Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гидроксииндолеацетил қышқылы (5 HIAA) серотониннің негізгі метаболиті болып табылады. Зәр үлгілерін химиялық талдау кезінде 5 HIAA денедегі серотонин деңгейін анықтау үшін пайдаланылады.
5 Hydroxyindoleacetic acid (5 HIAA) is the main metabolite of serotonin. In chemical analysis of urine samples, 5 HIAA is used to determine serotonin levels in the body.
Клиникалық маңызы
5 HIAA сынағы 24 сағаттық зәр үлгілерімен, pH-ты 3-тен төмен ұстау үшін қышқыл қоспа қосылып жүргізіледі. Ананас, киви, банан, жаңғақ сияқты белгілі бір тағамдар мен ацетаминофен, никотин немесе кофеин сияқты дәрілер өлшеу нәтижесіне әсер етеді. Ми-жұлын сұйықтығындағы 5 HIAA деңгейінің төмендеуі агрессивті мінез-құлық пен зорлықпен өз-өзіне қол жұмсаумен байланысты, бұл серотонин деңгейінің төмендеуімен қатар жүреді. Серотониннің жоғарылауы (гиперсеротонемия) аутизмдегі ең көп кездесетін биологиялық көрсеткіштердің бірі болып табылады және аутизм спектріндегі бұзылыстары бар пациенттерде 5 HIAA деңгейі жоғары болуы мүмкін.
5 HIAA is tested by 24 hour urine samples combined with an acidic additive to maintain pH below 3. Certain foods like pineapple, kiwi, banana, walnuts and drugs such as acetaminophen, nicotine or caffeine are known to interfere with the measurement. Low levels of 5 HIAA in the cerebrospinal fluid have been associated with aggressive behavior and suicide by violent means, correlating with diminished serotonin levels. Elevated serotonin (hyperserotonemia) is one of the most common biological findings in autism and 5 HIAA may be elevated in patients with autistic spectrum disorders.
Шектеулер
5 HIAA метастаздық емес карциноид ісігінде қалыпты деңгейде болуы мүмкін, тіпті карциноид синдромында да, әсіресе диареясы жоқ пациенттерде қалыпты болуы мүмкін, себебі карциноид синдромымен ауыратын кейбір пациенттер гидроксилендірілмеген индол қышқылы бөліп шығарады. Ортаңғы ішек карциноидтары 5 HIAA деңгейінің жоғарылауымен карциноид синдромын тудыруға бейім. Бүйрек ауруы бар пациенттерде зәрдегі 5 HIAA деңгейі жалған түрде төмен болуы мүмкін. 5 HIAA деңгейі сіңіру қабілеті бұзылған, емделмеген пациенттерде жоғарылайды, олардың зәрдегі триптофан метаболиттерінің деңгейі жоғарылайды. Мұндай пациенттерге целиакия, тропикалық спринт, Уиппл ауруы, стаз синдромы және кистоздық фиброз кіреді. Ол созылмалы ішек обструкциясы барларда жоғарылайды. 5 HIAA деңгейі мен карциноид синдромының клиникалық ауырлығы арасында нашар корреляция бар. Жақында жүргізілген 3 зерттеу оның осы аурудың прогностикалық факторы ретінде қолданылуын растайды. 5 HIAA – серотониннің негізгі зәрдегі метаболиті, ол кең таралған биоактивті амин. Серотонин, демек 5 HIAA, көптеген карциноид ісіктерімен, әсіресе карциноид синдромын (қызғылт бет, гепатомегалия – бауырдың үлғаюы, диарея, бронхоспазм және жүрек аурулары) тудыратын ісіктермен артық өндіріледі. Зәрдегі 5 HIAA мөлшерін анықтау карциноидты анықтау үшін ең жақсы тест, бірақ үлгіні дұрыс алу және пациентті дайындауға ерекше назар аудару қажет. Карциноид ісіктері триптофан, 5-гидрокситриптофан және гистамин, сондай-ақ серотониннің жоғарылаған экскрециясын тудыруы мүмкін. Серотониннің деңгейін анықтау 5 HIAA анықтамасымен анықталмаған кейбір карциноидтарды анықтауы мүмкін. Серотониннің өндірісі мен метаболизмі, сонымен қатар 5 HIAA, ісіктің пайда болған тініне байланысты. Ортаңғы ішек жасушаларының ісіктері, мысалы, илеалды карциноидтар, әдетте серотониннің көп мөлшерін қамтиды және бөліп шығарады. Бұл мөлшерлер зәрдегі 5 HIAA мөлшерінде толық көрінбеуі мүмкін, себебі олар аз мөлшерде метаболизденеді. Алдыңғы ішек ісіктерінде 5-гидрокситриптофанды серотонинге айналдыратын декарбоксилаза ферменті жетіспейді, нәтижесінде зәрдегі 5 HIAA деңгейі минималды немесе жоғарыламайды. Артқы ішек жасушаларынан (ректальды карциноид) туындаған ісіктер сирек серотонин немесе 5 HIAA артық өндіреді. Карциноид ісігі бар 75 пациенттің 75%-ында зәрдегі 5 HIAA деңгейі нормадан жоғары болды, ал 64%-ында серотонин деңгейі нормадан жоғары болды.
5 HIAA may be normal with nonmetastatic carcinoid tumor and may be normal even with the carcinoid syndrome, particularly in subjects without diarrhea, because some patients with the carcinoid syndrome excrete nonhydroxylated indolic acids. Midgut carcinoids are most apt to produce carcinoid syndrome with 5 HIAA elevation. Patients with renal disease may have falsely low 5 HIAA levels in the urine. 5 HIAA is increased in untreated patients with malabsorption, who have increased urinary tryptophan metabolites. Such patients include those with celiac disease, tropical sprue, Whipple disease, stasis syndrome, and cystic fibrosis. It is increased in those with chronic intestinal obstruction. Poor correlation exists between 5 HIAA level and the clinical severity of the carcinoid syndrome. 3 recent studies confirm its use as a prognostic factor in this disease. 5 HIAA is the major urinary metabolite of serotonin, a ubiquitous bioactive amine. Serotonin, and consequently 5 HIAA, are produced in excess by most carcinoid tumors, especially those producing the carcinoid syndrome of flushing, hepatomegaly (enlarged liver), diarrhea, bronchospasm, and heart disease. Quantitation of urinary 5 HIAA is the best test for carcinoid, but scrupulous care must be taken that specimen collection and patient preparation have been correct. Carcinoid tumors may cause increased excretion of tryptophan, 5 hydroxytryptophan and histamine as well as serotonin. Serum serotonin assay may detect some carcinoids missed by 5 HIAA assay. The production and metabolism of serotonin, and thus 5 HIAA, is dependent upon the tissue of origin of the tumor. Tumors from midgut cells, such as ileal carcinoid usually contain and release large quantities of serotonin. These amounts may not be fully reflected in the amount of 5 HIAA in urine, because little is metabolized. Foregut tumors lack the decarboxylase enzyme necessary to convert 5 hydroxytryptophan to serotonin, resulting in minimal to no elevation in urinary 5 HIAA levels. Tumors derived from hindgut cells (rectal carcinoid) rarely produce excess serotonin or 5 HIAA. Of 75 patients with carcinoid tumors, 75% had above normal urinary 5 HIAA excretion and 64% had above normal serotonin excretion.