Берлиндегі Таусық Аралының Тарихы мен Табиғаты

Кіріспе

Пейкок аралы (Pfaueninsel) – Хавел өзенінде орналасқан арал, Берлин Ванзееде, Берлиннің оңтүстік-батысындағы Штеглиц-Цёлендорф ауданында, Бранденбург штатындағы Потсдам шекарасына жақын. Арал, Пруссия сәулетінің ерекшелігіне байланысты, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген және күндізгі саяхаттар үшін танымал орын. Пейкок аралы Еуроодақтың мекендеу орталары туралы директивасына сәйкес табиғи қорық және жабайы құстарды қорғауға арналған арнайы аймақ болып табылады.

География

Пауэнinsel – Германияның Берлин қаласында, Гавел өзенінде орналасқан арал. Ортасында Клядов қаласы батысқа қарай, ал Ваннзее – шығысқа қарай орналасқан, және Гросер Ваннзеден төмен ағыс бойында жатыр. Ағысқа қарай Жунгфернзее (Jungfernsee) көлі орналасқан. Аралдың көп бөлігі орманды, сонымен қатар ашық алаптары, оның ішінде газон және егістік жерлер бар. Қорғалатын аумақтың жалпы көлемі, су жамылған аймақтарды қоса алғанда, .

Тарих

17 ғасырдың соңында арал Канинченвердер ("Қоян аралы") деп аталды, бұл Хогенцоллерн әулетінің Бранденбург курфюрсі Фридрих Вильгельм I құрған қоян шаруашылығы станциясының құрметіне берілген ат. 1685 жылдан бастап ол химик Иоганн Кункельге аралдың шығысында шыны зауытын салуға қаржылай көмек көрсетті, және зауыттың барлығы Кункельдің меншігіне өтті. Осы жерде Кункель жасанды рубин (қызыл) шынысын жасау әдісін ашты. Бірақ 1688 жылы курфюрст қайтыс болғаннан кейін Кункель Фридрих Вильгельмнің мұрагерінен қолдау алмады. 1689 жылы зауыт өрттен (мүмкін, салдарынан) қирады, ал 1692 жылы Кункель Швеция короліне жұмыс істеу үшін Стокгольмге кетті. Арал шамамен 100 жыл бойы қолданылмай қалды, содан кейін 1793 жылы Пруссия королі Фридрих Вильгельм II, Фридрих Вильгельм I-нің ұрпағы, аралды сатып алып, 1794-97 жылдары өзі және әулеті Вильгельмина Энке үшін Пфауэнсинсель сарайын салдырды. Кішкентай сарай аралдың батыс жағында орналасқан, оны Потсдамдағы Марморпалейдегі король резиденциясынан көруге болады. Ол Иоганн Готлиб Брендельдің корольдің жазғы резиденциясы ретінде жобалаған. Аралдың екінші жағында готикалық стильдегі шіркеуге ұқсас сүт зауыты бар ағылшын бағы құрылды. Бақты жобалауға қатысқандардың бірі – Иоганн Август Айзербек, ол 1801 жылы қайтыс болды. 1804 жылы Фердинанд Финтельман корольдік бағбан болып тағайындалды. Фридрих Вильгельмнің мұрагері Фридрих Вильгельм III аралды үлгі шаруашылыққа айналдырды және 1821-1834 жылдары паркті қайта жобалауды Петер Йозеф Ленне мен Карл Фридрих Шинкельге тапсырды, олар бірнеше қосымша ғимараттарды жоспарлады. Король сондай-ақ Париждегі Jardin des Plantes-тегі Ménagerie үлгісінде хайуанаттар бағын құрды, онда аллигаторлар, бизон, кенгурулар, маймылдар, хамелеондар, қасқырлар, бүркіттер, арыстандар, ламалар, аюлар, суырлар және тауыстар сияқты экзотикалық жануарлар ұсталды. Бастапқыда ол сарай мен Кавалерхаус арасында орналасқан, бірақ 1824 жылы Ленне оны өзгертті. Ғимараттар итальян вилласы стилінде салынды және үңгірлер мен құс үйін (қазірге дейін сақталған) қамтыды. Жануарлардың саны 900-ден асып, 100-ден астам түрі болды. Фридрих Вильгельм III жануарларын өте жақсы көріп, көбінесе оларды өзі жемдеді. Ол өзінің жинағын Берлин тұрғындарына да қолжетімді етті. Бірақ бұл кішкентай аралға үлкен жүктеме болды, сондықтан 1821 жылдан бастап халыққа аралға аптасына үш күн ғана кіруге рұқсат етілді. Дегенмен, халықтың қызығушылығы соншалықты жоғары болды, Берлиннен жүретін арнайы пойыздар көбінесе толып тасты. 1830 жылы Гарри Майтей, Пруссияға келген алғашқы гавайилік, аралдағы машина шеберінің көмекшісі болып тағайындалды. 1842 жылы Фридрих Вильгельм IV барлық жануарларды Берлин зообағына көшірді, ол 1844 жылы Германиядағы алғашқы зообақ ретінде есігін ашты. Пальменхаус ("Палма үйі") 1831 жылы Шинкельдің жобасы бойынша салынды. Онда темекі, канна лилиясы, мангольд, банан, артишок және раубарба сияқты экзотикалық өсімдіктер өсірілді және оны саяхатшы Александр фон Гумбольдт жоғары бағалады. 19/20 мамыр түнінде 1880 жылы себебі белгісіз болған өрттен толығымен өртенді. Өрт мұржадан ұшқан ұшқыннан болған деген болжам бар, өйткені Пальменхаус ағаштан салынған. Ол қайтадан салынбады, бірақ тас бағаналар әлі де ғимараттың контурын көрсетеді. 1936 жылдың 15 тамызында Германия үкіметі 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарының жабылуын аралда отшашу және мың шақырылған қонақтармен итальяндық кеш өткізу арқылы атап өтті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Пфауэнсинсель Батыс Берлиннің бір бөлігі болды. Ол Шығыс Германиямен шекараға жақын орналасқан. Сакроудың жағалауында, солтүстік және батыс жағында ГДР-нің Grenzsicherungsanlagen (ішкі неміс шекарасының бекіністері) орналасқан. 1960 жылдары Пфауэнсинсель Германияның Эдгар Уоллес сериясындағы бірнеше фильмдерді түсіру үшін ашық алаң ретінде пайдаланылды.

In the late 17th century the island was called Kaninchenwerder ("Rabbit Island") after a rabbit breeding station set up by Elector Frederick William I of Brandenburg of the Hohenzollern dynasty. From 1685, he gave the chemist Johann Kunckel financial aid to build a glass foundry in the east of the island, the whole of which became Kunckel's property. Here Kunckel discovered a process to produce artificial ruby (red) glass. After the elector's death in 1688, however, Kunckel gained no further support from Frederick William's heir. In 1689, the foundry was destroyed by a fire (possibly caused by arson), and Kunckel left in 1692 for Stockholm to work for the King of Sweden. The island remained unused for about 100 years until, in 1793, the Prussian king Frederick William II, a descendant of Frederick William I, acquired the island and had the Pfaueninsel castle built for himself and his mistress Wilhelmine Enke in 1794–97. The small Lustschloss was placed on the western tip of the island, visible from the king's residence at the Marmorpalais in Potsdam. It was designed as a summer residence for the King by Johann Gottlieb Brendel. Around it an English garden was created, including a dairy shaped like a gothic revival church on the other end of the island. One of the garden designers was Johann August Eyserbeck who died in 1801. In 1804, Ferdinand Fintelmann took over as royal gardener. Frederick William's successor, Frederick William III, turned the island into a model farm and in 1821–34 had the park redesigned by Peter Joseph Lenné and Karl Friedrich Schinkel, who planned several auxiliary buildings. The king also laid out a menagerie modelled on the Ménagerie du Jardin des Plantes in Paris, in which exotic animals including alligators, buffalos, kangaroos, monkeys, chameleons, wolves, eagles, lions, lamas, bears, beavers and peacocks were housed. This initially stretched between the castle and the Kavaliershaus, but was altered by Lenné in 1824. Buildings were designed in the Italian villa style and included grottos and an aviary (which still remains today). The number of animals peaked at over 900, from over a 100 species. Frederick William III was very fond of his animals, often feeding many of them personally. He also made his collection accessible to the people of Berlin. However, this created such an onslaught on the small island, that from 1821 the public was allowed on the island only three days a week. Nevertheless, public interest remained so high that the special trains running from Berlin were often overcrowded. In 1830 Harry Maitey, the first native Hawaiian who came to Prussia, was assigned as assistant to the engine master on the island. In 1842, Frederick William IV transferred all the animals to the Berlin Zoo, which opened its gates in 1844 as the first of its kind in Germany. The Palmenhaus ("House of Palms") was erected in 1831, based on a design by Schinkel. It housed exotic plants like tobacco, canna lilies, mangold, bananas, artichokes and rhubarb and was praised by explorer Alexander von Humboldt. It caught fire for unknown reasons in the night of 19/20 May 1880 and burnt to the ground. It was suggested that the fire was due to a stray spark from the chimney, as the Palmenhaus had been built out of wood. It was not rebuilt, but stone columns still trace the outline of the building. On 15 August 1936, the German government celebrated the closing of the 1936 Olympic Summer Games on the island, with fireworks and an Italian Night party involving a thousand invited guests. In the post World War II period, the Pfaueninsel was part of West Berlin. It was situated right next to the border to East Germany. On the shore of Sacrow to the north and west were the Grenzsicherungsanlagen (fortifications of the inner German border) of the German Democratic Republic. In the 1960s, the Pfaueninsel served as an outdoor location for a number of films of the German Edgar Wallace series.

Бүгін

Арал табиғаттың бейшаралық оазисі ретінде бастапқы мақсатын сақтап қалды: бірнеше бос жүретін тауыс құстарынан басқа, тұтқында жергілікті және экзотикалық құстарды да кездестіруге болады, олардың алуан түрлі флорасымен толықтырылады. Аралдың барлық аумағы табиғи қорық болып жарияланған және 1990 жылдан бері Потсдам/Берлин аймағындағы бірнеше сарайлар мен бақтармен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Оған тек шағын пароммен ғана жетуге болады, бірақ ол танымал туристік орын. Оны Пруссия сарайлары мен бақтары қоры (SPSG) басқарады.