Кіріспе

Авраам Линкольннің қатылымен жасалған қастандық ісінде айыпталушы Джон Харрисон Сурратт кіші (13 сәуір 1844 - 21 сәуір 1916 ж.) – американдық Конфедерация тышпысы, Джон Уилкс Бутпен бірге АҚШ Президенті Авраам Линкольнді ұрлауға қастандық жасады деген айып тағылды; сонымен қатар ол Авраам Линкольннің өліміне қатысы бар деген күдік туды. Оның анасы Мэри Сурратт әскери трибуналда қастандық жасады деп танылып, дарға асылды; ол қастандық жасаушылардың қауіпсіз үй ретінде пайдаланған және схеманы жоспарлаған пансионның иесі болды. Қастандықтан кейін ол тұтқындалудан қашып, Канадаға, содан кейін Еуропаға қашып кетті. Осылайша ол өзге қастандық жасаушылардың тағдырынан құтылды, олар дарға асылды. Ол қысқа мерзімге Папалық зуавтар қатарында қызмет етті, бірақ танылып, тұтқындалды. Ол Египетке қашып кетті, бірақ ақырында тұтқындалып, экстрадицияланды. Сотқа дейін, көптеген айыптаулардың мерзімі өтіп кеткен еді. Ол 1867 жылы Вашингтон қаласында азаматтық сотта сотталды, бірақ қазылар алқасы келісімге не келе алмағандықтан кінәлі деп табылмайынша босатылды. Ол ешқашан қайта сотталған жоқ.

Ерте өмір

Ол 1844 жылы Джон Харрисон Суррат аға мен Мэри Элизабет Дженкинс Сурраттың отбасында, қазіргі Конгресс Хайтс ауданында дүниеге келді. 1844 жылы Вашингтон қаласындағы Санкт-Петер шіркеуінде крещение рәсімі болды. 1861 жылы ол дін қызметкері болу үшін оқыған Санкт-Чарльз колледжіне түсті, сонда Луи Вейхманмен танысты. 1862 жылы әкесі күрт қайтыс болғаннан кейін Суррат Мэриленд штатының Сурраттсвилл қаласының пошта бастығы болып тағайындалды.

Линкольнді ұрлау жоспары

Суррат Конфедерацияның құпия қызметі курьері және тыңшысы болды. Ол Потомак өзені арқылы одақтық әскерлердің қозғалысы туралы хабарламаларды жеткізгеннен кейін, доктор Сэмюэл Мадд 1864 жылғы 23 желтоқсанда Сурратты Бутпен таныстырды, және Суррат Бутқа Линкольнді ұрлауға көмектесуге келісті. Кездесу Бут тұрған Вашингтондағы "Национал" қонақ үйінде болды. Буттың жоспары Линкольнді тұтқындап, Вирджиния штатының Ричмонд қаласына алып барып, оны мыңдаған конфедерациялық соғыс тұтқындарына айырбастау еді. 1865 жылғы 17 наурызда Суррат пен Бут, сондай-ақ олардың серіктері Линкольннің каретасы Кемпбелл бас ауруханасынан Вашингтонға қайту үшін шығар кезде күтіп отырды. Бірақ Линкольн ойын өзгертіп, Вашингтонда қалды. Линкольннің қауіпсіздік қызметінің бірі Уильям Х. Крук, Сурраттың үшінші Петербург шайқасынан аз уақыт бұрын "Ривер Квин" кемесіне Смит деген атпен отырғанын және Линкольнді көруді талап еткенін мәлімдеді (сол кезде ол кемеде болған). Крук кейіннен Сурраттың "сол уақытта президентті өлтіруге мүмкіндік іздегеніне" сенетінін айтты.

Линкольннің өлтірілуі

1865 жылғы 14 сәуірде Линкольн қанынан құйылғаннан кейін Сурратт ешқандай қатысы болмағанын мәлімдеп, сол кезде Нью-Йорк штатындағы Эльмирада болғанын айтты. Ол Мемлекеттік хатшы Уильям Х. Сьюардты өлтіруге жасалған қастандықтың күдіктілерінің бірі болды, бірақ қылмыстың күдіктісі Льюис Пауэлл екені тез анықталды.

Жасырын жерде

Сурратт қастандық туралы білгенде Монреальге (Канаданың шығысы) қашып кетті. Ол 1865 жылғы 17 сәуірде келді. Содан кейін ол Сент-Либорға барды, онда католик діни қызметкері, әке Чарльз Бухер оған пана берді. Сурратт анасы Америка Құрама Штаттарында тұтқындалып, сотталып, қылмысқа қатысқандық үшін асылып жатқанда сол жерде болды. Бұрынғы Конфедерация агенттері Беверли Таккер мен Эдвин Лидің көмегімен Сурратт жалған есіммен жасырын түрде билет алды. Ол қыркүйек айында Ливерпульге жетіп, Киелі Крест шіркеуінің ораториясында орналасты. Сурратт кейіннен Папалық штаттардағы Папалық зуавалардың Тоғызыншы ротасында Джон Уотсон деген атпен қызмет етті. Ескі досы, Анри Бомон де Сент-Мари, Сурратты танып, Рим папасының шенеуніктеріне және Римдегі АҚШ елшісі Руфус Кингке хабарлады. 1866 жылғы 7 қарашада Сурратт тұтқындалып, Велетри түрмесіне жіберілді. Ол қашып, Гарибальдидің жақтастарымен бірге тұрып, қауіпсіз өтуге мүмкіндік алды. Сурратт Италия Корольдігіне сапар шегіп, Уолтерс есімді канадалық азамат болып таныстырды. Ол Александрия, Египетке билет алды, бірақ 1866 жылғы 23 қарашада АҚШ шенеуніктерімен тұтқындалды, әлі де Папалық зуавалардың формасын киіп жүрген болатын. Ол 1867 жылдың басында "Сватара" кемесімен Вашингтон әскери-теңіз базасына АҚШ-қа оралды.

Сот

Анасы асылғаннан кейін он сегіз ай өткен соң Суррат Мэриленд штатының азаматтық сотында сотталды. Бұл оның анасы мен басқаларының айыпталуынан өзгеше, әскери комиссия емес еді, себебі АҚШ Жоғарғы Сотының Ex parte Milligan шешімінде егер азаматтық соттар ашық болса, әскери трибуналдарда азаматтарды соттау конституцияға қайшы екені жарияланды. Сурраттың ісін судья Дэвид Картер басқарды, ал Эдвардс Пьерпонт федералды үкіметтің оған қарсы ісін жүргізді. Сурраттың бас адвокаты Джозеф Хабершам Брэдли Сурраттың Линкольнді ұрлау жоспарындағы рөлін мойындады, бірақ оның кісі өлтіру жоспарына қатысы болмағанын мәлімдеді. Екі айлық куәліктерден кейін, сот үкімі бұзылғаннан кейін Суррат босатылды; сегіз қазылар кінәсіз деп дауыс берді, төртеу кінәлі деп дауыс берді. Кісі өлтіруден басқа қылмыстар бойынша қудалау мерзімі өткендіктен, Суррат кепілдікпен босатылды.

Кейінгі өмірі

Сурратт темекі өсіруге тырысты, содан кейін Роквиль әйелдер академиясында сабақ берді. 1870 жылы, құдалықтың соңғы тірі қалған мүшелерінің бірі ретінде, Сурратт көпшілікке жарияланған лекциялық тур бастады. 6 желтоқсанда Мэриленд штатының Роквилл қаласындағы шағын сот ғимаратында 75 минуттық сөйлеуінде Сурратт Линкольнді ұрлау жоспарына қатысқанын мойындады. Алайда, ол кісі өлтіру жоспары туралы ештеңе білмейтінін, сол кезде Эльмирада болғанын қайталады. Ол Конфедерация үкіметінің қатысын жоққа шығарды, Вайхманды "жалған куәгер" деп айыптады, оның анасының өліміне осы адамның кінәлі екенін және достарының Вашингтондағы жағдайдың қырқын одан жасырғанын мәлімдеді. Осы жарияланғаннан кейін, Вашингтонның "Evening Star" газеті музыка тобының "Dixie" әнін орындағанын және Сурратт әйелдердің назарында болған шағын концерт ұйымдастырылғанын хабарлады. Үш аптадан кейін Сурратт Вашингтонда екінші лекция оқуға жоспарлаған, бірақ халықтың наразылығынан кейін ол жойылды. Кейін Сурратт Мэриленд штатының Эмитсбург қаласындағы Сент-Джозеф католик мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді. 1872 жылы Сурратт Фрэнсис Скотт Кидің екінші туысы Мэри Викторина Хантерге үйленді. Жұбайлар Балтиморда тұрды және жеті балалары болды. 1872 жылдан кейін ол Балтимор бу кеме компаниясына жұмысқа қабылданды. Ол жүк аудиторы болып көтеріліп, ақырында компанияның қазынашысы болды. Сурратт 1914 жылы кеме компаниясынан зейнетке шықты және 1916 жылы 72 жасында пневмониядан қайтыс болды. Ол Балтимордағы Жаңа собор зиратында жерленді.