Кіріспе

Британдық лоббист және адам құқықтары жөніндегі белсенді

infobox тұлға
| аты = Дэвид Джеральд Литтман
| сурет =
| alt =
| caption =
| туылған аты =
| туған күні =
| туған жері = Лондон, Англия
| қайтыс болған күні =
| қайтыс болған жері = Швейцария
| денесі табылған күні =
| өлім себебі =
| демалған жері =
| демалған жерінің координаттары =
| ұлты =
| азаматтығы = британдық
| басқа есімдер =
| белгілі = Операция «Мюрал»; БҰҰ-дағы өкілдігі; 28 жасында Мароккодан еврей балаларын шығаруды ұйымдастырғаны үшін танымал тарихшы. Кейін ол Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымында лоббист болып жұмыс істеді, сондай-ақ тарихшы болды. Ол Бат Йорға үйленген.

Өмірбаян

Дэвид Литтман 1933 жылғы 4 шілдеде Лондонда дүниеге келді. Ол Англияның Дорсет округындағы Канфорд мектебінде (1951 ж.) және Дублин қаласындағы Тринити колледжінде білім алды, онда қазіргі заман тарихы және саясаттану пәндері бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін қорғады. Содан кейін ол Лондон университетінің Археология институтында аспирантурада оқыды. 1959 жылғы қыркүйекте ол Гизельге (қызметтік аты Ореби; бастапқыда Египеттен шыққан, кейін Bat Ye'or атты қаламгерлік есімімен танылды) үйленді. Келесі жылы олар Швейцарияның Лозанна қаласына көшіп кетті. Литтман еврей өркениеті кітапханасын оның інісі Луис Литтман құрды.

Мюрал операциясы

1961 жылы Литтман яһуди балаларын Мароккодан Швейцария арқылы Израильге эвакуациялау үшін құпия гуманитарлық миссияға ерікті түрде қатысты. Марокко яһудилеріне 1956 жылдан бері елден кетуге тыйым салынған еді. Шмуэль Сегевтің "Мураль" операциясы туралы мақаласы 1984 жылы "Маариф" журналында жарияланды. Операция туралы құжаттық фильмді 2007 жылы Йехуда Кавех түсірді. "Бұл кешіккен салтанат, бірақ оның маңызы жоғалмайды, себебі сіз жасаған іс өздігінен тұр және уақыттың ықпалына ұшырамайды. Менің ойымша, 530 баланың өмірін сақтау – адамның басынан өткен ең құнды тәжірибе. Еврейше айтқанда: «Бір өмірді сақтаған – бүкіл әлемді сақтағанмен тең». Ал 530 баланың өмірін сақтасаңыз, мұны ешқашан ұмыту мүмкін емес. Мен халқымыздың, ұлтымыздың атынан сіздердің батылдығыңызға, даналығыңызға, қиын жағдайлардағы нықтылығыңызға алғыс айтқым келеді». 1988 жылы ол КСРО-да эмиграцияға рұқсат берілмеген бірнеше яһудиге рұқсат беруді сұрады. Ол 1991 жылы Борис Ельцинге де осы сұранысты қайталады. 1989 жылдың тамызында ол WUPJ өкілі ретінде Комиссия алдында сөз сөйледі.

Хамас

1989 жылдың қаңтарынан бастап Литтман комиссия алдында Хамас идеологиясында Израильді құртуға шақыратынын, сондай-ақ өз ұстанымын негіздеу үшін ислами мәтіндерге сілтеме жасайтынын жариялауға тырысты.

Сириялық яһуди әйелдерін босату

1990 жылдың қазанында WUPJ комиссиядағы өкілі ретінде ол Сириядағы жалғыз еврей әйелдерін босату үшін үндеді; 1991 жылдың наурыз айында олар тергеу жүргізу үшін арнайы өкіл тағайындасын деп сұрады; ал 1991 жылдың тамызында оларды босату жөнінде жұмыс істеуге шақырды.

Ливандық еврейлер тұтқындары

1991 жылдың тамызында ол WUPJ атынан Ливандағы кепілге алынған ливандық яһудилерді босатуға шақыру мақсатымен комиссия алдында сөз сөйледі. 1991 жылдың желтоқсанында ол WUPJ атынан БҰҰ Бас хатшысы Хавьер Перес де Куэльарға хат жолдап, 1980-ші жылдардың ортасында құсырылған 11 ливандық яһудилердің жағдайын анықтауды өтінді.

БҰҰ конференциясының ұрлануы туралы мәлімдеме

2001 жылы Израиль Дурбан Расизмге қарсы әлемдік конференциясынан шығып, АҚШ-пен бірге Израильге қарсы және антисемиттік мәлімдемелерге наразылық білдірген кезде, The Hindu газеті Литтман мен WUPJ раввині Франсуа Гараи конференцияның "Израильге қарсы джихадты жүзеге асыруға мүдделі диктаторлық режимдер тарапынан басып алынғанын" мәлімдегенін жазды.

Кристоф Блохер

2003 жылдың желтоқсанында, бұрын иммигранттарға қарсы қабылдаусыз сөздерімен танылған Кристоф Блохер Швейцария Федералдық Кеңесіне сайланғанда, Литтман оны антисемитизм айыбынан қорғап: "Жеке мен оның антисемит екендігіне қатысты айыптаманы қабылдамаймын және ол Швейцария үшін ұсынатын жаңа саясатын қызығушылықпен күтемін", - деді.

Шариғат, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық және антисемитизм

Нью-Йорк Daily News Литтманды "БҰҰ-да исламдық адам құқықтарын бұзушылыққа қарсы тұратын сирек, бірақ табанды [дауыс] деп атады және оның Иран заңдары "әлі де 9 жастағы қыздардың некеге тұруына рұқсат береді және ізгіліксіздікке ұқсас қылмыс жасады деген айыппен әйелдерді таспен атқылауды ақталады" деп Кеңеске шағымданғанын келтірді. 2007 жылы Брюссельде өткен халықаралық джихадқа қарсы конференцияда Бэт Йеормен бірге негізгі баяндама жасады. Литтман 2008 жылдың маусым айында Кеңестің сегізінші сессиясында әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың түрлі формалары (әсіресе әйелдердің қынап мүшелерін кесу) және шариғат туралы үш минуттық мәлімдеме жасауға тырысқанда, 22 секундтан кейін мәлімдемесін аяқтауына рұқсат берілмеді. Мысыр, Пәкістан және Иран өкілдері (Ислам ынтымақтастық ұйымы атынан сөйлеген) ислам діни заңын талқылау дінге құрметсіздік болады деп мәлімдеп, отырысты тоқтатуға мәжбүрледі. Литтман мәлімдемесін түзетіп, түпнұсқа мәлімдемесінің көшірмелерін қарау үшін ұсынды. Ұқсас жағдай Кеңестің тоғызыншы сессиясында орын алды, онда Литтман Мысырдағы Әл-Азхар университетінің бас шейхінің антисемиттік жазбаларына қарсылық білдіретін мәтін дайындаған еді. Жаңа Кеңес төрағасы Мартин Ихоггиан Ухомоиби оған бас тартуды бұйырды.

Жазбалар

Литтманның карьерасының басындағы жазбалары Вена кітапханасының бюллетені басылымында, Вена кітапханасының мерзімді басылымында жарияланды. Басқалары CID ұйымымен жарияланды, ол өзінің басылымдарын көрнекті тұлғалар мен мекемелерге пошта арқылы таратты. Ол Les Editions de l'Avenir баспасында да тарихи жазбалар жариялады, ол өзінің басылымдарын ұқсас тәсілмен таратты. 1971 жылдан бері Литтман тарихи және адам құқықтары мәселелері бойынша академиялық журналдарда, оның ішінде Жан-Поль Сартрдың "Заманауи заман" журналында, баспасөзде және үш кітапта мақалалар жариялады. Литтман Роберт Спенсердің редакциялаған "Исламдық төзімділік туралы миф: Ислам заңы мұсылман емес адамдармен қалай қарым-қатынас жасайды" (2005) кітабына бірнеше тарау жазды, "Прометей кітаптары" 2005 жылғы басылым. Ол Бат Йеордың көптеген мақалаларын ағылшын тіліне аударды және оның үш маңызды кітабын бірлесіп аударды, соңғысы 2005 жылы жарық көрді.