Кіріспе

Керосин жылытқышы, сондай-ақ парафин жылытқышы деп те аталады, әдетте тасымалданатын, желдетілмейтін, керосинмен жұмыс істейтін, кеңістікті (яғни конвекциялық) жылыту құрылғысы болып табылады. Жапония және басқа елдерде үйді жылытудың басты көзі саналады. АҚШ пен Австралияда олар қосымша жылу немесе электр қуаты үзілген кездегі төтенше жағдайға арналған жылу көзі болып қолданылады. Көптеген керосин жылытқыштар аралығында шығады.

Операция

Керосинмен жылытқыш үлкен керосин шамға ұқсас жұмыс істейді. Шыны талшығынан және/немесе мақтадан жасалған дөңгелек фитиль 1 К керосинге толы бактан (шолғыштан) жоғары орнатылған от жағу қондырғысына бекітіледі. Фитиль капиллярлық әрекет арқылы бактан керосинді тартады. Жағылғаннан кейін, фитиль керосинді газға айналғанша (газдандыру) қыздырады, содан кейін бұл газ жандырылады, ол конвекция арқылы ауаны немесе сәулелену арқылы жақын орналасқан заттарды қыздырады. Жанартақ отты дұрыс тотықтандыруға және таратуға арналған. Жалынның биіктігі күйдіруші құрылғыда ашық фитильдің биіктігін жоғарылату немесе төмендету арқылы реттеледі. Керосинді жылытқышты сөндіру үшін фитильді күйдірушінің астындағы қуысқа толықтай тартып алады, бұл жалынды өшіреді. Керосин жылытқыштарында технологиялық жетістіктер болды: кейбір үлгілер жылытқышпен желдеткішті іске қосу үшін электр энергиясын пайдаланады, бұл бөлмелерді жылдам қыздыруға мүмкіндік береді. Заманауи керосин жылытқыштарында термостатпен басқарылатын жұмыс режимі де қарастырылған. Дегенмен, көптеген керосин жылытқыштары жұмыс істеу үшін электр энергиясын қажет етпейді. Көптеген жылытқыштарда батареямен жұмыс істейтін немесе пьезоэлектрлік тұтандырғыш орнатылған, ол жылытқышты шыршасыз тұтандыруға мүмкіндік береді. Егер тұтандырғыш істен шықса, жылытқышты қолмен де тұтандыруға болады. Жапондық желдеткішсіз "желдеткіш" жылытқышы керосин газын жағады және газдандыру типіндегі жылытқыш ретінде белгілі. Сұйық керосин отыны электрлік қыздыру элементі арқылы алдын ала қыздырылып, буланады. Нәтижесінде пайда болған газ өртеу камерасына жиналады, онда ол жанып, пропанға ұқсас көк жалынмен жанады. Бұл құрылғы басқа желдеткішсіз шамды жылытқыштар сияқты дәстүрлі қақпақ үлгісіндегі бактан отынмен жабдықталады. Жапондық керосин жылытқыштарының тағы бір түрі – үйдің қабырғасы арқылы орнатылған екі құбырлы "мұржа" арқылы ауа сору және шығару жүйесімен жабдықталған желдеткішті тип. Бұл құрылғылар 1950 жылдардағы "қазандық" типті жылытқыштарға ұқсас, бірақ отын инъекциясы және компьютерлік басқару жүйесімен жабдықталған.

Операцияның егжей-тегжейі

Керосинді жылытқыш – керосинді беттік булану арқылы газдандырып, жағатын құрал. Керосиннің булану мөлшері мен бөлінетін жылу керосин мен ауаның жанасқан бетінің ауданына тура пропорционалды түрде ұлғаюы мүмкін. Керосинді жылытқышта қолданылатын шамшырақ көптеген жіңішке талшықтардан тұрады және оның негізгі қағидасына сәйкес, үлкен булану ауданын қамтамасыз ету үшін жасалған. Керосин талшықтардың капиллярлық әрекеті арқасында бактан шамшыраққа тартылып, шамшырақтан буланып, жағады. Егер керосин лас болса немесе жылытқыш ұзақ уақыт қолданылмаса, жылытқыштың ішінде шаң жиналып, шамшыраққа бөгет жасайды. Мұндай жағдайда шамшырақ өзі жануы мүмкін, керосин емес, ол карбонизацияланып, шамшыраққа отынның ағынын баяулатып немесе тоқтатады. Бұл жылытқыштың толығымен жұмыс істемей қалуына және құраушы бөлшектерін ауыстыру қажеттігіне әкелуі мүмкін.

Жұмыс кезінде иіс

Керосинді жылытқышқа май құйғанда, отын буланып, ауаға иіс тарату мүмкіндігі бар. Сондықтан жылытқышты гаражда немесе сыртқы ауада толтыру қажет. Керосинді жылытқыш алғаш рет жаққанда, отынның ауамен толық жану үшін қажетті пропорцияда араласуына бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейін уақыт қабылдайды. Осы кезеңде отын-ауа қоспасы тым бай болады. Оның нәтижесінде аздаған мөлшерде жанылмаған керосин пайда болып, иіс тудырады. Көп қолданылатын тәсіл – жылытқышты сыртта, мысалы, верандада, түтін мүлдем кеткенше жаққаннан кейін үйге кіргізу. Жылытқыш қалыпты режимде жанудан кейін қосымша иіс пайда болмайды. Дұрыс реттелмеген шамшырақ та түтін мен иіске себеп болады. Бұл шамшырақтың биіктігін реттеу арқылы түзетіледі. Көміртек жиналған шамшырақ та иіс шығарады және оны ауыстыру керек. Жылытқышты сөндірген кезде де иіс сезілуі мүмкін. Шамшырақ ұстағышы әлі де жылы болады, ал шамшырақ керосин соруын жалғастырғанда, отынның булануына себеп болады, ол иіс ретінде анықталады.

Сақтау

Шымдарға тұрақты күтім қажет. Шыны талшықты шамдарда керосин жылытқышы сыртқа қойылып, отыны біткенше жұмыс істеуге рұқсат етіледі. Шымның үстіндегі қараңғы және басқа да қалдықтар жағылып кетеді. Егер жылытқыш тәулігіне 24 сағат жұмыс істесе, бұл процедураны аптасына кемінде бір рет жасау керек. Мақтадан жасалған шамдарда жылытқышты шамды тазалау үшін ешқашан толық құрғатып жібермеу керек. Оның орнына, шамның үстін бума сүлгімен сүртіп, барлық қалдықтарды жою арқылы тазалау жүргізіледі. Шым уақыт өте келе тозып, ауыстыру қажет болады.

Жанар газдар

Керосин жылытқыштары көбінесе желдеткішсіз болғандықтан, жанудың барлық өнімдері үй ішіндегі ауаға таралады. Олардың ішінде азот диоксиді мен көміртек моноксидінің аз мөлшері бар. Керосин жылытқыш дұрыс реттелмеген, отынмен толықтырылмаған немесе нашар күтілген жағдайда, әсіресе толық емес жану салдарынан, көбірек зиянды заттар шығарады. Керосин жылытқышты дұрыс желдетілмеген үйde пайдалану өмірге қауіпті жағдай тудырады. Егер оттегі бөлмеге сыртқы ауамен толықтырыла алмай, жану үшін жұмсалатын оттегінің орны толтырылмаса, көміртек моноксидінің мөлшері тез өседі. Көміртек моноксиді шыға алмайтындықтан, бөлмедегі адам уытты газдан қаза табады. Адамның сезім мүшелері көміртек диоксидінің артық мөлшерін ғана анықтай алады, ал бөлмедегілер ештеңе дұрыс емес екенін сезбей қайтыс болады. Көптеген өндірушілер терезе немесе есіктің жартылай ашық болуын ұсынады. Керосин жылытқыштарын қараусыз қалдырмау керек, әсіресе ұйықтаған кезде. Керосин жылытқышы, органикалық отынды пайдаланатын кез келген жылытқыш сияқты, оттегі жетіспегенде қауіпті мөлшерде күйе мен көміртек моноксидін бөліп шығарады. Қауіпсіздік шараларын сақтамау тұншығуға немесе көміртек моноксидімен улануға әкелуі мүмкін.

Өрт қаупі

Жылытқыштың қызған беттері өрт және күйік тудыру қаупін келтіреді. Ашық от, мысалы, гараж сияқты тұтанғыш булар болатын ортада, жарылыс қаупін тудырады. Дұрыс емес немесе ластанған отынды пайдалану нашар жұмыс істеуге, өртке немесе жарылысқа себеп болуы мүмкін. Керосин сақтау және жылытқышты отынмен толтыру кезінде әдеттегі қауіптер бар.

Дұрыс емес отын

Тек өндіруші көрсеткен отын түрін (әдетте, 1 К мөлдір керосин) пайдалану керек. Роза түсті "жолдан тыс" керосині шыны талшықтан жасалған фитильді модельдерде, сондай-ақ жапондық желдеткіштік жылытқыштарда қолдануға болады. Жапондық газдандыру типіндегі және барлық мақта фитильді жылытқыштарда 1 К мөлдір керосин пайдалану керек. Лас отынды пайдалану артық күйеге себеп болуы мүмкін. Отынға бензин/бензиннің тіпті аздаған мөлшері қосылса, жарылыс қаупі бар, сондықтан көптеген елдерде бензин/бензинді керосин ыдысы сияқты рұқсат етілмеген ыдыстарға құю заңсыз. Пайдаланушы отынды бензин/бензин қолданылмаған ыдысқа сақтауы тиіс.

Ылғалдылық проблемалары

Керосинмен жұмыс істейтін желдетілмейтін жылытқыштар су буын шығарады, бұл тым жабық үйлерде ылғалдылық мәселесін тудырады. Бір есепте "парафинмен жылытылатын құрылғылар әр галлон отынды жаққанда 10 пинт су шығарады" делінген. Сыртқа желдету бұл мәселенің шешімі болады.