Кіріспе

Исландиядағы туннель

Хвалфьёрдур туннелі () – Исландиядағы Хвалфьёрдур фьордының астындағы автомобиль жолы және 1-бағыттың бір бөлігі. Оның ұзындығы шамамен болса, теңіз деңгейінен төменге жетеді. 1998 жылдың 11 шілдесінде ашылған бұл туннель Рейкьявиктен аралдың батыс және солтүстік бөліктеріне дейінгі қашықтықты қысқартады. Фьордты басып өтуге бұрын шамамен бір сағат уақыт кетсе, енді 7 минутқа дейін азайды. Туннельді Spölur компаниясы салса, Verkís компаниясы жобалаудың көп бөлігімен айналысты. Spölur сондай-ақ 2018 жылға дейін туннельдің иесі және операторы болды, одан кейін жоспар бойынша туннельдің меншігі мен басқаруы Исландия Жол басқармасына (Vegagerðin) берілді. Бұл жоба исланд құрылысындағы маңызды кезең болды, себебі мемлекеттік бюджеттен тікелей қаржыландырылмаған алғашқы жеке қаржы жобасы осы еді.

Құрылыс

Туннель құрылысы 1996 жылы басталып, 1998 жылы шамамен 5000 миллион исланд кронасы (70 миллион АҚШ доллары) құнымен аяқталды. Туннель күніне орташа 5000 көлік өткізуге есептелген. Теңіз асты туннелінің ең терең нүктесі теңіз деңгейінен төмен, ал теңіздің ең терең жері – , ал тау жыныстарының ең аз қалыңдығы – .

Жол ақысы

Туннель 2018 жылдың 28 қыркүйегінен бастап ақысыз болды, осы күні туннель жеке оператор Spölur компаниясынан Исландиялық Жол басқармасына (Vegagerðin) берілді. Мотоциклдер мен ірі көліктерге әртүрлі тарифтер қолданылды. Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге кіруге рұқсат жоқ. Ақша Spölur компаниясының туннель құрылысына жұмсалды. Алғашқы жоспар бойынша туннельді салу құны 20 жылда (2018 жылға дейін) өтеледі деп есептелген, бірақ көлік ағыны күтілгеннен әлдеқайда жоғары болды. Көлік ағыны соншалықты көп, туннель операторы қазіргі туннельдің қасына жаңа туннель салуды ұсынды, себебі көлік қозғалысы Еуропалық ережеде белгіленген шекті деңгейге (күнделікті 8000 көлік) жетіп, қарама-қарсы бағыттағы қозғалысты бөлу қажеттігі туды.

Қауіпсіздік мәселелері

2010 жылы Германияның автомобиль клубы ADAC жыл сайын өткізетін Еуропалық туннель сынағында Хвалфьёрдур туннелі нашар баға алды. Әртүрлі мәселелер сынға түсті және EuroTAP сынағында да аталып өтті (сыртқы сілтемелерді қараңыз), әсіресе нашар жарықтандыру, автоматты өрт дабылы жоқтығы, өрт кезінде әлсіз желдету және ең жақын өрт сөндіру бекетіне дейінгі қашықтық. Түннельде айналып кетуге арналған шағын қуыстар бар, ал су ағып кетуіне арналған сыйымдылығы белгілі. 2007 мен 2013 жылдар арасында Morgunblaðið газетінің хабарлауынша, туннельдің қауіпсіздігіне бірнеше жақсартулар енгізілді, нәтижесінде туннельдің қауіпсіздік деңгейі екі есеге өсті. Жақсартуларға жарықтандырудың күшейтілуі, бақылау жүйесінің орнатылуы, жаңа авариялық жарықтар мен өрт сөндіру құралдарының санының арттырылуы кірді.