Кіріспе

Американдық рухани көшбасшы (1948 жылы туған)

Стивен Энтони Макналлен (15 қазан 1948 жылы туған) – Heathenry дінін ұстанатын, қазіргі заманғы жаңа діни қозғалыстың және ақ ұлтшыл белсендінің американдық өкілі. Ол 1994 жылдан 2016 жылға дейін басқарған Asatru Folk Assembly (AFA) ұйымын құрды. Бұрын ол Викингтер бауырластығының және Asatrú Free Assembly ұйымының негізін қалаушы болған. Техас штатының Брекенридж қаласында туған Макналлен студенттік кезеңде христиандыққа дейінгі Скандинавия мәдениетіне қызығушылық танытқан. 1969-70 жылдары ол "Викингтер бауырластығын" құрды, оның арқылы "Асатру" деп аталатын Heathenry дінінің бір түрін насихаттау үшін "Рундық тас" атты жаңалықтар басылымын шығарды. АҚШ Армиясында төрт жыл қызметтенгеннен кейін, ол Викингтер бауырластығын Асатру еркін ассамблеясына (AFA) айналдырды, оның көмегімен американдық пұтқа табынушылар қауымдастығында Heathenry дінін таратуға тырысты. Ол діндердің генетикалық мұрагерлікпен байланысты деген "метагенетика" деп аталатын сенімді қолдады, соның салдарынан Heathenry діні тек Солтүстік Еуропалық текті адамдарға ғана лайықты деп мәлімдеді. AFA ұйымының мүшелерінің саны артуы ішкі қайшылықтарға әкелді, нәтижесінде Макналлен неонацистік және нәсілшіл экстремистік көзқарастарды ұстанатын адамдарды ұйымнан шығаруға шешім қабылдады. 1987 жылы жеке қиындықтарға байланысты ол Ассамблеяны таратып жіберді. Солтүстік Калифорнияға көшіп келген Макналлен мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, ал жазғы демалыста әскери журналист ретінде әлемді аралап, "Soldier of Fortune" журналына мақалалар жазды. Heathenry дінінде либералдық және универсалистік идеялардың күшеюіне алаңдаған ол 1990 жылдардың ортасында Heathen қозғалысына қайтадан белсенді қатысып, штаб-пәтері Grass Valley, Калифорнияда орналасқан Asatrú Folk Assembly ұйымын құрды. 1997 жылы ол Вальгард Мюррейдің Ásatrú Альянсы және Британдық Одиндік Ритусымен бірлесіп Халықаралық Асатру/Одиндік Альянсын құруға қатысты. Оның тобы Кенневик адамына қатысты пікірталасқа қатысқаннан кейін көп назар аударды, ол бұл оқиғаның Американың тарихқа дейінгі кезеңінде еуропалықтардың болғанын дәлелдейтінін айтты. XXI ғасырда ол саяси белсенділікке көшті, экологиялық науқандарға және оң жақтағы қозғалысқа байланысты ақ ұлтшыл топтарға қатысты. Макналлен Heathen және жалпы пұтқа табынушылар қауымдастығында даулы тұлға болып саналады. Оның оңшыл этнонационалистік идеяларын қолдауы және Heathenry дінін тек Солтүстік Еуропалық текті адамдарға арнау туралы талаптары, пұтқа табынушылар мен бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан расизмге қарсы айыптауларға әкелді. Керісінше, Heathen қозғалысының оңшыл экстремистері оны неонацизмге қарсы шыққаны және ақ нәсілді билеушілікті қолдамағаны үшін нәсіл сатқыны деп айыптады.

Жас шағы: 1948-1976

МакНаллен 1948 жылғы 15 қазанда Техас штатының Брекенридж ауылында, діншіл католиктер отбасында дүниеге келді. Орта мектепті бітірген соң, Уичита-Фолс қаласындағы (Техас штаты) Мидвестерн мемлекеттік университетінде оқыды. 1999 жылы AFA Солтүстік Калифорнияның биік Сьерра тауларында жер сатып алып, онда өз дінін ұстану үшін пұтқа табынушылардың туыстары жиналатын орын құрды. Өзінің этнонационалистік нанымдарына сәйкес, МакНаллен 1993 жылы Лакота руханилығын пайдаланушыларға қарсы соғыс жариялауын қолдап, ақ адамдар америкалықтардың сенімдерін қабылдаудың орнына еуропалық ата-бабаларының діндерін қайта жаңғырту керек деген пікірін білдірді. Алайда, ол Вашингтон штатында табылған Кенневик адамының – тарихқа дейінгі қаңқаның табылуына байланысты америкалық жергілікті қауымдармен қақтығысқа түсті. Жергілікті қауымдар оны өздерінің бабаларының бірі деп санап, оны қайтаруды талап еткен кезде, МакНаллен оның европеоид екенін дәлелдеді. 1996 жылғы қазанда AFA Портлендтегі АҚШ округтік сотына Кенневик адамының денесін Түпкілікті американдықтардың қабірлерін қорғау және қайтару туралы заңға (NAGPRA) сәйкес жергілікті қауымдарға беруіне кедергі келтіру үшін талап арыз берді; сот адамның қалдықтары NAGPRA мағынасында "түпкілікті американдықтар" емес деп шешті. МакНаллен жергілікті қауымдар Кенневик адамының денесін сот-медициналық сараптамадан өткізуге жол бермеуді қалап, оның европеоид екенін дәлелдейтінінен қорқып, осылайша Американың ежелгі тарихында европеоидтардың болғанын анықтауға тырысады деген пікірін білдірді. Ол европеоидтардың Беринг бұғазы арқылы түпкілікті американдықтардың ата-бабаларымен бірдей уақытта Америкаға келгенін, бірақ кейіннен европеоидтардың жойылғанын сенді. Ол "мұндай бізге де оқиды" деп ескертті және сол себепті Солтүстік Американың еуропалық халқының өмір сүруін сақтау үшін шаралар қабылдануы керек деді. 2000 жылы AFA Кенневик адамына қатысты сот ісінен бас тартты, өйткені қаржысы таусылды. Бірақ бұл іске байланысты жариялылық AFA-ға үлкен назар аударды. 1990 жылдардың соңында AFA "тайпалық" деп аталатын ұғымды насихаттай бастады, діннің болашағын қамтамасыз ету үшін пұтқа табынушыларды үлкен отбасылардың желілерін құруға шақырды. 2001 жылдың ортасына қарай МакНаллен және басқа да жетекшілер өздерін қайтадан шаршаған және күшін жоғалтқан деп санады, сондықтан топтың иерархиялық құрылымын азайту үшін мүшелік ұғымын жойды. XXI ғасырда AFA интернетке белсенді түрде еніп кіріп, бас бет, блог, подкаст, онлайн радио, сондай-ақ Facebook және YouTube-те аккаунттар ашты. Шамамен сол уақытта ол Ален де Бенуа сияқты Nouvelle Droite авторларының еңбектерін насихаттай бастады, соңғысының "Пұтқа табынушы болу" атты еңбегінің ағылшын тіліне аудармасын өз веб-сайтында сатты.

Саяси белсенділіктің өсуі

ХХІ ғасырдың басында Макналлен одан да белгілі бір саяси қызметпен айналысуға шешім қабылдады, ол бұрыннан мүшесі болған ақ американдықтардың құқықтарын қорғауға арналған Еуропалық американдық мәселелер форумының президенті болды. Кейіннен бір дінтанушы ғалым атап өткендей, бұл топ "расистік саясаттың қауіпті шегінде" болды. Дегенмен, жұмыстың күшті стресс тудыруы мен колореялық рак дертіне шалдығуы салдарынан ол президенттік лауазымынан бас тартты. 2009 жылы Макналлен Халықаралық Асатру жазғы лагеріне шақырылды, бірақ көптеген қатысушы топтар оның нәсілшіл көзқарастарына байланысты шақыруға қарсы болды; Норвегияның Бифрост және Швецияның SAS сияқты бірнеше еуропалық язычник топтары Макналленнің шақырылуына байланысты іс-шараны бойкоттауға уәде берді. 2010 жылы ол ақ ұлтшыл Ричард Б. Спенсер құрған, жаңадан ашылған AlternativeRight.com веб-журналына мақала жазды, онда Жаред Тейлор және Кевин Б. Макдональд сияқты басқа ақ ұлтшылдардың мақалалары да жарияланды. Спенсер бұл веб-сайттағы алғашқы мақалалардың "альт-оң қозғалысының бірінші кезеңі" екенін айтты. 2011 жылы AFA Спенсердің ақ ұлтшыл ұйымы – Ұлттық саясат институтының жылдық конференциясына өкілдерді жіберді, бұл Макналленге жақын адамдардың айтуынша, жаңа мүшелерді тартуға жасалған әрекет болды. Бұл оқиға жарияланғаннан кейін Макналлен мен AFA-ға қатысты түрлі язычник блогтарында расизм тақырыбы көтерілді. 2012 жылдың желтоқсан айында Макналлен Heathenry ішінде экологиялық идеяларды насихаттау үшін Green Asatru Facebook парақшасын құрды. 2014 жылы ол бес жыл бойы жұмыс істеген жасөспірімдерді түзету мекемесінің қызметкері лауазымынан кетті. 2015 жылы ол Asatru: A Native European Spirituality кітабын жариялады; оны дінтанушы Джефферсон Калико The Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies журналы үшін қарап шықты, онда ол кітаптың "язычник қозғалысы үшін маңызды сәт" екенін, "иманның көптеген маңызды аспектілерін ойластыратын, жан-жақты және кең көлемді" екенін атап өтті. Калико сондай-ақ Макналленнің "осы кітаптың өзінде өзінің мұрасын ойлап отырғаны анық, кейде көрінетін өзіне-өзі сілтеме жасайтын стильде" деп мәлімдеді.

Зейнетақыға шығу: 2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2016 жылы МакНаллен АФА басшысы қызметінен қанағаттанды, оның орнына Мэтт Флавел, Аллен Тернадж және Патрисия Холл тағайындалды. 2023 жылдың қазанында Стивен МакНаллен "Др. Карл Юнг атап өткендей, Вотанның ашу мен даналықтың екі жақты сипаты" және оның жақында жарық көрген "Найза" кітабы туралы Американың қайта өрлеу конференциясында баяндама жасады. Бұл конференцияны "Американың ең ірі ақ нәсілдік жақтас басылымы" деп өзін таныстыратын AmRen ұйымдастырған болатын.

Жеке өмірі

Калико МакНалленді "саяси, мәдени, технологиялық және оккульттік мәселелерге құмар, өте эклектикалық тұлға" деп сипаттады. Ол оны "шын мәнінде харизматикалық, көзге түсетін беделге ие адам" және "көзқарасы бар, сондай-ақ жанкештілік танытқан адам" деп мінездеді. Сондай-ақ, МакНаллен өзі туралы (үшінші жақта) жазғанда, "харизматикалық діни лидердің, діни қозғалыстың негізін қалаушының психологиясына тән нарциссизмдік өзіне бейілділікті" көрсеткенін айтты.

Ұрпақ пен саясатқа қатысты көзқарастар

Интернеттегі видеода МакНаллен "жарыс – бұл шынайы нәрсе. Бұл әлеуметтік құрылым емес" деп мәлімдеді және осы пікірді қорғау үшін Николас Уэйд сияқты авторларды мысалға келтірді. МакНаллен сондай-ақ, адамның генетикалық немесе нәсілдік мұрасы мен дінінің арасында тығыз байланыс бар деп санайды. Ол ацтектердің ежелгі діні қазіргі мексикалықтардың санасында, ал скандинавиялықтардың ежелгі діні ежелгі Солтүстік Еуропадан тарағандардың санасында сақталған деп есептейді. Heathenry-ді ежелгі солтүстік еуропалықтардың ұрпақтарына жататын барлық адамдардың діні деп санайды және оны осы демографиялық топқа барынша қолжетімді етуді қалайды, себебі ол көптеген ақ американдықтардың рухани ізденісін қанағаттандыруға ең лайықты дін деп санайды. Кейбір жағдайларда МакНаллен еуропалық мәдениеттердің бірегей екенін, бірақ олардың барлығы негізгі еуропалық үлгінің нұсқалары екенін айтқан. Ол осы халықтық пағаналық сенімнің теориялық негізін "метагенетика" деп атады. Бұл діни және мәдени практикалар ДНК-да кодталып, ұрпақтан-ұрпаққа осылай берілетіні туралы түсінік. Ол бұл идеяны Юнг психологиясынан алынған тұжырымдармен байланыстырып, архетиптер нақты нәсілдік топтарға тән және генетикалық жолмен беріледі деп мәлімдейді. 1980 жылдары бұл идеяны ғылыми тілмен ұсынған кезде, Калико МакНалленнің кейінгі талқылаулары "расалық мистицизмге" көбірек ұқсайтынын атап өтті. Оның "метагенетиканы" ойлап табуға ынтасы, дінін кең ауқымды американдықтарға тартымды ету және оның қозғалысын нәсілдік соғыс идеяларына қосуды қалаған неонацистік және басқа да ашық нәсілшіл қозғалыстардан алшақтату болды. Ол өзінің AFA-сы "растық мәселелер бойынша орташа позицияны" ұстанатынын айтты. Бір жағынан біз еуропалық мұрамызды мақтан тұтып, еуропалық ұрпақтардың мүдделерін белсенді түрде қорғадық. Екінші жағынан, біз барлық нәсілдің адамдарына құрметпен қарауды әдеп пен абырой талап ететінін білгендіктен, тоталитаризм мен нәсілдік жеккөрушілікке қарсы болдық". 1998 жылғы Оңтүстік кедейлік заң орталығының мақаласына сәйкес, МакНаллен "нацистік Одинисттік сәйкестендіруден" қашуға тырысқанмен, ол "өздерінің түріне алаңдайтын ақ ер адамдардың заңды наразылығына" жанашырлық білдірді. МакНалленнің пікірінше, ақ американдықтар генетикалық тегінің арқасында негізінен еуропалықтар болып табылады. Ол ақ нәсілдің жойылуынан қорқады, АҚШ-та ақ нәсілділер негізінен испандықтармен алмастырылады деп, демографиялық өзгерістер елдің ақ нәсілді халқының саяси ықпалын азайтады деп алаңдайды. Ол еуропалық американдықтардың нақты этникалық ерекшеліктерінің болмауы оларды әлеуметтік жағынан осал қалдырды деп санайды: "Нәтижелер бәрімізге анық көрініп тұр, бізден көбіміз дүниеге келгеннен гөрі өліп жатырмыз, балаларымыз өздерінің үлгілері үшін басқа халықтар мен мәдениеттерге қарайды, біздің мұрамыз бен тарихымыз үнемі ығыстырылып жатыр. Бұл – шеттетілу мен жойылудың жолы". Снуктың айтуынша, МакНалленнің алаңдаушылығы "ақ американдықтардың саяси бөліну кезеңіндегі қазіргі, көпмәдени қоғамдағы мәртебе мен артықшылықтарды жоғалтып алғаны туралы наразылығын" көрсетеді. Оның пікірінше, ақ нәсілділердің құрбандық ретінде бейнеленуі нәсілшілдік идеологияда жиі кездеседі. МакНаллен өзін нәсілшіл деп санамайды, "нәсілшілдік" терминінің өзі нәсілдік үстемдікке сенуді білдіретінін, ол осы көзқараспен келіспейтінін айтады. Ол өзінің нәсілдік сепаратизмді қолдауы басқа нәсілдік топтарға "назары жоқ, тіпті жек көруді" білдірмейді деп мәлімдейді. Алайда 2015 жылдың мамыр айында "Vice" журналы МакНалленді "өз жеккөрушілігін" қолдана отырып, ежелгі скандинавиялық нанымдарды пайдаланған нәсілшіл деп айыптаған мақала жариялады. "Америкалық бутпарастар ұжымы" Circle Ansuz мақалалар шығарды, онда олар МакНалленді "Американың неофашистік радикалды дәстүрлі қозғалысының белсенді қатысушысы" және "ақ ұлтшылдықтың кешірімсіз жақтаушысы" деп сипаттады. Керісінше, Heathenry-дің экстремалды нәсілшіл қанатының көптеген өкілдері МакНалленді нәсілдік сатқын деп айыптады, өйткені ол ақ нәсілшіл және неонацистік көзқарастарды толық қолдамады; олар оның "арий нәсілінің аман қалуы үшін жұмыс істеуден бас тартуы" туралы теріс пікір білдірді және оны "құрылыссыз PC саясатын" насихаттауда айыптады. Дінтанушы ғалым Джеффри Каплан МакНалленнің саясаты "саяси спектрдің оң жағына ыңғайлы түрде сыйып кететінін" айтты, бірақ Heatheny қауымдастығында МакНаллен "күрт орталықтағы адамға" айналатынын, сондықтан ол екі тараптың да назарына іліге алатынын қосты. Дінтану тарихшысы Маттиас Гарделл МакНалленді либертариан деп сипаттады. МакНаллен "консервативті" сипаттамасын қабылдамайды, қазіргі Батыс қоғамында сақтауға тұрарлық ештеңе жоқ деп санайды. МакНаллен болашақта экологиялық тұрақты, децентрализацияланған тайпалық топтарға негіделген, мемлекетсіз американдық конфедерацияны көреді. Ол Тибет, Игбо, Карен және Африканер халықтары сияқты әлемдегі барлық этникалық сепаратистік қозғалыстарды қолдайды. Бұл Heatheny қауымдастығының нәсілшіл қанатынан сынға ұшырады, олар бұл ақ немесе арий халқының басқа нәсілдерге қарсы күресіне назар аударудан алшақтатады деп мәлімдеді. Катя Лейн, экстремалды нәсілшіл Wotansvolk ұйымының негіздеушісі, МакНаллен "арий ісінен басқаның бәрін насихаттайды" деп мәлімдеді. Алайда жазбаларында және YouTube видеоларында Стивен МакНаллен Вотанизм және Дэвид Лейннің Он Четыре Сөзі туралы жақсы пікір білдірді, Red Ice TV, альт-оңшыл әлеуметтік желілік платформасымен байланыс жасады.

Қабылдау және мұра

Калико МакНалленнің Америка Құрама Штаттарындағы халықтық язычествоның ("Folkish Heathenry") "ұлы жолбасшысы" екенін айтты. Ол МакНалленнің "америкалық Асатрудың тууымен, дамуымен және дау-дамайларымен ең көп байланысты" есім екенін қосты. АҚШ-тағы кейбір язычниктер оны американдық язычествоның "әкесі" деп есептейді, бірақ оның қозғалыстағы орны дінге халықтық көзқарасын қабылдамайтын көптеген жақтастары тарапынан дауланып отырады. Калико МакНалленнің "жеке сенімдері мен көрегендігінің арқасында, қиындықтар мен қарсылыққа қарамастан, өз ұстанымын берік сақтаған американдық діни қарсыластардың бірі ретінде ерекше аталуға лайық" екенін ойлады.