Кіріспе

Вильгельм Сасналь (29 желтоқсан 1972 жылы туған) – поляк суретшісі, фотограф, плакат суретшісі, иллюстратор және кинорежиссер. Сасналь 1999 жылы Краковтағы Көркемсурет академиясының кескіндеме факультетін бітірген. Ол Польшаның ең белгілі және халықаралық аренада табысқа жеткен қазіргі заманғы суретшілерінің бірі саналады.

Ерте өмір және мансап

Вильгельм Сасналь 1972 жылы Польшаның Тарнув қаласында дүниеге келген. 1992 жылдан бастап екі жыл бойы Краковтағы Тадеуш Костюшко атындағы технологиялық университетінде архитектура мамандығы бойынша оқыды, содан кейін Польшаның Краков қаласындағы Көркемсурет академиясында сурет салуға түсті. Оқу барысында ол 2000 жылға дейін «Ładnie» тобы ретінде бірлесіп көрмелер өткізген суретшілер ұжымын құруға көмектесті. «Сүйкімді» немесе «жақсы» деген мағына беретін поляк сөзімен аталған бұл топтың мүшелері өздерінің заманауи, көбінесе қарапайым айналасын бейімделген стильде суреттеді, бұл олардың оқытушылары бағалаған стильге қарсы болды. Сасналь 1999 жылы оқуын аяқтады, содан кейін қысқа мерзімге Краковтағы жарнама компанияларында жұмыс істеді, сонымен қатар суреттер, комикстер (оның туындылары «Машина» және «Пржекрой» поляк мерзімді басылымдарында тұрақты түрде жарияланады), фотосуреттер мен фильмдер жасады.

Жұмыс

Сасналь қаламмен сурет салу, сиямен сурет салу, фотосуреттер, бейнежазбалар және картиналар жасайды. Ол өнерінде әртүрлі техникаларды қолданады және біркелкі емес тәжірибеге ұмтылады. Сасналь негізінен суретші. Ол сан алуан тақырыптарды бейнелейді: көбінесе қарапайым күнделікті заттар, тарихи тұлғалардың портреттері, туған қаласы Краковтың көріністері, достары мен туыстарының суреттері, ал көбінесе интернеттен немесе бұқаралық ақпарат құралдарынан алынған бейнелер оның жұмысының бастапқы нүктесі болады. Басқа дереккөздердің ішінде Арт Шпигельманның 1973 жылғы «Маус» Холокост туралы комиксі және Клод Ланцманның 1985 жылғы «Шоа» деректі фильмінің кадрлары бар. Жылдар өте келе, бірнеше басты тақырыптарды анықтауға болып жатса да, әрқашан басымдықтар мен байланыстарды қайта өзгертетін жаңа картиналар пайда болады. Оның сурет салу стилі де осылай. Оның тәсілі болжамсыз, әдістері графикалық қысқартудан және анық екі өлшемді, иллюстрацияға бағытталған стильден, щетка мен бояумен жасалған дербес көрінетін қимылдарға дейін жетеді. Алайда, Нео Раух сияқты, Сасналь коммунистік кезеңнің посткоммунистік санаға тигізген әсерін өзінің тақырыбына айналдырады. Сурет салу Саснальдың жұмысының орталық бөлігі болса да, ол соңғы жылдары фотосуретке және киноға көбірек назар аударуда. «The Band» (2002) бейнежазбасы Sonic Youth инди-рок тобының тікелей эфирдегі концерті кезінде түсірілген. 2007 жылғы туынды 1961 жылғы польшалық фильмге негізделген, бірақ одан көп рет алыстатылған – тарихи оқиғаның көркемделіп айтылған нұсқасы, онда теміржол қызметкері кездейсоқ түрде өнеркәсіптік метил спиртын арақ ретінде сатқан, соның салдарынан кең ауқымда аурулар, соқырлық және өлім оқиғалары тіркелген. «Атауы жоқ» (2007) 16 мм фильм проекциясы 1970 жылдардың соңындағы Элвис Преслинің табылған кадрларына негізделген. «Swiniopas» (Swineherd) (2008) – оның алғашқы толық метражды фильмі, 1842 жылғы Ханс Кристиан Андерсеннің осы аттас ертегісінің бейімделуі, бірақ түпнұсқадан күрт өзгеше. Қара-ақ түспен түсірілген Саснальдің нұсқасы Польшаның шалқап жатқан ауылдық жерінде өтеді. Онда шаруаның қызы мен оның лесбиянка сүйіктісі арасында хаттарды тасымалдайтын шошқа бағушы туралы әңгіме айтылады. 2008 жылы Сасналь Шотландияда «Басқа шіркеу» фильмімен шу тудырды, ол Глазгодағы поляк студенті Анжелика Клюктің қатыгездікпен өлтірілуіне арналған.

Жинақтар

Сасналдың туындылары Гуггенхайм мұражайы, Саатчи галереясы, Лондонның Тейт Модерн және Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы сияқты мекемелердің қорындарында сақталады.

Тану

1999 жылы Сасналь Бельска Есендік Сурет Екіжылдығының Гран-при сыйлығын алды, ал 2003 жылы «Пегас» (пол. Pegaz) сыйлығына ие болды. 2006 жылы Flash Art журналының заманауи өнерге арналған 100 перспективті суретшінің тізімінде бірінші орынды жеңіп алды. Ол сондай-ақ 2006 жылы Еуропадағы заманауи өнерге арналған Винсент ван Гог Екіжылдық сыйлығының лауреаты атанды. 2014 жылы өнер саласындағы еңбектері үшін Польшаның «Қайта орналастырылған» орденінің рыцарь кресімен марапатталды. 2022 жылы «Политика» журналының ұйымдастыруымен өткен «Паспорт Политики» мәдени сыйлығының «Мәдениетті жасайтын тұлға» номинациясында жеңіске жетті.