Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Колумб каналы, кейде Эдивеан каналы деп те аталады, Англияның Корнуолл аймағында теңіз құмын тыңайтқыш ретінде қолдану үшін жобаланған тоқтап қалған канал жобасы еді. Ол 1773 жылы мақұлданған, және оның бір бөлігі шамамен 1780 жылы қысқа мерзімге пайдаланылған болуы мүмкін.
St Columb Canal sometimes referred to as Edyvean's Canal, was an abortive canal scheme in Cornwall, England, designed for the carriage of sea sand for use as manure. It was authorised in 1773, and part of it may have been briefly used around 1780.
Тарих
Каналды алғаш рет 1773 жылы Корнуолл инженері Джон Эдивен ұсынған. Оның идеясы – Моуган Порттан құрлыққа қарайтын елді мекендер арқылы канал салып, Ньюкуэйге қайта оралу еді. Оның мақсаты – теңіз құмын, теңіз балдырын және жерді жақсарту үшін тыңайтқыш ретінде тас әкелу болды. Эдивеан 1773 жылғы 1 сәуірде Парламент актісін алды, ол 30 мильдік (48 км) каналға рұқсат берді, бірақ кеңсе қызметкері дұрыс естімеген болуы керек, себебі жоспар 13 мильдік (21 км) каналға арналған еді. Инженер Джон Харрис каналды салуға қатысты заңға қол қою үшін парламенттік комиссия алдында куәлік берді, оның құны 5000-6000 фунт стерлинг аралығында бағаланды. Эдивеан шығындарды өзі қаржыландыруды жоспарлаған. 1773 жылы жұмыс басталды, екі бөлім салынды, әрқайсысының көлбеу жазықтығы жағалаумен байланыстырылды, бірақ канал ешқашан аяқталған жоқ. Оңтүстік бөлігі, Ласти Глейзден Риалтон Бартонға дейін, Сент-Клумб Майнор маңындағы 100 фут (30 м) биіктігіндегі контурмен және 2 миль (3 км) ұзындықта салынған сияқты, бірақ пайдаланылмаған болуы мүмкін, себебі құмды топырақтан су ұстау қиындықтары болды. Солтүстік бөлігі, Мауган Порттағы Трененс нүктесінен басталып, 200 фут (61 м) биіктігіндегі контурды ұстанды, Уайтвотерден сәл бұрын аяқталды, онда оған Меналхил өзені қосылды. Эдивеан 1776 жылы 50 еңбекке қабілетті ер адамдарды іздеді, оларға каналды қазу үшін күніне 14 пенс (6 пенс) төленеді. Бұл бөлімнің ұзындығы шамамен 4,5 миль (7 км) болды және оны екі-үш жыл бойы пайдаланды. Эдивеан жобаға өзінің және әпкесінің ақшасының көп бөлігін жұмсады. Оның көп бөлігін қайтарып алудың қиын екенін түсінгеннен кейін, жобадан бас тартылды және ол 1780 жылдары қайтыс болды. 1829 жылы Лискердтен келген кәсіпкер Ричард Реталик Сент-Клумбтан Мауган Портына дейінгі канал идеясын қайта жаңғыртты, бұл Портты жаз айларында порт ретінде пайдалануға жарамды ету жөніндегі үлкен жобаның бір бөлігі болды. Ол проспект шығарды, бірақ одан әрі прогресс болмады.
The canal was first proposed by the Cornish engineer, John Edyvean in 1773. His idea was to run a canal from Mawgan Porth through parishes inland and to return to Newquay. Its purpose was to import sea sand, seaweed and stone for manuring to improve land. Edyvean obtained an Act of Parliament on 1 April 1773, which authorised a 30 mile (48 km) canal, although it appears that the clerk must have misheard what was said, as the plans were for a 13 mile (21 km) canal. The engineer John Harris gave evidence to a parliamentary committee to secure the Act for the canal, the cost of which was estimated to be between £5,000 and £6,000. Edyvean planned to finance the costs himself. Work started in 1773, and two sections were built, each with an inclined plane to connect it to the foreshore, but the canal was never completed. It appears that the southern section, from Lusty Glaze to Rialton Barton near St Columb Minor, which followed the 100 feet (30 m) contour and was 2 mile (3 km) long, was started first, but may never have been used, as there were problems with the canal holding water due to sandy soil. The northern section, from Trenance Point at Mawgan Porth, which followed the 200 feet (61 m) contour, terminated a little short of Whitewater, where it was fed by the River Menalhyl. Edyvean advertised for 50 able bodied men in 1776, who would be paid 14 pence (6p) per day to dig the canal. This section was some 4.5 mile (7 km) long and was used for two or three years. Edyvean appears to have spent most of his own fortune on the project, and his sister's money as well. Realising that he was unlikely to recoup much of it, the project was abandoned, and he died in the 1780s. In 1829, Richard Retallick, a businessman from Liskeard, revived the idea of a canal from St Columb to Mawgan Porth, which was part of a larger project to make the Porth suitable for use as a harbour during the summer months. He issued a prospectus, but no further progress was made.
Бағыт
Канал салынғанда «құмыралық қайық» каналы болған, ол деңгейлерді өзгерту үшін шлюздердің орнына еңіс жазықтықтарын пайдаланған. Солтүстік бөлігі Трененс-пойнттан басталып, Мауган-Порттың солтүстігіндегі жартастарда орналасқан және шығысқа қарай Меналхил аңғарының бағытын ұстанған. Канал өзеннен биік болғандықтан, оның деңгейін сақтау үшін өзеннен алшақ салынған үлкен айналымдар арқылы көптеген қосымша арналарды басып өтуі керек болды. Көп бөлігі 1888 жылғы Ordnance Survey картасында анық көрінеді, ал бірнеше бөлімдері әлі де қазіргі заманғы карталарда көрініп тұр. Алғашқы айналым Трененске қарай болған, қазір Мауган-Порттың тұрғын үйлермен жабылған жерінде, бірақ 61 метрлік (200 фут) контур оның шамамен бағытын көрсетеді. Мауган-Порттың шығысында тағы бір айналым болған, ол бірнеше бұлақтар мен арнаны айналып өтеді, ол әлі де Мерлин фермасынан көрінеді, ол Морлендтің тарихи орны. Реторрик диірменінің солтүстігінде жол біршама қашықтыққа дейін оның бағытын ұстанады, содан кейін диірменнің жоғары жағындағы Меналхилге құятын оңтүстікке қарай ағатын арнаны орналастыру үшін тағы бір айналым болған. Кіші Ланхерннен Төменгі Ланхернге дейінгі жолды кесіп өткеннен кейін, Ланвеан төмендігіндегі табиғат қорығының солтүстігіндегі Нью-Фарм және Жоғары Ланвеан айналасындағы жолдар қайтадан каналдың бағытын ұстанады. Бағыт шығысқа қарай жалғасты, Треведрас ғимараттарының оңтүстігінен өтіп, Төменгі Дензелден Болингэйге дейінгі жолды кесіп өтті. Жартылай дөңгелек жол бағытты көрсетеді, ол Болингэйдің шығысындағы көпір жолымен жалғасады, басқа қосымша арнаны кесіп өткеннен кейін. Канал Мендеуз плантациясына жетті және солтүстік жиегімен жалғасты, онда ол Уайтвотерге дейін 1 км (0.5 миль) жетпей аяқталады. Оңтүстік бөлігі Ласти Глейзеден басталады, онда жартастан төмен қарай еңіс әлі де анық көрінеді. Ол шығысқа қарай, содан кейін Порт-Вейр және Жоғары Порт айналасында оңтүстікке және солтүстікке қарай бұрылады, екеуі де қазір Ньюквейдің бөлігі. Порттан шығысқа қарай бұрылып, 30 метрлік (100 фут) контурмен жүреді. Оның бағыты бірнеше егістік шекараларымен белгіленеді, өйткені ол Сент-Клумб Минорға жақындайды. Бастапқы көпір әлі де Сент-Клумб Минодан Пэнроузға дейінгі жаяу жолын алып жүреді. Ол оңтүстік-шығысқа қарай Преори Роудқа жетіп, содан кейін шығысқа қарай Риалтон диірменіне қарай жалғасты. Priory Road және A3059 Rialton Road қиылысының жанында оңтүстікке бұрылып, Риалтон Бартонға дейін соқпақ жол A3059-дан шығатын жерде аяқталады. 2008 жылы South West Water компаниясы Портта канализациялық құбырды ауыстыруға мәжбүр болған кезде археологиялық бақылау жүргізілді. Қазу жұмыстарынан кейін, терраса жасалғанына қарамастан, каналдың құрылысы сол жерде аяқталмағаны анықталды.
The canal was built as a 'tub boat' canal which used inclined planes instead of locks to change levels. The northern section began at Trenance Point, on the cliffs to the north of Mawgan Porth, and followed the course of the Menalhyl Valley towards the east. Because it was at a higher level than the river, it had to pass a number of side streams, which was achieved by building large loops away from the river, in order to maintain the level of the canal. Most of the route is clearly visible on the 1888 Ordnance Survey map, and several sections are still visible on modern maps. The first loop was towards Trenance, now covered by housing in Mawgan Porth, but the 200 feet (61 m) contour shows its approximate route. To the east of Mawgan Porth was another loop, around a series of springs and a stream, which is still visible near Merlin Farm, the historical location of Moreland. To the north of Retorrick Mill, a track follows the course for some distance, after which there was another loop to accommodate the stream that flows south to join the Menalhyl upstream of the mill. After crossing the road from Little Lanherne to Lower Lanherne, the tracks around New Farm and Higher Lanvean, to the north of the Lanvean Bottoms Nature Reserve again follow the route of the canal. The route continued to the east, passing just to the south of the buildings at Trevedras, to cross the Lower Denzell to Bolingey road. A semi circular track shows the route, which is picked up by the bridleway to the east of Bolingey, after it crosses another side stream. The canal reached Menadews Plantation, and continued along its northern edge, where it terminated, about 0.5 mile (1 km) short of Whitewater. The southern section began at Lusty Glaze, where the site of the incline down the cliffs is still clearly visible. It headed east, before sweeping to the south and then the north around Porth Veor and Higher Porth, now both part of Newquay. From Porth, it turned to the east, following the 100 feet (30 m) contour. Its course is marked by several field boundaries as it approaches St Columb Minor. An original bridge still carries the footpath from St Columb Minor to Penrose over the course of the canal. It turned to the south east to reach Priory Road, and then continued to the east towards Rialton Mill. Near the junction of Priory Road and the A3059 Rialton Road, it turned to the south, to end where the minor road to Rialton Barton leaves the A3059. An archaeological watching brief was carried out in 2008 when South West Water had to replace a sewage pipeline at Porth. A section through the canal revealed that although preliminary excavation work to create a terrace had been done, the canal had not been completed at that location.