Кіріспе

Англиялық классикалық музыка продюсері, ағылшын комедияшы және импрессионист Джон Ройдс Колшоу, OBE (28 мамыр 1924 – 27 сәуір 1980) – Decca Records компаниясының көрнекті классикалық музыка продюсері. Ол кең ауқымды музыканы өндірді, бірақ ең танымал – Вагнердің 1958 жылы басталған «Der Ring des Nibelungen» атты алғашқы студиялық жазбасының жасаушысы. Музыкалық білімін өзі алған Кулшоу 22 жасынан бастап Decca үшін жұмыс істеді, алдымен альбомдарға қосымша жазбалар жазып, кейін продюсер болды. Capitol Records компаниясында қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін, Кулшоу 1955 жылы Decca компаниясына оралды және жаңа стереофоникалық техниканы пайдаланып, бұрын-соңды болмаған реализм мен әсерді беру үшін «Ring» циклын жазуды жоспарлай бастады. Ол опера үйлерінен тікелей эфирде жазбаларды ұнатпады және тыңдаушының санасында операларды толыққанды тірілте алатын арнайы студиялық жазбаларды дискке түсіруге тырысты. Вагнердің жазбаларынан басқа, ол Бенджамин Бриттеннің шығармаларын, композиторды дирижер немесе пианист ретінде, сондай-ақ Верди, Рихард Штраус және басқалардың операларын жазды. Кулшоу 1967 жылы Decca-дан кетіп, BBC теледидары үшін музыка бағдарламаларының басшысы болып тағайындалды, онда ол 1975 жылға дейін классикалық музыканы теледидар көрермендеріне жеткізу үшін бірқатар жаңалықтарды енгізді. Кейіннен бірнеше академиялық лауазымдарды атқарды. Ол өзінің Decca жазбалары үшін есінде қалды; Фред Гейсберг және Уолтер Леггемен бірге ол классикалық жазбалардың ең ықпалды продюсерлерінің бірі болды. Әкесі оны Саутпорттағы Король Георг V гимназиясына жіберді. 1940 жылы 16 жасында мектепті бітіргеннен кейін, ол әкесіне еріп, Ливерпульдегі филиалда жұмыс істейтін Midland Bank қызметкері болды. Ол банктік теория бойынша компанияның емтиханын тапсыра алмады. Ол навигатор болып оқыды, офицер болып тағайындалды және радарлық нұсқаушы ретінде лейтенант болды. Бос уақытын музыкаға деген құштарлығына арнады. Бала кезінде фортепианодан сабақ алудан басқа, Кулшоу музыкалық білімін өзі алды және орындаушы болуды мақсат етпеді. Сыншы және өмірбаяншы Ричард Осборн ол туралы былай деп жазды: «Музыкаға деген құмарлығы бар көптеген адамдар сияқты, Кулшоу да жалғыз және мұқият адам болды, музыкаға деген ерте қызығушылығы қалыптастырып, тереңдетуге көмектескен жеке мінсіздік сезімін қызғанышпен сақтады». Флиттегі әуе бөлімінде болған кезде Кулшоу «музыка туралы оншама мақалалар жазды және олар да сол көлемде қайтып келді». Бұл оны BBC радиосында музыкалық баяндамалар таратуға және классикалық музыка журналдарына мақалалар жазуға шақырды. Сосын екі кітап жарық көрді: концерттерге таныстыру («Музыка әлемі» сериясындағы концерті), 1949 жылы және қазіргі заманғы музыкаға нұсқаулық («Музыканың ғасыры», 1952 жыл). 1947 жылы Кулшоу Decca-ның тез өсіп келе жатқан каталогы үшін классикалық сессияларды өндіруге мүмкіндік алды. Decca-да жазған музыканттар арасында Ида Хендел, Айлин Джойс, Кэтлин Ферриер және Клиффорд Керзон болды. 1948 жылы ол алғаш рет пианист және дирижерге үміткер Георг Солтимен жұмыс істеді. 1950 жылы ұзақ ойналатын пластинкалар (LP) енгізілгеннен кейін, ол D'Oyly Carte Opera Company-мен Савой операларының алғашқы LP нұсқаларын шығарды. 1951 жылы Кулшоу және Decca-ның аға инженерлерінің бірі Кеннет Уилкинсон Вагнердің «Парсифалын» жазу үшін Байройт фестиваліне жіберілді. Кулшоу үшін Вагнер – тұрақты құмарлық, ол Decca мен Bayreuth менеджментін «Парсифальдан» басқа сол жылдың «Ring» циклын жаздыруға көндірді. «Ring» жазбасын жариялау мүмкін емес, себебі келісімшарттық мәселелер болды. Ал 1952 жылы «Парсифаль» жазбасы көпшілікке ұсынылды. Decca тобы 1953 жылы «Лоэнгриннің» орындалуын жазу үшін Байройтке оралды. Нәтижесінде жазылған жазба жақсы бағаланды, Кулшоу он сегіз наковальняны жалдап, соққыға ұшырады. Сол сияқты, Вагнер steerhorns шақырған жерінде, Кулшоу оларды Байройт пен басқа опера үйлерінде әдеттегі тромбонның орнына қолдануды ұйымдастырды. «Граммофонда» Эдвард Гринфилд былай деп жазды: Бұл Кулшоудың Вагнериандық ниеттерге деген құлшынысының арқасында болды, және жобаның барысында оның оң жағында болған инженер Гордон Пэрри оны үнемі жігерлендірді, өзі де адал Вагнериандық. Солти «Ring» циклында театрларда сөзбе-сөз мүмкін емес жолмен ұпайларды ести алады. Зигфридтің Гюнтердің дауысына ұқсаған дауысы, Фабнердің үңгірінен шыққан дауысы, Рейнгольдтегі амулеттер мен көкжиек көпірінің арфаларының әсемдігі, бәрі опера үйінде естілетіннен асып түседі. 1967 жылы Decca «Ring» аяқталғаннан кейін, Кулшоу жазбаның жасалуы туралы «Ring Resounding» атты естелік жазбасын жазды. 1999 жылы «Граммофон» журналы өз оқырмандары арасында «барлық уақытта жасалған он ең ұлы жазбаны» анықтау үшін сауалнама жүргізді. Decca «Ring» сауалнамада жеңіске жетті.

Бриттен, Караян және басқалар

Колшоу Бриттеннің музыкасын Decca компаниясы үшін жазды, композитор дирижер немесе пианист ретінде қатысты. "Таймс" газеті оларды "келер ұрпақ үшін құнды мұра" деп сипаттады. Ол кезде Венадағы жазуларға жауапты болған Колшоу, бұл жаңашылдық жазуды жасауға мүмкіндік алмады, сонымен қатар стереода жазылған алғашқы заманауи опера болды: оның орнына ол "соңғы бөлшегіне дейін жоспарлады" және жазуды жүзеге асырған Эрик Смиткке егжей-тегжейлі нұсқауларын берді. Колшоу Бриттенмен бірге жазған шығармаларының арасында "Альберт Херринг" (1964), "Жазғы түнгі арман" (1967) және "Билли Бадд" (1968) опералары бар. Ол былай деп жазды: "Мен студияда Бенмен өткізген ең бақытты сәттерім болды, себебі біз пластинкалар немесе бейнежазбалар жасауға тырыспадық; біз тек музыка жасауға ұмтылдық". Колшоу өзінің барлық жазуларының ішінде Бриттеннің "Соғыс реквиемін" ең жақсысы деп есептеді. Колшоу дирижер Герберт фон Караянның ең танымал опералық және оркестрлік жинақтарының көп бөлігін жасады, олар бес онжылдықтан бері каталогтарда сақталып келеді. Опералық жинақтарға "Тоска", "Кармен", "Аида", "Жарқанат" және "Отелло" кіреді; оркестрлік жинақтардың арасында Холсттың "Планеталар" және бірнеше Рихард Штраустың шығармалары, соның ішінде сол кезде сирек орындалған "Also sprach Zarathustra" бар. 1950 жылдардың соңында Decca, RCA компаниясымен коммерциялық серіктестікке кірісті, осы арқылы Decca командалары RCA атынан Еуропалық ареналарда классикалық шығармаларды жазды. Колшоутың RCA үшін бақылауымен жазылған жазбалардың арасында сэр Томас Бичемнің Гендельдің "Мессиясының" қайта оркестрленген нұсқасы болды. Decca және RCA үшін жұмыс істеген басқа да артистердің қатарында Вильгельм Бэкхаус, Артур Рубинштейн және Юлиус Катчен сияқты пианистер; Карл Бём, сэр Адриан Боулт, Пьер Монте, Фриц Райнер және Джордж Сель сияқты дирижерлер; Карло Бергонци, Юсси Бьёрлинг, Лиза Делла Каса, Леонтин Прайс және Рената Тебалди сияқты әншілер бар.

Кейінгі жылдар

1967 жылы Кулшоу өзгеріс тіледі. Ол Decca компаниясының жоғары басшылығына көңілі тола бастады, олардың бастамашылдық ынтасын жоғалтқанына сенді. Кулшоу сонымен қатар Клемперердің 1970 жылғы Бетховен симфониялық циклын Корольдік фестиваль залынан көрсеткен ресми концерттерді де қадағалады. 1973 жылы ол BBC теледидары үшін Реджинальд Гудоллдың жетекшілігімен Вагнердің «Зигфрид» операсының толық қойылымын ұйымдастырды, бірақ жоба іске аспады. 1974 жылы Ковент-Гарденнен Вердидің «Un ballo in maschera» операсы көрсетілді. Кулшоу сондай-ақ BBC студиясында «Фигароның үйлену тойы», «Гвардияның жас қыздары», «Ұшқан голландық» және «Травиата» операларын салып шығарды. Кулшоу Бриттеннің теледидар үшін жазылған «Оуэн Уинграв» операсын тапсырыс берді. Ол Бриттенді «Питер Граймс» және Моцарттың «Idomeneo» операларын теледидарда қоюға, ал Шуберттің «Winterreise» шығармасында Перске сүйемелдеуге көндірді. Бриттен мен Пирс оны Саффолк қаласындағы Альдебургтегі базасынан алыс емес Снейпке шақырды және олар Снейп Малтингс-ті концерт залына айналдыруға ынталандырды. Кулшоу BBC-ден демалып, 1971 жылы Леонард Бернштейннің жетекшілігімен «Der Rosenkavalier» операсын жазу үшін бұрынғы Decca инженерлік тобына қайта қосылды. 1975 жылы Кулшоу BBC-ден кетіп, диск және сахна продюсері, жазушы және диктор ретінде жеке жұмыс істеді. Ол 1975 жылы Ұлыбританияның өнер кеңесіне шақырылды және 1975 жылдан 1977 жылға дейін оның музыкалық бөлімінің төрағасы болды. 1977 жылы Батыс Австралия университетінде шығармашылық өнер саласындағы аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, Хьюстон университетінде, Оңтүстік Калифорния университетінде және Мельбурн университетінде қонақ профессор болып дәріс берді. Ол сондай-ақ Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының жыл сайынғы концертін ұйымдастыруға жауапкершілік алды және Австралия радио хабарларын тарату комиссиясының музыкалық кеңесшісі болды. Кулшоу 1980 жылы Лондон қаласында 55 жасында сирек кездесетін гепатит түрінен қайтыс болды. Ол үйленбеген. Оның аяқталмаған «Рекордты түзеу» атты автобиографиясы қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. The Times газеті Кулшоудың «сегіз Grand Prix des Disques, көптеген Грамми және 1966 жылы OBE орденімен марапатталғанын», сондай-ақ 1959 жылы Вена филармониясының Николай медалін және 1967 жылы Шалк медалін алғанын атап өтті. Кулшоу кейіннен өзі: «саяси триллер ретінде ол қызықты болмады және саясатта наивтік болды» деді. «Observer» журналы оны 1950 жылы «Жыл кітабы» деп таныды. Ол сол кезде екінші романымен айналысып жатқан. Ол оған «Ең қиын нәрсе» деген атау берді, бірақ баспасы оны «Тас орны» деп өзгертуге көндірді. Ол 1951 жылы жарық көрді. Кулшоудың музыкалық кітаптары: «Сергей Рахманинов», 1948; «Концерт», 1949; «Музыканың ғасыры», 1951; «Ring Resounding: Der Ring des Nibelungen жазбасы», 1967; «Вагнердің «Жылқайы» туралы ойлар», 1976; «Вагнер: Адам және оның музыкасы», 1978; және «Рекордты түзеу: Джон Кулшоудың автобиографиясы», 1981.