Ресейлік адмиралы және мемлекет қайраткері Николай Мордвинов

Кіріспе

Ресей адмиралы және мемлекет қайраткері (1754–1845)

Николай Семёнович Мордвинов (Николай Семёнович Мордвинов; 17 сәуір 1754 – 30 наурыз 1845) – Александр I билігіндегі ең беделді орыс саяси ойшылдарының бірі. Ол Михаил Сперянскийдің реформаларымен байланысты, және ұлттық экономиканы жақсарту жолдары бойынша оған кеңес берді. Мордвинов адмиралдың ұлы болғандықтан, жас кезінде-ақ Әскери-теңіз флотында қызметін бастады. 1766 жылы ол старшина шенімен қызметке түсті. Чичагов сияқты, ол да англофил болды және 1774 жылдан 1777 жылға дейін Британдық Солтүстік Америкадағы ағылшын кемелерінде үш жыл қызмет етті. 1783 жылы ол Чичагов Жерорта теңізіне жасаған экспедициясына қатысты. Алайда, Потемкин мен де Рибастың Ресей империясының Әскери-теңіз флотын басқаруына наразы болды және 1787 жылы Кинбурн түрік қоршауына қарсылық білдіргеннен кейін 1780-ші жылдардың соңында зейнетке шықты. Оның мансабы император Павел тұсында өркендеді, ол Потемкиннің жақтастарына қарсы болды және Мордвиновты адмирал шенімен қайта қызметке шақырды. 1799 жылы ол Адмиралтействоның вице-президенті болып тағайындалды. Үш жылдан кейін, Адмиралтейство Әскери-теңіз министрлігіне айналғанда, ол Ресей империясының алғашқы Әскери-теңіз министрі болды, бірақ үш ай ішінде бұл лауазымды Павел Чичаговқа өткізді. Мордвиновтың тәуелсіз ойлау қабілеті және ағылшын тіршілік салты оны Мәскеу қоғамының сүйіктісіне айналдырды. 1806 жылы Мәскеу ақсүйектері оны Наполеонға қарсы еріктілер корпусын басқаруға сайлады. Ол, әсіресе, жас либералдардың арасында танымал болды, олардың пікірінше, қажет болған кезде үкіметке қарсы тұруға батылдық танытты. Кондратий Рылеев және Александр Пушкин оған құлшыныспен өлеңдер арнады. Ол крепостнойлықты Ресейдің сәтті экономикалық дамуына кедергі келтіретін басты фактор деп есептеді және «Азаттық, меншік, білім және әділдік – байлықтың негізгі және жалғыз бастауы» деп жазды. Ол сондай-ақ еркін кәсіпкерлік пен жеке меншік принципін жақтады, Воронцов сияқты, протекционистік кедендік тарифті қорғады. 1823 жылы Мордвинов еркін экономикалық қоғамның президенті болып сайланды, бұл лауазымды 17 жыл бойы атқарды. Ол өзінің экономикалық көзқарастарын бірнеше еңбектерінде баяндады. Мордвинов 90 жасында Санкт-Петербургте қайтыс болды.

Count Nikolay Semyonovich Mordvinov (Николай Семёнович Мордвинов; 17 April 1754 – 30 March 1845) was one of the most reputable Russian political thinkers of Alexander I's reign. He is associated with the reforms of Mikhail Speransky, who he advised on the ways to improve the performance of the national economy. Mordvinov was an admiral's son and started his career in the Navy at an early age. He started his service in 1766 in the rank of midshipman. An Anglophile like his peer Chichagov, he spent three years – from 1774 to 1777 – serving on English ships in British North America. In 1783, he accompanied Chichagov during his expedition into the Mediterranean. However, he felt ill at ease with Potemkin's and de Ribas's management of the Imperial Russian Navy and retired in the late 1780s after opposing the Turkish siege of Kinburn in 1787. His career took a leap forward under Emperor Paul, who shared his intense dislike of Potemkin's coterie and recalled Mordvinov to service with the rank of admiral. In 1799, he was appointed Vice President of the Admiralty. Three years later, when the Admiralty was transformed into the Navy Ministry, he became the first Navy Minister of Imperial Russia, but ceded this post to Pavel Chichagov within three months. Mordvinov's independent mindedness and Anglophile way of life made him a darling of the Muscovite society. In 1806, the Muscovite nobility elected him to lead a volunteer corps rallied against Napoleon. He became particularly popular with young liberals, who admired his courage to oppose the government when needed. Both Kondraty Ryleev and Alexander Pushkin dedicated enthusiastic poems to him. He considered serfdom to be the main obstacle to the successful economic development of
Russia, and wrote that "Freedom, property, enlightenment and justice are the
main and only origins of wealth". He also advocated free enterprise, principles
of private property and, like Vorontsov, defended a protectionist customs tariff. In 1823, Mordvinov was elected President of the Free Economic Society, a high profile position which he filled for 17 years. During his term in office, he outlined his economic views in a number of writings. Mordvinov died at the age of 90 in St Petersburg.

Құрметтер мен марапаттар

Әулие Андрей ордені
Әулие Александр Невский ордені
Әулие Владимир ордені, 1-дәреже
Әулие Анна ордені, 1-дәреже