Кіріспе

Американдық абстрактты экспрессионист суретші Ричард Уоррен Пузетт Дарт (8 маусым 1916 жыл - 25 қазан 1992 жыл) – американдық абстрактты экспрессионист суретші, ең алдымен Нью-Йорк сурет мектебінің негізін қалаушы ретінде танылған. Оның көркемдік шығармаларына сурет салу, мүсін жасау және көркем фотосурет те кіреді.

Ерте өмір

Ричард Пузетт Дарт Миннесота штатының Сент-Пол қаласында дүниеге келді және 1918 жылы Нью-Йорк штатының Вальхалла қаласына көшіп келді. Оның анасы Флора Луиза Пузетт Дарт (туған аты Дарт) – ақын және музыкант; әкесі Натаниэль Дж. Пузетт Дарт (туған аты Пузетт) – суретші, көркемөнер режиссері, педагог және өнер туралы жазушы. Оның ата-анасы үйленгеннен кейін өзінің тегін біріктіріп, Пузетт Дарт тегін құрды. Пузетт Дарт сегіз жасында сурет салу мен сызуды бастады, ал 1928 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті Ричард пен оның әкесі бір-бірінің портреттерін салған суретін жариялады. Ол Скарборо мектебінде оқыды және жасөспірім шағында абстрактілі өнер туралы толыққанды пікірге ие болды, психология жөніндегі баяндамасында: «Өнер туындысы неғұрлым ұлы болса, соғұрлым абстрактілі және жеке басынан алыс болады; ол неғұрлым көп жалпыға ортақ тәжірибені көрсетеді, ал жеке тұлғалық ерекшеліктері аз болады» деп жазды. Ол 1936 жылы Бард колледжіне қабылданды, бірақ бір семестрден кейін Нью-Йоркте суретші ретінде тәуелсіз жолын қуу үшін оқуын доғарды. Пузетт Дарттың алғашқы кәсіби жұмыстары мүсінші Пол Маншиптің көмекшісі және Линн Т. Морганның фоторетушь студиясының хатшысы болып жұмыс істеу болды.

Мансап

Позетт Дарт бастапқыда тас мүсіндемесіне ден қойды, кейін жұмысын қола мен латунь құюды қоса кеңейтті. Ол тайпалық өнерді және үш өлшемді форма арқылы күш пен құпияны жеткізе білу қабілетімен ерекшеленген Анри Гаудье Бжесканың еңбектерін жоғары бағалады. 1930 жылдары Позетт Дарт Америка Табиғи тарих мұражайына жиі барып, Африка, Океания және Америка жергілікті халықтарының өнеріне, әсіресе Солтүстік-Батыс Үнді мәдениеттері жасаған мүсіндерге қызығушылық танытты. Оның 1930 жылдардағы көптеген суреттері мен мүсіндері, мысалы, «Әйел-құс тобы» (Смитсониялық американдық өнер мұражайы), осы тотемдік және символдық формаларды қабылдады. 1938 жылы Позетт Дарт орыс эмигранті Джон Д. Грэммен достық қарым-қатынас орнатты, оның жазбалары Еуропалық кубистер мен сюрреалистердің идеяларын Нью-Йоркте көрсету үшін негіз болды. Грэхам сондай-ақ «примитивті» архетипілік формаларға қызығушылықты күшейтті, ал Позетт Дарт күрделі, біріккен биоморфтық және геометриялық бейнелермен суреттер жасады, сондай-ақ жүздеген стильді, суреттелген бас, жануарлар суреттерін салды. Позетт Дарттың алғашқы жеке көрмесі 1941 жылдың күзінде Нью-Йорктегі Artists галереясында өтті, ал бір жыл бұрын «Симфония №1, Трансценденталь» суретін аяқтады – бұл Мариан Уиллард галереясында көрсетуге тым үлкен, қаһармандық масштабтағы туынды. 1943 жылы Джексон Поллок, 1944 жылы Аршиль Горкидің «Бауырсақ – әтештің тақтайы» туындылары жарық көрді. 1940 жылдардың ортасында Позетт Дарт Говард Путцельдің 67 галереясында, Пегги Гуггенхаймның «Бұл ғасырдың өнері» көрмесінде қатысты және 1948 жылы Бетти Парсонс галереясына қосылды. 1940 жылдары Позетт Дарттың студиясы Манхэттеннің Шығыс 56-шы көшесіндегі 436-шы үйдің мекенжайында, Куинсборо көпірінің жанында орналасқан. Оның 1940 жылдардың соңында осы студияда жасалған Шығыс өзенінің суреттері сызықты күшейтуді қамтиды, көбінесе түтікшеден бояуды құм, құйылған бояу, алтын және күміс жапырақтары қосылған аралас ортаға тікелей қолдану арқылы жүзеге асырылды. 1951 жылы Позетт Дарт Нью-Йорк штатының Слоатсбург қаласындағы ферма үйіне көшіп, кейін жақын маңдағы Саффернге қоныс аударды, онда өмірінің соңына дейін студиясын ұстады. «Таос квартеті» – Позетт Дарттың суреттеген жалғыз кітабы. Ричард Позетт Дарт 1983 жылы жабылатынға дейін Бетти Парсонс галереясымен бірге көрмеге қатысты, осылайша оның туындылары галереядағы жас суретшілер буынына, соның ішінде Эллсворт Келли, Агнес Мартин, Ричард Таттл, Роберт Раушенберг және Джек Янгерманға таныстырылды. 1963 жылы Уитни американдық өнер мұражайы Позетт Дарттың алғашқы ретроспективасын ұйымдастырды, ал 1974 және 1998 жылдары Уитниде қосымша көрмелер өтті. 1970 жылдары Позетт Дарт Еуропада, соның ішінде Антиб, Францияда жұмыс істеді, онда акварельге ден қойды. 1990 жылы Позетт Дарттың ең толық ретроспективасы Индианаполис өнер мұражайында өтті, ол үшін ол 10x10 фут өлшемді қола есік, «Кафедралды» жасады, ол мұражайда тұрақты түрде көрсетілуде. Позетт Дарт Нью-Йорк мектебінің қалыптасуына ықпал еткен маңызды дискурстарға үлес қосты: 1948 жылы ол Суретшінің пәтері эксперименталды мектебіндегі жиналыстарға қатысты, 1950 жылы 35 студиясында үш күндік жабық есікті конференцияға қатысты, ал бір жылдан кейін Позетт Дарт Америкадағы абстрактілі сурет салу және мүсіндер көрмесіне енгізілді. 1951 жылдың қаңтарында ол Нина Линаның «Life» журналында жарияланған «Жыртқыштар» романына енгізілді. 1950 жылдан 1961 жылға дейін Позетт Дарт Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде сурет салудан сабақ берді. Одан кейін Колумбия университетінде (1967), Сара Лоуренс колледжінде (1970–1974), Өнер студенттері лигасында (1980–1985) және Бард колледжінде (1983–1992) жұмыс істеді.

Жеке көзқарасы мен отбасы

Позет Дарт орта мектеп кезінде-ақ пацифизмге берілгендігін көрсетті. 1935 жылы "Бичвуд ағашы" мектеп журналында жарияланған эссесі "Мен арманшыл деп аталдым" деп аталып, пацифизмді қолдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Позет Дарт өзінің ішкі сенімдеріне сәйкес соғысқа қатысудан бас тарды, үкімет шенеуніктеріне соғысқа қарсы хаттар жолдады және әскери медициналық комиссиядан өтуден бас тартты. Оның бұл ұстанымы мен іс-әрекеттері үшін қудаланбады. Ричард Позет Дарт 1946 жылы Нью-Йорк қаласында ақын Эвелин Грейсиге үйленді. Олардың қызы Джоанна Позет Дарт – абстрактілі суретші, Нью-Йорк қаласында тұрып, жұмыс істейді. Ричард Позет Дарттың мұрасын "Пейс галереясы" басқарады. 2019 жылы Нью-Йорк штатының Сафферн қаласындағы Ричард Позет Дарттың үйі мен студиясы АҚШ Ұлттық саябақтар қызметінің тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілді.

Қосымша сілтемелер

Гордон, Джон, Ричард Пузетт Дарт, Нью-Йорк, Уитнидің американдық өнер мұражайы, Прагермен бірлесіп, 1963. Хоббс, Роберт және Джоанн Куеблер, Ричард Пузетт Дарт, Индианаполис, Индианаполис өнер мұражайы, Индиана университетінің баспасымен бірлесіп, 1990. Марика Херскович, 1950 жылдардағы американдық абстрактілік экспрессионизм: суреттермен көрнекі зерттеу (Нью-Йорк мектеп баспасы, 2003). 266–269 бб. Марика Херскович, Нью-Йорк мектебінің абстрактілік экспрессионистері: суретшілердің өзі таңдаған туындылар, (Нью-Йорк мектеп баспасы, 2000). 16 б.; 38 б.; 282–285 бб.