Кіріспе

ХХ ғасырдың көрнекті сириялық ғалымы және зерттеушісі Альфонс Мингана (шын аты Хурмиз Мингана; 1878 жылы Шаранеште, Захо қаласының жанындағы ауыл (қазіргі Күрдістан, Ирак) дүниеден өтті 5 желтоқсан 1937 жылы Бирмингем, Англия) – ассириялық теолог, тарихшы, сириялықтарды зерттеуші, шығыстанушы және бұрынғы дін қызметкері. Ол ең белгілісі Бирмингемдегі ежелгі Таяу Шығыс қолжазбаларының Мингана жинағын жинап сақтағанымен танымал. Захо аймағындағы көптеген ассириялықтар сияқты, оның отбасы да Халдей католик шіркеуіне жатқан. Альфонс Паулус пен Марьям Наноның ұлы болып дүниеге келді, жеті бауыры болды.

Англияға келу

1913 жылы Мингана Бермингемдегі Селли Оук қаласындағы Вудбрук квакерлер оқу орталығының директоры Дж. Рендел Харристің шақыруымен Англияға келді. Мингана Вудбрукте екі жыл тұрды, осы уақытта болашақ әйелі, норвегиялық студент Эмма Софи Флормен танысты. Олар 1915 жылы үйленді. Сол жылы Мингана Манчестердегі Джон Райлендс кітапханасының штат қызметкері болып тағайындалды, кітапхананың араб қолжазбалар жинағын тізімдеуге кірісті. Ол 1932 жылға дейін Манчестерде тұрды, осы кезеңде оның Джон және Мари есімді екі баласы дүниеге келді. 1932 жылы Джон Райлендстен кеткен кезде Мингана Шығыс қолжазбаларын сақтаушы лауазымына жетті.

Мингана жинағы

1924 жылы Мингана ежелгі сирия және араб қолжазбаларын жинау үшін Таяу Шығысқа жасаған үш сапардың біріншісін бастады. Экспедицияны Джон Райлендс кітапханасы және доктор Эдвард Кэдбери, Бёрнвиллдегі танымал шоколад фабрикасының квакер иесі, қаржылады. Мингана Рендел Харрис арқылы Кэдберимен танысқан болатын. Ол әкелген қолжазбалардың бір бөлігі Вудбруктегі Мингана жинағының негізін құрады. Мингана 1925 және 1929 жылдары Таяу Шығысқа жасаған екі сапарында сатып алған қолжазбалармен жинақты толықтырды, екі сапар да Эдвард Кэдберидің қаржысымен жүзеге асты. 1932 жылы Мингана жинақты каталогтауға ден қою үшін Бірмингемге қайтып келді. 606 сирия қолжазбасын сипаттаған алғашқы каталог 1933 жылы жарияланды. 1936 жылы жарық көрген келесі томда 120 христиандық араб және 16 сирия қолжазбасы сипатталған. Үшінші том, 152 христиандық араб және 40 сирия қолжазбасын каталогтаған, Мингананың қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, 1939 жылы жарияланды. Мингана жинағы Бирмингем университетінің Арнайы жинақтар бөлімінде сақталады, онда оны зерттеуге болады. Мұражайлар, кітапханалар және мұрағаттар кеңесі бұл жинақты халықаралық маңызы бар деп таныды. Альфонс Мингананың хаттары, жазбалары, есептері және басқа да құжаттары Cadbury Research Library-де сақталады (деректер нөмірі DA66).