Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әуесқой актерлер мен әншілер ойнайтын театр.
Theatre performed by amateur actors and singers
Әуесқой театр, сондай-ақ әуесқой драма, – әуесқой актерлер мен әншілердің ойнайтын театры. Әуесқой театр ұжымдары пьесалар, ревюлер, мюзиклдер, жеңіл опералар, пантомималар немесе эстрадалық қойылымдарды қоюы мүмкін, және мұны әлеуметтік белсенділік үшін де, эстетикалық құндылықтар үшін де жасайды. Қойылымдар ашық ауада, қоғамдық орталықтарда немесе мектептерде, сондай-ақ тәуелсіз немесе ірі кәсіби театрларда өтуі мүмкін. Әуесқой театр кәсіби немесе қоғамдық театрдан орындаушыларға көбінесе еңбекақы төленбейтіндігімен ерекшеленеді. Әдетте, әуесқой актерлер актерлер одағының мүшесі болмайды.
Amateur theatre, also known as amateur dramatics, is theatre performed by amateur actors and singers. Amateur theatre groups may stage plays, revues, musicals, light opera, pantomime or variety shows, and do so for the social activity as well as for aesthetic values. Productions may take place in venues ranging from the open air, community centres, or schools to independent or major professional theatres. Amateur theatre is distinct from the professional or community theatre because performers are usually not paid. Amateur actors are not typically members of actors' unions.
Анықтама
Театрмен байланысты "әуесқой" деген сөзді қалай анықтау керектігі туралы пікірлер әртүрлі. Техникалық тұрғыдан алғанда, "әуесқой" дегеніміз – өз қызметі үшін ақы алмайтын немесе ақы ұсынылмаған кез келген адам. Мұның бір түсіндірмесі: "өнердегідей, кәсіби білікке жетпеген адам". Тағы бір түсіндірмесі: "кәсіп емес, хобби ретінде өнер, ғылым, оқу немесе спортпен айналысатын адам". Әуесқой актерлер көбінесе актерлер одағының мүшесі болмайды, себебі көптеген елдердің кәсіподақтарында қатаң ережелер бар. АҚШ-та Актерлердің өкілдік қауымдастығы (Actors' Equity Association) осыған ұқсас мақсатта жұмыс істейді: кәсіби индустрияны және оның өнерпаздарын қорғау. Көптеген кәсіби сахна шеберлері өздерінің дағдыларын дамытып, Корольдік драмалық өнер академиясында (Лондон), Джульярд мектебінде (Нью-Йорк) немесе Ұлттық драмалық өнер институтында (Сидней) сияқты танымал оқу орындарында шеберлік алған, ал әуесқойлар көбінесе кәсіби білім алмайды. Әуесқой театр (әуесқой драмасы) – "қатысушыларға ақы төленбейтін, бірақ олар өздерінің ләззаты үшін қатысатын театрлық қойылымдар" деп анықталады. Жергілікті деңгейде ұйымдастырылған театрлық шаралар қоғам үшін ойын-сауық көзі болып табылады, сонымен қатар қатысу арқылы берік достық байланыстар қалыптастыратын қызықты және тартымды хобби болып табылады. Көптеген әуесқой театр ұжымдары "әуесқой" деген атаудан бас тартып, оның "кәсіпсіз" деген жағымсыз ассоциациясынан қашып, өздерін "драматикалық қоғамдар", "театр ұжымдары" немесе жай ғана "актерлер" деп атауды жөн көреді. 2006 жылы шотландтық театр режиссері және драматургі Эндрю Маккиннон "әуесқой" сөзінің жағымсыз мән берілетінін атап өтті. Сондықтан көптеген әуесқой ұжымдары өздерін "қауымдық" ұйымдар деп қайта брендтеуде.
Opinions vary on how to define "amateur" in relation to theatre. Technically speaking, an "amateur" is anyone who does not accept, or is not offered, money for their services. One interpretation of this is: "One lacking the skill of a professional, as in an art". Another is: "A person who engages in an art, science, study, or athletic activity as a pastime rather than as a profession". An amateur actor is unlikely to be a member of an actors' union as most countries' trades unions have strict policies in place. In the United States, the Actors' Equity Association serves a similar purpose: to protect the professional industry and its artists. While the majority of professional stage performers have developed their skills and studied their craft at recognised training institutions such as the Royal Academy of Dramatic Art (London), Juilliard School (New York) or National Institute of Dramatic Art (Sydney), amateurs are not usually professionally trained. Amateur theatre (amateur dramatics) can be defined as "theatre performances in which the people involved are not paid but take part for their own enjoyment". Locally organised theatrical events provide a source of entertainment for the community, and can be a fun and exciting hobby, with strong bonds of friendship formed through participation. Many amateur theatre groups reject the "amateur" label and its negative association with "amateurish", preferring to style themselves "dramatic societies", "theatre groups" or just "players". Scottish theatre maker and writer Andrew Mckinnon in 2006 observed that the word 'amateur' has a negative connotation. Many amateur groups are therefore re branding themselves as 'community' groups.
Кәсіби театрмен қарым-қатынасы
Франсуа Сельер мен Каннингэм Бриджман 1914 жылы 19-ғасырдың соңына дейін кәсіби актерлер әуесқой актерлерді жеңілсініп қарағанын жазды. Савой операларын қоюға лицензия алған әуесқой Гилберт және Салливан компаниялары құрылғаннан кейін, мамандар әуесқой қоғамдардың «музыка және драма мәдениетін қолдайтынын» мойындады. Олар енді нақты сахна үшін пайдалы оқу орталықтары ретінде қабылданып, еріктілер қатарынан бүгінгі таңда көптеген сүйікті актерлер шықты. Әуесқойлар әлі де олар қоғамдық қызмет атқаратынын айтады, ал 1960 жылдары да, «әсіресе кәсіби ортада, аматорлық театрдың шын мәнінде «әуесқой драматургияға» мән беру үшін немесе «саяси тұрғыдан ең танымал және білгір мүшелерді таныстыру үшін құрылған институт» деген күдік болды». Дегенмен, көптеген кәсіби актерлер өз өнерін әуесқой сахнада қалыптастырды. Ұлыбританияда әуесқой театр кейде «коммерциялық емес театр» деп аталады.
François Cellier and Cunningham Bridgeman wrote, in 1914, that prior to the late 19th century, amateur actors were treated with contempt by professionals. After the formation of amateur Gilbert and Sullivan companies licensed to perform the Savoy operas, professionals recognised that the amateur societies "support the culture of music and the drama. They are now accepted as useful training schools for the legitimate stage, and from the volunteer ranks have sprung many present day favourites." Amateurs continue to argue that they perform a community service, while even in the 1960s, there was still, "particularly in professional quarters, a deep rooted suspicion that amateur theatre is really an institution that exists in order to give significance to 'amateur dramatics' a frivolous kind of amusement with no pretention to art" or "as a base for starring the most popular and politically astute members" Nevertheless, many professional actors established their craft on the amateur stage. Amateur theatre is sometimes referred to in the UK as "non commercial theatre".
Ұлыбританияда
Ұлыбритания бойынша адамдар әуесқой театрға актер, техникалық құрам немесе көрермен ретінде қатысады, ал көптеген балалар жыл сайынғы Рождестволық пантомиманың жергілікті әуесқой қойылымдары арқылы тұңғыш рет тікелей театрмен танысады. Әуесқой театр кейде жаңа өнерпаздық таланттарды дамытуға ықпал етеді, мысалы, Джеймс Несбит (Ulster Youth Theatre) және Натан Райт (Дадлиде). Ұлыбританиядағы әуесқой театрдың ірі бас ұйымы – Ұлттық опера және драмалық қауымдастық ("NODA") 2002 жылы жүргізген сауалнамада "Ұлыбританиядағы әуесқой театрға халықтың қолдауы біркелкі емес" екені айтылды, бірақ қауымдастыққа мүше топтардың жылдық айналымы 437 800 қатысушымен 25 760 қойылымнан 34 миллион фунт стерлингті құрады, олардың 29% -ы 21 жасқа дейінгі жастар болды; ал көрермендер саны 7 315 840 адамды құрады. Бұл NODA-ның кейінгі сауалнамасы әуесқой театрға халықтың нақты қолдау деңгейін толық көрсетпегенін ұғындырады. 2012 жылы 2500-ден астам әуесқой театр тобы жылына шамамен 30 000 қойылым қойды.
People throughout Great Britain participate in amateur theatre as performers, crew or audience members and many children first experience live theatre during local amateur performances of the annual Christmas pantomime. Amateur theatre can sometimes be a springboard for the development of new performing talent James Nesbitt (Ulster Youth Theatre) and Nathan Wright (in Dudley). A survey carried in 2002 by the major UK umbrella organisation for amateur theatre, National Operatic and Dramatic Association ("NODA"), noted that "Public support in the UK for amateur theatre is patchy", but found that the annual turnover of affiliated groups was £34 million from 25,760 performances with 437,800 participants, 29% of whom were under 21; attendances were 7,315,840. suggesting that NODA's later survey may not reflect the true level of grass roots community involvement with amateur theatre. In 2012 there were more than 2,500 amateur theatre groups putting on around 30,000 productions a year.
Шатырша ұйымдар
Америкалық қауымдастық театрының ұлттық қауымдастығы – АҚШ-тағы қауымдастық театрларының ең ірі бас ұйымы. Олардың веб-сайтында былай делінген: «AACT – коммерциялық емес ұйым, ол жеке тұлғалар мен ұйымдарға сараптар, көмек және қолдау көрсету арқылы қауымдастық театрларының қатысушылар мен көрермендер үшін ең жақсы театрлық тәжірибе ұсынуына көмектеседі». Басқа іс-шаралармен қатар, AACT тақ жылдары ұлттық театр фестивалін ұйымдастырады.
The American Association of Community Theatre is the major umbrella association for community theatre in the United States. According to their website: "AACT is a nonprofit corporation that serves both individuals and organizations by providing expertise, assistance and support so that community theatres can provide the best possible theatrical experience for participants and audience alike." Among other activities the AACT sponsors a national theatre festival in odd numbered years.
Австралияда
Тәуелсіз театр қауымдастығы – Батыс Австралиядағы әуесқой немесе қоғамдық театрдың бас мекемесі. Австралиядағы әуесқой театр көбінесе еріктілер еңбегіне негізделген, сондықтан көптеген әуесқой театрлар жалақы төлемейді, бірақ кейбіреулері тазалаушыларды жұмысқа алады. Әуесқой актерлік тәжірибе болашақ кәсіби актерлер үшін маңызды бастама саналады. Жыл сайынғы Финли сыйлығы театрлардың бірнеше номинация бойынша жетістіктерін марапаттайды. 1930-1962 жылдар аралығында Брисбенде Жұмысшылар білімі драмалық қоғамы және студенттік ұйым белсенді қызмет еткен. Қосымша ақпарат үшін қараңыз: Австралиядағы әуесқой театрлар тізімі.
The Independent Theatre Association is the peak body for amateur or Community drama in Western Australia. Australian amateur theatre is dependent on volunteer effort and very few amateur theatres pay salaries, although some employ cleaners. Amateur acting experience is highly sought as an entry point for aspiring professionals. The annual Finley awards celebrate the achievements of theatres in several categories. A Workers' Education Dramatic Society and student counterpart was active in Brisbane between 1930 and 1962. See also: List of amateur theatres in Australia.
Жаңа Зеландияда
Жаңа Зеландияда көптеген әуесқой театр қоғамдары бар, олар көбінесе қауымдық театр деп аталады. Осы театрларды біріктіретін ұйым – Театр Жаңа Зеландия (бұрынғы Жаңа Зеландия театр федерациясы), ол 1970 жылы Ұлыбританиялық драма лигасының Жаңа Зеландиядағы филиалының (1932 жылы құрылған) және Жаңа Зеландия драма кеңесінің (1945 жылы құрылған) қосылуы нәтижесінде құрылды.
There are many amateur theatre societies in New Zealand where it is often referred to as community theatre. The umbrella organization is called Theatre New Zealand (formally the New Zealand Theatre Federation) and was formed in 1970 out of a merger of the New Zealand branch of the British Drama League (established in 1932) and the New Zealand Drama Council (established in 1945).