Ирис Мэрион Янг: Әлеуметтік әділет және айырмашылықтар туралы ойшыл
Iris Marion Young
Ирис Мэрион Янг (1949-2006) – американдық саяси теоретик, феминист, әділеттілік, әлеуметтік айырмашылықтарды зерттеген. Биографиясы, еңбектері туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық философ (1949–2006)
American philosopher (1949–2006)
Айрис Марион Янг (2 қаңтар 1949 – 1 тамыз 2006) – әділдік және әлеуметтік ерекшеліктердің мәніне ден қойған американдық саяси теоретик және социалистік феминист. Ол Чикаго университетінде саяси ғылым профессоры қызметін атқарды және сол жердегі Гендерлік зерттеулер орталығымен және Адам құқықтары бағдарламасымен байланыста болды. Оның зерттеулері заманауи саяси теория, феминистік әлеуметтік теория және мемлекеттік саясатты нормативтік тұрғыдан талдауды қамтыды. Ол саяси белсенділіктің маңыздылығына сенді және студенттерін өздерінің қоғамдық өміріне қатысуға ынталандырды.
Iris Marion Young (2 January 1949 – 1 August 2006) was an American political theorist and socialist feminist who focused on the nature of justice and social difference. She served as Professor of Political Science at the University of Chicago and was affiliated with the Center for Gender Studies and the Human Rights program there. Her research covered contemporary political theory, feminist social theory, and normative analysis of public policy. She believed in the importance of political activism and encouraged her students to involve themselves in their communities.
Ерте өмір
Янг Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және философияны оқып, Куинс колледжін қызыл дипломмен бітірді. 1974 жылы Пенсильвания штаты университетінен философия ғылымдарының магистрі және докторы дәрежесін алды. Янгтың әлеуметтік топтарды тануы оны либералдықтан кейінгі "айырмашылық саясатын" қорғауға жетеледі, онда жеке тұлғаларға тең қарау топтық қысымды жоюға кедерес болмайды. Янг өзінің көзқарасын Джон Роулз және Рональд Дворкин сияқты заманауи либералды саяси философтардың көзқарастарымен салыстырды, олардың адамдардың моральдық теңдігін барлық адамдарға бірдей қарауды қамтамасыз ететін процедуралық ережелермен шатастырады деп санайды.
Young was born in New York City and studied philosophy and graduated with honors at Queens College. She was awarded a Master's degree and PhD in philosophy by Pennsylvania State University in 1974. Young's recognition of social groups impelled her to argue for a post liberal "politics of difference," in which equal treatment of individuals does not override the redress of group based oppression. Young contrasted her approach with contemporary liberal political philosophers like John Rawls and Ronald Dworkin, who she claims conflate the moral equivalence of people with procedural rules that treat all people equally.
Көрініспен байланысты феноменология
Янгтың ең танымал эсселерінің бірі – "Қыздай лақтыру: Әйел денесінің мінез-құлқы, қозғалысы және кеңістік феноменологиясы" (англ. Throwing Like a Girl: A Phenomenology of Feminine Body Comportment Motility and Spatiality), ол алғаш рет Human Studies журналында (1980) жарияланды. Онда ол гендерлік және денеге байланысты феноменологиялық көзқарас тұрғысынан әйелдер мен ерлердің қозғалысындағы айырмашылықтарды зерттейді. Янгтың өлімінен кейін жарық көрген еңбектерінің жинағында, сондай-ақ басқа да жазбаларында Янг, құрылымдық (әлеуметтік) әділетсіздік "әлеуметтік процестер адамдардың үлкен топтарын үстемдікке немесе өздерінің қабілеттерін дамыту және пайдалану құралдарынан айыру қаупіне жүйелі түрде ұшыратқанда туындайды, сонымен бірге осы процестер басқаларына үстемдік етуге немесе қабілеттерін дамытуға және пайдалануға кең мүмкіндіктер береді" деп мәлімдейді. Көптеген адамдар құрылымдық әділетсіздікке белгілі бір деңгейде қатысқандықтан, бұл Янг атаған әлеуметтік байланыс моделінің жауапкершілігіне де себеп болады. Мысалы, sweatshop еңбегінің әділетсіз жағдайларымен байланысты, және жоғары кіріс елдерінің тұтынушыларының оны түзетудегі саяси жауапкершілігі. Әлеуметтік байланыс моделінің бес негізгі ерекшелігі бар. Ол (1) оқшалаушы емес (құрылымдық жауапкершілік моделінен айырмашылығы – ол нақты жауапкершілікті жүзеге асыратын тұлғаларды анықтауға бағытталған), (2) басқа модельдер қалыпты немесе қабылданатын деп санайтын негізгі жағдайларды бағалайды, (3) өткенге емес, болашаққа бағытталған, (4) ортақ жауапкершілік моделі болып табылады және оны (5) тек ұжымдық іс-қимыл арқылы іске асыруға болады (мысалы, жеке іс-қимылдың орнына қоғамдық қатысу арқылы).
One of Young's most well known essays is "Throwing Like a Girl: A Phenomenology of Feminine Body Comportment Motility and Spatiality," first published in Human Studies (1980). In it she explores differences in feminine and masculine movement in the context of a gendered and embodied phenomenological perspective a collection of Young's work published after her death as well as in several other writings, Young argues that structural (social) injustice "exists when social processes put large categories of persons under a systematic threat of domination or deprivation of the means to develop and exercise their capacities, at the same time as these processes enable others to dominate or have a wide range of opportunities for developing and exercising their capacities". Because most of us are implicated at some level in contributing to structural injustice, this also gives rise to what Young calls a social connection model of responsibility. For example, in connection to the unjust conditions of sweatshop labour, and the political responsibility of consumers in high income countries to remedy it. The social connection model has five main features. It is (1) Not isolating (unlike the liability model which seeks to define specific liable actors), it (2) judges the background conditions that other models would find normal or acceptable, it is (3) forward looking not backward looking, it is a model of (4) shared responsibilities, and it can only be (5) discharged through collective action (e. g. through community engagement rather than personal action).
Кейінгі өмірі
Айрис Дэвид Александрға үйленді және Морген Александр Янг атты қызын дүниеге әкелді. 18 ай бойы қызыл ішек қатерлі ісігімен күрескеннен кейін, Янг 2006 жылдың 1 тамызында 57 жасында Чикаго қаласының Хайд Парк ауданындағы үйінде қайтыс болды.
Iris married David Alexander, and gave birth to a daughter, Morgen Alexander Young. After an 18 month struggle with esophageal cancer, Young died at her home in the Hyde Park neighborhood of Chicago on 1 August 2006 at the age of 57.
Мемориалдық іс-шаралар
Чикаго университетінің Гендерлік зерттеулер орталығымен жасаған жұмысына орай, орталықтың көрнекті оқытушылар лекциялар сериясы 2006 жылдың қараша айында оның құрметіне қайта аталды. Сонымен қатар, Питтсбург университетінің Гендерлік, Сексуалдық және Әйелдер зерттеулер бағдарламасы, Питтсбург университетінің Қоғамдық және Халықаралық істер аспирантурасымен бірлесіп, 2008 жылы Янгтың есімін мәңгі есте сақтау және университет оқытушылары/қызметкерлері, аспиранттар мен студенттердің қоғамға тигізетін әсерін мойындау мақсатында «Ирис Марион Янг саяси белсенділік сыйлығын» құрды. Янг сондай-ақ Пенсильвания штаты университетінде бірнеше сыйлықтар арқылы құрметке бөленді, осы сыйлықтар Феминистік этика және әлеуметтік теория қауымдастығы мен Рок этика институтының «Инклюзивті философия жазғы институтының» аясында «Ирис Марион Янг әртүрлілік стипендиясын» құруға мүмкіндік берді. Бұл институт өкілдігі аз топтардан келген студенттерді философия саласындағы болашақ білімі туралы ойлануға ынталандырады. Осы жазғы институтқа қатысушы студенттер «Ирис Марион Янг әртүрлілік сыйлығымен» марапатталады және институт барысында олардың оқуларында оның еңбектері қарастырылады. 2009 жылы Оксфорд университетінің баспасы Янгтың философиясына арналған «Ириспен билеу: Ирис Марион Янгтың философиясы» атты жинақ жариялады. Американдық саясаттану қауымдастығы Янг пен Сьюзан Моллер Окиннің құрметіне аталған Феминистік саяси теория бойынша Окин-Янг сыйлығын тағайындайды.
In recognition of her work with the Center for Gender Studies at the University of Chicago, the center's distinguished faculty lecture series was renamed in her honor in November 2006. In addition, the University of Pittsburgh Gender, Sexuality, and Women's Studies Program, in collaboration with the University of Pittsburgh Graduate School of Public and International Affairs, created the Iris Marion Young Award for Political Engagement in 2008 to honor Young's memory and to recognize faculty/staff, graduate, and undergraduate members of the university who impact the community. Young was also honored at Penn State University through a series of gifts which created the Iris Marion Young Diversity Scholar Award as part of the association for Feminist Ethics and Social Theory's and the Rock Ethics Institute's Philosophy in an Inclusive Key Summer Institute. This Institute is designed to encourage undergraduate students from under represented groups to consider future study in the field of philosophy. Students who are part of this summer institute are awarded the Iris Marion Young Diversity Award and their studies during the institute include her work. In 2009, the Oxford University Press published an edited volume dedicated to Young's philosophy titled Dancing with Iris: The Philosophy of Iris Marion Young. The American Political Science Association awards the Okin Young Award in Feminist Political Theory, named in honor of Young and Susan Moller Okin.
Мақалалар
Жас, Айрис Марион (1980). "Қыздай лақтыру: әйел денесінің мінез-құлқы, қозғалысы және кеңістіктегі феноменологиясы". Адам туралы зерттеулер 3 (2): 137–156. JSTOR 20008753. Жас, Айрис Марион (1994 жылдың көктемі). "Жыныс – сериялылық ретінде: әйелдерді әлеуметтік жиын ретінде қарастыру". Белгілер: Мәдениет және қоғамдағы әйелдер журналы. Чикаго университетінің баспасы. 19 (3): 713–738. Archibugi, Daniele және Young, Iris Marion (2002) "Жаһандық құқықтық мемлекетті көздеу", Eurozine, 2002 жылдың 14 маусымы. Оның еңбектері неміс, итальян, португал, испан, француз, швед және хорват тілдеріне аударылды, сондай-ақ ол Солтүстік Америка, Еуропа, Австралия және Оңтүстік Африкада кеңінен дәріс оқыды.
Young, Iris Marion (1980). "Throwing Like a Girl: A Phenomenology of Feminine Body Comportment Motility and Spatiality". Human Studies 3 (2): 137–156. JSTOR 20008753. Young, Iris Marion (Spring 1994). "Gender as Seriality: Thinking about Women as a Social Collective." Signs: Journal of Women in Culture and Society. University of Chicago Press. 19 (3): 713–738. Archibugi, Daniele and Young, Iris Marion (2002) "Envisioning a Global Rule of Law", Eurozine, 14 June 2002. Her writings have been translated into several languages, including German, Italian, Portuguese, Spanish, French, Swedish and Croatian, and she lectured widely in North America, Europe, Australia and South Africa.