Кіріспе

Хью Тутелл (1671/72 – 1743 жылғы 27 ақпан) – ағылшын католик тарихшысы. Ол көбінесе Чарльз Додд деген псевдониммен танымал.

Өмір

Тутелл Ланкаширде дүниеге келген. Ол өзінің ағасы Кристофер Тутлдан тәлім алды, кейін Дуэдегі ағылшын колледжінде Эдвард Ховарденнен оқыды (1688–1693). Париждегі Сент-Грегори семинариясында (1693–1697) дінтану бакалавры дәрежесін алды. Ол отбасын қылмыстық заңдар бойынша айыппұлдан сақтау үшін «Чарльз Додд» деген псевдоним қабылдады, себебі оны білім алу үшін шетелге жіберген болатын. Ол Еуропаны кеңінен аралап, 1698 жылы Англияға оралып, қысқа мерзімге ағылшын миссиясында қызмет етті, содан кейін Ланкаширдегі Мольнюс отбасының Мосборо Холлдағы капелланы болды. 1711 жылы ол континентке қайтып оралды, онда 1712 жылы Дуэ қамалына куә болды, ағылшын полкінің капелланы ретінде; ол осы лауазымда Доуэдегі ағылшын колледжінің қысқаша тарихын жазды (1713), бұл еңбек протестант капелланының туындысы ретінде ұсынылды. Ол иезуиттерге шабуыл жасағандықтан, Томас Хантер өзінің «Сәумелең қорғанысын» (1714) жариялады, ал Додд «Ағылшын Иезуит қоғамының құпия саясаты» (1715) деген жауап берді. 1716 жылдан бастап ол 1718 жылға дейін Мосборо қаласында болды, содан кейін өзінің ең басты еңбегі үшін материалдар жинау үшін Дуэге оралды – «1500 жылдан 1688 жылға дейінгі Англия шіркеу тарихы», ол оны жиырма жыл бойы жазуға міндеттеді. Бұл еңбек Ворстерширдегі Харвингтон Холлда жазылды, онда ол 1722 жылдан өмірінің соңына дейін тұрды, алдымен көмекші капеллан, содан кейін (1726 жылдан бастап) Роберт Трокмортонның капелланы ретінде. Нақты басылып шыққандары: «Certamen Utriusque Ecclesiae» (1724); «Христиан ілімінің қысқартылған нұсқасы» (s. d.) және «Flores Cleri Anglo Catholici» (s. d.).

Көп жылдық еңбектен кейін Шіркеу тарихы үш томдық жинақта аяқталды, ол 1737, 1739 және 1742 жылдары Вулверхэмптон қаласында жарық көрді, бірақ сақтық шаралары ретінде титул бетінде Брюссель қаласы көрсетілген. Джон Констебл, S. J., бұл еңбекті иезуиттерге әділетсіз деп сынады, ал Додд 1742 жылы жарық көрген «Ағылшын шіркеу тарихына қатысты кешірім» еңбегінде жауап берді. Өлім төсегінде Додд иезуиттермен бейбітшілікте өлу тілегін білдірді. «Шіркеу тарихы» тарихқа қатысты маңызды балама көзқарас ұсынды, ал қосымшалардағы бастапқы құжаттар кейінгі тарихшылар үшін құнды дереккөз болды. Джон Лингард соңғы басылымдардың бірін сатып алды.