Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
2017 жылғы санақ бойынша ауданда 111 715 үй шаруашылығы және 984 246 адам тұрды. Хайбер ауданында 1000 еркекке 951 әйел шамасында жыныс арақатынасы болды, ал сауаттылық деңгейі 41,97% құрады – еркектер арасында 65,08%, әйелдер арасында 18,10%. Халықтың 97 457 адам (9,90%) қалалық жерлерде тұрды. Халықтың 36,79% 10 жасқа дейінгі балалар еді. Аудан тұрғындарының 1273 (0,13%) діни азшылық өкілдері болып табылды, олардың көпшілігі – христиандар. Пашту тілі басым тіл болып табылды, оны халықтың 98,83% сөйлейді. Хайбер ауданының көптеген тайпалары африділерге жатады. Дегенмен, басқа тайпалар да тұрады, олардың ішінде муллагори, шильмани, бангаш және шинвари тайпалары бар.
At the time of the 2017 census, the district had 111,715 households and a population of 984,246. Khyber district had a sex ratio of 951 females per 1000 males and a literacy rate of 41.97% – 65.08% for males and 18.10% for females. 97,457 (9.90%) lived in urban areas. 36.79% of the population were under 10 years of age. 1,273 (0.13%) people in the district were religious minorities, mainly Christians. Pashto was the predominant language, spoken by 98.83% of the population. The majority of the tribes in the Khyber District are Afridis. However, there are other tribes residing too. Those include Mullagori, Shilmani, Bangash and Shinwari.
Көтеріліс
2001 жылы АҚШ бастаған НАТО-ның Ауғанстанға басып кіруінен кейін «Техрик и Талибан» Пәкістан, «Лашкар-и Ислам» және «Техрик-и Нафаз-и Шариат-и Мохаммади» ұйымдарының мүшелері Хайбер агенттігіне кіре бастады. Аймақтағы күшті үкімет пен қауіпсіздік желісінің болмауы және қиын таулы жер-сілкіндісі салдарынан, аймақ бүлікшілердің ошағына айналды және 2007 жылы агенттіктің 90 пайызынан астамы олардың бақылауына көшті. 2007 жылдан кейін, жауынгерлер ҚПК провинциясындағы үкіметтік және әскери нысандарға шабуылдар жасады, көптеген адамдарды өлтіріп, көптегенін жарақаттады. 2008 жылы Пәкістан армиясы агенттікті жауынгерлерден тазарту және аймақтағы қалыпты өмірді қалпына келтіру үшін операция бастады. Операция жылдар бойы жалғасты және жүздеген ТТП жауынгерлері мен Пәкістан армиясының сарбаздары қаза тапты. Жергілікті «Аман Лашкарлар» немесе бейбітшілік комитеттері шетелдік террористермен күресу арқылы армияға көмектесті. 2012 жылдың шілдесіне қарай ауданның көп бөлігі тазартылды, бірақ әскери операция ауданның Бара Техсилінде жалғасты. Операция нәтижесінде көптеген ішкі көшіп қонған адамдар пайда болды. 2014 жылдың қазан айында Пәкістан Қарулы Күштері Хайбер агенттігінде «Хайбер-1» операциясы деп аталған әскери шабуылды бастады.
Tehrik i Taliban Pakistan, Lashkar e Islam and Tehreek e Nafaz e Shariat e Mohammadi militants began entering Khyber Agency after the US led NATO invasion of Afghanistan in 2001. Due to the absence of a strong government and security network in the area and its rough mountainous terrain, the area became a hotbed of insurgents and over 90 percent of the agency came under their control in 2007. After 2007, the militants began attacking the government and military establishments in the KPK province, killing many people and wounding many more. The Pakistan Army began an operation in 2008 to clear the agency of militants and restore normal life in the area. The operation continued for years and resulted in the killing of hundreds of TTP militants and Pakistan Army soldiers. The local Aman Lashkars or peace committees supported the army by fighting the foreign terrorists. By July 2012, a major part of the district was cleared but military operation continued in Bara Tehsil of the district. The operation also produced a large number of internally displaced people. In October 2014, Pakistan Armed Forces launched a military offensive in Khyber Agency code named Operation Khyber 1.