Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америкааралық тас жол (IAH) — Панамерикалық тас жолдың Орталық Америка бөлігі, Мексиканың Нуэво-Ларедо және Панаманың Панама қаласы аралығында созылады.
The Inter American Highway (IAH) is the Central American section of the Pan American Highway and spans between Nuevo Laredo, Mexico, and Panama City, Panama.
Тарих
Орталық Американың барлық жерінде жол салу идеясы 1923 жылы Америка Құрама Штаттары жаңа фотобарлау және фотосуретпен әуе картасын жасау технологиясын қолдана отырып, әуе зерттеулерін жүргізе бастаған кезде нақты мақсатқа айналды. Дегенмен, әуе картасын жасау жұмыстары алдағы уақытта іске асырылатын Америкааралық автомобиль жолы жобасына тікелей байланысты емес, Орталық Американың бірнеше республикаларының ынтымақтастығымен жүргізілді. 1940 жылы Орталық Америкада, әсіресе Панамада АҚШ-тың күшті ықпалы болды. Америка Құрама Штаттары Панама каналы мен Панама теміржолын иеленді және басқарды, бірақ Еуропадағы соғыстың қарсаңында Америка Құрама Штаттары Панамамен тікелей байланыс орнатуды қажет деп тапты. Сондықтан АҚШ пен Панама үкіметтері Канал аймағынан тыс жерде орналасқан транс-истмиялық тас жол салуды бастауға келісті. Осылайша, Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғыстың басында қауіпсіздік шаралары ретінде Америкааралық магистральды салуды бастады. Панама каналы жобасындағыдай, магистраль құрылысының негізгі инженерлері мен әкімшілерін Америка Құрама Штаттары ұсынды. Жұмыс және тұру жағдайлары орналасқан жеріне және маусымға байланысты өзгерді, бірақ Солтүстік Америкалық экипаж оларды "примитивті" деп сипаттады және олар өз тәжірибесін "күлкілі де трагикалық" деп еске алады. Үлкен қалаларда орналасқандарға отбасыларын әкелуге рұқсат етілді, бұл оларды АҚШ-қа қайтудан тоқтату үшін жасалған ынталандыру шарасы болды. 1940 жылға дейін қазіргі Америкааралық автомобиль жолының көп бөліктерін жеке елдер өз бетінше салған. Алайда, бұл жолдар тек ірі қалаларды байланыстырды және жағдайы жақсы болмады. АҚШ-тан айырмашылығы, Орталық Америкада көлік өгіз арбаларынан әуе тасымалына дейін жылдам дамыды, бұл жердегі көлік желісінде көптеген үзілістерге әкелді. Жұмысшылар алдында тұрған ең үлкен қиындықтардың бірі осы үзілістерді жою болды. IAH құрылысы құрылыс алаптарының оқшаулануы және таулар мен өзендер сияқты жиі кездесетін табиғи кедергілер салдарынан өте баяу жүрді. Дегенмен, Атлантика және Кариб теңіздеріндегі неміс су асты қайықтарының қаупі күшейгенде IAH құрылысы жеделдетілді. Американың соғыс күш-жігерінің бір бөлігі ретінде Америка Құрама Штаттарының Армиялық инженерлер корпусы IAH-мен бірлесіп "Әскери жол" құрылысын бастады. Бұл инженерлер тобына әскери жолдың соғыс жағдайына байланысты бастапқы автомобиль жолы жобасына қатысқан барлық Орталық Америка елдеріне кіруге рұқсат берілді. IAH және қосымша әскери жолдың құрылысы жоғары жылдамдықпен жүрді, ал құрылыс материалдары тез бітті. Құрылыс материалдарының жетіспеушілігі жергілікті саудагерлердің алаңдаушылығын арттырды, себебі олар АҚШ-тан импортталған материалдарға және кеме қатынасы құқықтарына артықшылық берілмеді, сондықтан олар бұл істен көп пайда көре алмады. Құрылыс жергілікті бизнесті тікелей пайдаға батырмаса да, ол көптеген жергілікті тұрғындарға жұмыс орнын қамтамасыз етті. Алайда, бұл оң әсер құрылыс тобы аймақта болғанша ғана сақталды. Мысалы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қатысуына байланысты неміс су асты қайықтарының қаупі төмендегеннен кейін инженерлер корпусы әскери жол жобасының құрылысын тоқтатты, көптеген адамдарды кенеттен жұмыссыз қалдырып, ренжітті. Америка инженерлері Орталық Америкадан кеткеннен кейін IAH құрылысы толық қарқынмен қайта басталды, себебі тасталған әскери жобадан едәуір мөлшерде керек-жарақ пен жабдық мұраға қалды. 1946 жылға қарай IAH американдық дипломаттар мен инженерлердің тексеруіне дайын болды, бірақ толыққанды аяқталмаған еді. Жолдың көп бөлігіне тек "Джип" көлігімен ғана кіруге болатын, бірақ негізгі жолдың контуры айналадағы орман мен таулардан қазылып алынған. Жол 1967 жылы аяқталды және Панама мен Мексика арасындағы тас, топырақ немесе асфальттан тұратын үздіксіз жолақ ретінде сақталды. IAH-ның америкалық көмексіз салынған жалғыз бөлігі Мексика-Гватемала шекарасындағы Нуэво-Ларедо мен Малакатан арасындағы 1600 мильдік жолақ болды.
The idea of a road being built across all of Central America became a tangible goal in 1923 as the United States began conducting aerial surveys using the United States Army new photo reconnaissance and photographic aerial mapping technology. However, the aerial mapping effort was not directly tied to the upcoming Inter American Highway project and was conducted with the cooperation of several of the Central American republics. By 1940, the United States had a strong presence in Central America, especially in Panama. The American owned and operated both the Panama Canal and the Panama Railroad, but with the looming war in Europe, the United States felt it necessary to establish a more direct connection with Panama. Therefore, the United States and Panamanian governments agreed to begin the construction of a trans isthmian highway located outside of the Canal Zone. Thus, the construction of the actual Inter American Highway was instigated by the United States as a safety precaution at the beginning of World War II. As with the Panama Canal project, the principal engineers and administrators of the highway construction were supplied by the United States. Working and living conditions varied depending on the location and season, but they were described by the North American crew as "primitive" and they recall their experiences as both "hilarious and tragic". For those stationed in larger cities, their families were allowed to come and stay with them as an incentive to keep them from returning to the United States. Many pieces of what is now the Inter American Highway were constructed independently by individual countries prior to 1940. However, these roads only existed between large cities and were not in very good condition. Unlike in the United States, transportation in Central America had progressed rapidly from ox cart paths to air transport creating numerous gaps in the ground transportation network. One of the greatest challenges faced by the workers was bridging these gaps. Progress on the IAH was painstakingly slow due to the isolation of the building sites and frequent natural obstacles such as mountains and rivers. Nonetheless, construction on the IAH was hastened as the threat of the German U boats in the Atlantic and Caribbean increased. As part of the American war effort, the United States Army Corps of Engineers began the construction of a "Military Road" in conjunction with the IAH. This group of engineers was allowed access to all the Central American nations involved in the original highway project due to the war emergency status of the Military Road. The construction of both the IAH and the auxiliary military road progressed at a breakneck speed, and construction supplies quickly ran out. The scarcity of construction material only served to augment local unease concerning the project since local merchants had no precedence over imported materials from the United States or shipping rights, and therefore made little profit from the whole affair. Although construction did not directly benefit local business, it did provide employment of many of the local people. However, this positive impact only lasted as long as the construction team was in an area. For example, after the German submarine threat subsided due to the presence of the United States Navy the Corps of Engineers ceased construction on the Military Road project, suddenly leaving many people unemployed and upset. After the American engineers left Central America, IAH construction started back up at full steam, having inherited a significant amount of supplies and equipment from the abandoned military project. By 1946, the IAH was ready for inspection by American diplomats and engineers, but was far from being finished. Most of the road was only passable by Jeep, but the basic road outline had been carved out of the surrounding jungle and mountains. The road was finally finished in 1967 and existed as a continuous strip of gravel, dirt, or asphalt between Panama and Mexico. The only section of the IAH that was constructed without any form of American aid was the 1,600 mile strip between Nuevo Laredo and Malacatán, on the Mexico Guatemala border.