Кіріспе

Үнді шпиці – шпиц тұқымдас иттер тобына жататын ит. 1980-ші және 1990-шы жылдары Үндістанда басқа тұқымдас иттерді импорттау қиын болған кезде, Үнді шпиці Үндістандағы ең танымал иттердің бірі болды.

Тарих

Үндістандық шпицті алғаш рет 19 ғасырда британдықтар әкелді және оның неміс шпицінен тарағаны айтылады. Жылдар бойы селекция жасау арқылы олар Үндістанның ыстық жазына төтеп бере алатын, сонымен қатар неміс тұқымының интеллексі мен бейімделу қабілетін сақтайтын тұқымды шығара алды. Самоид пен померандық эспіцке ұқсас Үндістандық шпиц, Үндістан климатына өте жақсы бейімделгендіктен, жылдам танымал болды. 1980 және 1990 жылдары Үндістан үкіметінің қатаң импорт ережелері Үндістандық шпицтің танымалдығын арттырды. Шетелден тауар әкелу қиын болғандықтан, үндістер жергілікті тұқымдарға көшті. Үндістандық шпиц еуропалық шпицке ұқсас, бірақ ыстық климатқа бейімделген.

Сыртқы келбеті

Индиялық шпицтер – құлжасы 33 см (13 дюйм) шамасындағы, жұмсақ кеудесі, ақ құйрығы және сүттей ақ екі қабатты жүні бар шағын иттер. Олардың көздерінің қабыршасы жасыл немесе көк түсті болуы мүмкін, бұл оларға ерекше айқын мимикасы бар бет пішінін береді. Алғашқы шпицтер суық аймақтарда аң аулау үшін селекцияланған, ал олардың ақ түсі осы жағдайдың нәтижесі. Үндістанда осындай климат болмаса да, олардың түсі тартымды және жылдар бойы сақталған. Кейбір шпицтер ақ және қоңыр түсті болуы мүмкін. Тік, түлкіге ұқсас құлақтары осы тұқымды ерекше көрнекті етеді. Құлақтың сырты мен ішкі жағының көп бөлігін қалың жүн жабады, сондықтан күтім мен тарауға ерекше назар қажет. Индиялық шпицтің құйрығы арқасына иіліп, өте түкті болады. Олардың аяқтары денелерінен сәл ғана ұзын, бұл олардың басын үлкендей көрсетеді. Индиялық шпицтер өте оңай үйретіліп, тәрбиеленетін болғандықтан, үнді тұқымдары арасында ең танымал отбасылық иттердің бірі болып саналады. Оларды үйге үйрету және оқыту оңай. Күтім мен жаттығулар салыстырмалы түрде қарапайым, және олар жағдайға бейімделуге қабілетті. Олар кішкентай пәтерлерде де, кең үйлерде де жайлы сезінеді. Дегенмен, оларға белсенділік қажет.

Өлшемі өзгеруі

Жалпы, үнді шпицтері екі санатқа бөлінеді: кішкентай үнді шпиці немесе кіші үнді шпиці (салмағы шамамен 5–7 кг және құрсау биіктігі 22–25 см), және үлкен үнді шпиці немесе үлкен үнді шпиці (салмағы шамамен 12–20 кг және құрсау биіктігі 35–45 см). Үнді шпицінің түсі көбінесе сүтті ақ, бірақ қоңыр сияқты біртекті түстерде де кездеседі, кейде (өте сирек) Померанияға ұқсас қара және ақ түстің қоспасы да болады.

Қамқорлық

Бұл тұқым таза болуды ұнатады, бірақ ұзын түктерін жақсы күйде ұстау үшін оларды үнемі щеткалау қажет. Оларды айына екі рет немесе бір рет жуындыруға болады, себебі жиі жуғанда түктері тез құрғап кетеді. Үнді шпицінің түктері түсуі – мәселе, себебі олардың еуропалық тегінен туындап, жылы айларда қалың қысқы түктерін тастайды, бұл жапон шпиці, померандық шпиц немесе самоид сияқты көптеген шпиц тұқымдарына тән. Олардың түктері екі қабатты болғандықтан, дұрыс күтім үшін екі қатарлы щетка қолдану керек. Екі қабатты түкті болғандықтан, түйіліп қалған үнді шпицін қырқуға кеңес берілмейді, себебі бұл түктің тегіс өспеуіне алып келуі мүмкін.

Денсаулық

Үнді шпицінің мүйіз қабығында ойық жара пайда болу қаупі жоғары.

Танымал үнді шпиц

1994 жылы "Хум Апке Хайн Кун" романтикалық комедиясында "Туффи" рөлін ойнаған ит-актер Редо үнді шпиці болған. Редо 2000 жылы 12 жасында қайтыс болды.