section). Three characters, Krishna, Radha and Badayi, the messenger interrelate the plot of the play. Dialogues and counter dialogues in payar and tripadi meters have added to the dramatic quality of Sri Krishna Kirtana.
Әңгіме
Шрикраснакиртан – Радха мен Кришнаны бейнелейтін лирикалық туынды; оның сюжеті «Бхагавата Пуранаға» емес, «дхамали» деп аталатын халықтың эротикалық әндеріне негізделген. Дегенмен, Бару Чандидас оған ерекше жаңалықтар қосып, ортағасырлық бенгал әдебиетінің шедевріне айналдырды. Радханың сағынышы арқылы, ол сол заманғы қоғамдық жағдайлардың көп бөлігін көрсетеді.
Shrikrsnakirtan is a lyrical composition involving Radha and Krishna; its storyline is not based on the Bhagavata Purana, but the popular erotic folk songs, known as the dhamalis. However, Baru Chandidas managed to add substantial originality, making it a masterpiece of medieval Bengali literature. It in the yearning of Radha, captures much of the social conditions of the day.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Сюжет Радда мен Кришнадан басталады, аспандық жаратылыстар Жер бетінде адам болып өмір сүруге алдын ала тағайындалған. Адам кейпіне түскен Радда евнух Айан Гопаға үйленеді. Рада Айанның әпкесі Бараймен бірге күндерін өткізеді және басқа қыздармен бірге сүт өнімдерін сату үшін Матураға барады. Саяхат кезінде Барай Рададан айырылып, Кришнадан көмек сұрайды. Раданың сипаттамасына қызығып, Кришна Радаға романтикалық ұсыныс жібереді, ол оның неке антын құрметтей отырып, бас тартады. Содан кейін Кришна ойыншықтықпен Раданың жолын бөгеп, төлем ретінде интимдік қызмет көрсетуді сұрайды. Рада, табандылықпен, Кришнаның алға жылжуынан қашу үшін қатаң шараларды қарастырады, бірақ орманда оның табандылығына беріліп қалады. Жыл мезгілдері өзгерген сайын, Радха өзін кінәлі сезініп, өзін оқшаулайды. Кришна оны қатты аңсағандықтан, оны ашық жерге әкелудің жолын ойлап табады. Кейіпкер болып, ол Радхамен кездеседі және оны сүт пен қамырды қайтадан сатуға көндіреді, бірақ оның жеке басы көп ұзамай ашылады. Кришна ізденуін жалғастырады, бірақ Радха оның алға басуынан шеберлікпен қашады. Кришнаның махаббаты шығармашылық жолмен өзгеріп, ол Радханы тарту үшін Вриндаванды көркейтеді. Оның батылдығы, ол Ямуна өзеніндегі мифтік бес басты жыланға тап болғанда, көрінеді. Радда Кришнаның әзіл-оспағына ашуланып, асыраушы анасы Яшодаға шағымданады. Барай Кришнаға Радаға махаббат сиқырларын салуды кеңес береді. Гүл жебеден зардап шеккен Рада Кришнаға қатты ғашық болады. Оның маңдайына түскен нәрсесі Кришнаның флейтасын ұрлап, қарым-қатынасын бақылауға алып келеді. Кришна, жауап ретінде, Раданы үмітсіз қалдырып, бей-жайлық танытады. Оның құмарлығы күшейеді, ол оны іздеп, ақырында Вриндаваннан табады. Рада кешірім сұрап жалбарынады, ал Кришна Барайдың кеңесіне сай татуласуға келіседі. Алайда, оқиға қайғылы кезеңге түседі, өйткені Кришна қысқа кездесуден кейін Матураға барып, Камсамен күреседі, бұл Раданың жүрегін жаралайды. Барайдың араласуына қарамастан, Кришна Вриндаванға қайтудан немесе Радханы қайтадан қабылдаудан бас тартады, ол одан алған қатал сөздер мен қарым-қатынасқа төтеп бере алмайды.
The plot begins with Radha and Krishna, celestial beings predestined to incarnate as humans on Earth. Radha, in her human form, marries Ayan Gopa, a eunuch. Radha spends her days with Ayan's aunt, Barai, and travels to Mathura with other young women to sell milk products. During a trip, Barai loses Radha and seeks help from Krishna, a charming youth. Intrigued by Radha's description, Krishna sends a romantic proposal to Radha, which she refuses, honoring her marital vows. Krishna then playfully obstructs Radha's path, asking for an intimate favor as a toll. Radha, standing firm, considers drastic measures to evade Krishna's advances but ends up succumbing to his persistence in the forest. As the seasons change, Radha, burdened by guilt and shame, isolates herself. Krishna, pining for her, devises a plan to bring her back into the open. Disguised, he meets Radha and persuades her to sell milk and curd again, but his identity is soon revealed. Krishna continues his pursuit, but Radha skillfully dodges his advances. Krishna's love takes a creative turn as he beautifies Vrindavan to attract Radha. His valor is further displayed when he confronts Kaliya, a mythical five headed snake in the River Yamuna, and seemingly vanishes, causing panic among the villagers. Radha, frustrated by Krishna's antics, complains to his foster mother, Yashoda. Krishna, irked, is advised by Barai to cast a love spell on Radha. Struck by a flower arrow, Radha falls deeply in love with Krishna. Her obsession grows, leading her to steal Krishna's flute to gain control over their relationship. Krishna, in response, feigns indifference, leaving Radha in despair. Her longing intensifies, and she searches for him, eventually finding him in Vrindavan. A confrontation ensues, where Radha pleads for forgiveness and Krishna, softening, agrees to reconcile if advised by Barai. However, the story takes a tragic turn when Krishna, after a brief reunion, leaves for Mathura to confront Kamsa, leaving Radha heartbroken. Despite Barai's intervention, Krishna refuses to return to Vrindavan or accept Radha again, unable to bear the harsh words and treatment he received from her.