Суй әулетінің ресми тарихы – «Суй Шұ» (Suí Shū). 636 ж. аяқталған, Қытайдың 24 тарихының бірі. Авторлары: Ян Шигу, Конг Ингда, Чжансунь Уцзи, бас редакторы – Вэй Чжэн.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытайдың ресми тарихы (636 жылы аяқталды)
Chinese official history (completed in 636)
Суй кітабы (Суй Шу) – 581-618 жылдары Қытайды билеген Суй әулетінің ресми тарихы. Ол императорлық Қытайдың ресми жиырма төрт тарихының қатарында. Бұл кітапты Ян Шигу, Конг Ингда және Чжансун Вуджи жазды, ал жетекші авторы – Вэй Чжэн. Тан әулетінің Чжэнгуань кезеңінің үшінші жылы (629 ж.) Тан императоры Тайцзун Фанг Сюаньлингке Суй кітабын аяқтауды бақылауды тапсырды, ол сол кезде басқа ресми тарихтармен бірге жинақталып жатыр. Суй кітабы 636 жылы аяқталды, бұл Чэн кітабы аяқталған жылмен бірдей.
The Book of Sui (Suí Shū) is the official history of the Sui dynasty, which ruled China in the years AD 581–618. It ranks among the official Twenty Four Histories of imperial China. It was written by Yan Shigu, Kong Yingda, and Zhangsun Wuji, with Wei Zheng as the lead author. In the third year of Zhenguan of the Tang dynasty (629), Emperor Taizong of Tang ordered Fang Xuanling to supervise the completion of the Book of Sui, which was being compiled around the same time as other official histories were being written. The Book of Sui was completed in 636 AD, the same year as the Book of Chen was completed.
Мазмұны
Мәтінде қолданылған формат Бан Гудың "Соңғы Хан" кітабында құрастырған құрама тарихи өмірбаян форматына (斷代紀傳體) сәйкес келеді, онда жылнамалар (紀), зерттеулер (志) және өмірбаяндық жазбалар (傳) деп үш бөлімге бөлінген. "Суй кітабындағы" 30 зерттеудің кең жиынтығы, кейде "монографиялар" деп аударылады, жеке авторлар тобымен аяқталды және түпнұсқа мәтін аяқталғаннан кейін 20 жыл өткен соң, 656 жылы қосылды. Бұл зерттеулер Суйден басқа Лян, Чэнь, Солтүстік Ци және Солтүстік Чжоу әулеттерін де қамтиды. "Лианг кітабы" мен "Чэнь кітабына" қоса, "Суй кітабы" осы әулеттердегі тақырыптар туралы маңызды ақпарат көзі болып табылады. Классикалық шығармалар туралы зерттеулер (經籍) ерекше маңызды, себебі "Суй кітабы" – "Хан кітабынан" бері осындай бөлімді қамтитын жалғыз стандартты тарих, және ол Соңғы Хан (25–220) дәуірінен Суй әулетіне дейінгі кезең үшін маңызды библиографиялық ақпаратты қамтиды. Бұл зерттеулер бастапқыда "Бес әулет тарихының зерттеулері" (五代史志) деп аталатын жеке жинақ ретінде таралды.
The format used in the text follows the composite historical biography format (斷代紀傳體) established by Ban Gu in the Book of the Later Han with three sections: annals (紀), treatises (志), and biographies (傳). The extensive set of 30 treatises, sometimes translated as "monographs", in the Book of Sui was completed by a separate set of authors and added in 656 – 20 years after the original text was completed. The treatises cover the Liang, Chen, Northern Qi, and Northern Zhou dynasties in addition to the Sui. In addition to the Book of Liang and Book of Chen, the Book of Sui is an essential source of information on the subjects covered for those dynasties. The treatises on classics (經籍) are especially important because the Book of Sui is the only standard history including such a section since the Book of Han and contains essential bibliographical information for the period from the Later Han (25–220) to the Sui dynasty. The treatises were initially circulated as a separate set titled "Treatises of the History of the Five Dynasties" (五代史志).