Геттенляйдельхайм, Германия: тарихы, географиясы және Бад Дюркхайм аймағындағы орналасуы. 1155 жылғы алғашқы жазба деректер, орман жанындағы елді мекен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Hettenleidelheim (Пфальц диалектісі: Hettrum) – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Бад-Дюркгейм ауданындағы коммуна. Бұл Verbandsgemeinde-ге, яғни бірнеше коммунадан құралған бірлестікке қарасты муниципалитет. 2018 жылға дейін бұл коммуна сол аттас Verbandsgemeinde-нің орталығы болды.
Hettenleidelheim (Palatine German: Hettrum) is an Ortsgemeinde – a municipality belonging to a Verbandsgemeinde, a kind of collective municipality – in the Bad Dürkheim district in Rhineland Palatinate, Germany. Until 2018, it was the seat of the like named Verbandsgemeinde.
Орналасқан жері
Муниципалитет Пфальц орманы табиғи паркінің (Naturpark Pfälzerwald) солтүстігінде, Айсбах және Эккбах өзендері арасындағы суайдырының жанында орналасқан. Аталған өзендер муниципалитет арқылы солтүстікке және оңтүстікке қарай ағып өтеді. Айзенберг қаласына дейін солтүстікке қарай 2 км қашықтықта.
The municipality lies in the north of the Palatinate Forest Nature Park (Naturpark Pfälzerwald) in the vicinity of the watershed between the Eisbach and the Eckbach, which flow by the municipality to the north and the south respectively. To the town of Eisenberg to the north, it is 2 km.
Тарих
1155 жылы Хеттенляйдельхайм алғаш рет құжатта айтылды және бастапқыда екі орталықтан тұрды: Хитенхайм (кейін Хеттенхайм) және Луттельхайм (кейін Лайдельхайм). Екеуі де орта ғасырларда Рамсен монастырының билігінде болды, 1485 жылы монастырь таратылғаннан кейін Вормс епископтығына қарады. Ортақ ауылдық сотқа бағынышты муниципалитеттердің бірігуі 1556 жылға дейін жетеді. Реформация кезінде Хеттенхайм мен Лайдельхайм, сондай-ақ Айзенберг және Ваттенхаймның шеткі протестанттық приходтары лютеран дініне көшті. Алайда, шамамен 1634 жылы, Отжылдық соғыста католик партия басымдыққа ие болған кезде, екі муниципалитет алдымен Нойлейнингеннің католик шіркеуіне қайта бағынды, содан кейін 1705 және 1707 жылдары біріккен муниципалитет өз алдына католик шіркеуі мәртебесіне көтерілді. 19 ғасырдың ортасынан бастап, және әсіресе 1870 жылдан бастап, жергілікті өте отқа төзімді сазды кендерді өндіру муниципалитеттің негізгі өнеркәсіп саласына айналды, 1901 жылы индустрияландырылған өндіріске дейін кеңейді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл өнеркәсіп бұзылды. 1969 жылға дейін муниципалитет қазір жойылған Франкенталь ауданының құрамында болды. 2005 жылы Хеттенляйдельхайм 850 жылдық мерейтойын тойлады.
In 1155, Hettenleidelheim had its first documentary mention and was originally made up of two centres: Hitenheim (later Hettenheim) and Luttelheim (later Leidelheim). Both fell under the Ramsen Monastery's lordship in the Middle Ages, passing to the Bishopric of Worms in 1485 after the monastery's dissolution. Municipal union under a common village court goes back to 1556. In the time of the Reformation, Hettenheim and Leidelheim, along with the outlying Protestant parishes of Eisenberg and Wattenheim, became Lutheran. However, already by about 1634, when the Catholic party got the upper hand in the Thirty Years' War, the two municipalities were first reassigned to the Catholic parish of Neuleiningen, and then in 1705 and 1707, the united municipality was raised to a Catholic parish in its own right. From the mid 19th century, and increasingly as of about 1870, the quarrying of the local highly fireproof clays grew into the municipality's main branch of industry, expanding to industrialized recovery in 1901. After the Second World War, though, this industry was disrupted. Until 1969, the municipality belonged to the now abolished district of Frankenthal. In 2005, Hettenleidelheim celebrated its 850 year jubilee.
Дін
Қалалық округте шамамен 1500 католик және 1000 протестант христиан өкілдік етеді, олардың әрқайсысының өз шіркеуі бар, сондай-ақ бірнеше мұсылман да бар. Протестанттар қауымға көбінесе 20 ғасырдың екінші жартысында қоныс аударды. Қасиетті Петр католик шіркеуі мен оның филиалы Санкт-Георг, Тифентал қазір Уоттенхайм және Альтлайнингенмен бірге шіркеу қауымдастығын құрайды. Протестант шіркеуі – Ваттенхаймнің тәуелсіз бөлімшесі. Бұрын муниципалитетте болған (Ваттенхаймдегі синагога) еврей қауымының куәсі ретінде 18-ден 20 ғасырға дейін пайдаланылған екі ескі, жасырын зираттар сақталған, онда көруге тұрарлық бірнеше қабір тастары бар.
Represented in the municipality are some 1,500 Catholic and 1,000 Protestant Christians, each group with its own parish, and a few Muslims. The Protestants moved to the community mainly in the latter half of the 20th century. The Catholic parish of St. Peter with its branch St. Georg, Tiefenthal, today form with Wattenheim and Altleiningen a parish community. The Protestant parish is an autonomous branch of Wattenheim. The Jewish community that once existed in the municipality (synagogue in Wattenheim) is still witnessed by two old hidden graveyards that were used from the 18th to the 20th century, and where there are some gravestones worth seeing.
Мэр
2016 жылдан бері Геттенлидельхайм қаласының әкімі Стеффен Блага (CDU) қызметін атқарып келеді.
Since 2016, the Mayor of Hettenleidelheim has been Steffen Blaga (CDU).
Елтаңба
Неміс гербінде: "Шварц ein schrägrechtsgestellter silberner Schlüssel mit abwärtsgekehrtem Bart, unten rechts begleitet von einem schwebenden goldenen Andreaskreuz" деп сипатталған. Муниципалитеттің қаруын ағылшын геральдикалық тілінде былайша сипаттауға болады: Қара түсті қалқанда оңнан төмен қарай бұрылған күміс кілт, кілттің тісі жоғары қарап, оң төменгі бұрышта алтын Андреевтік крест бейнеленген. Бұл қару 1979 жылы Нойштадт қаласындағы бұрынғы Regierungsbezirk үкіметімен бекітілген және 1758 жылғы мөрге дейін барады. Кілт Вормс қаласының жоғары негізін білдіреді, оның қамқоршысы Әулие Петр болған.
The German blazon reads: In Schwarz ein schrägrechtsgestellter silberner Schlüssel mit abwärtsgekehrtem Bart, unten rechts begleitet von einem schwebenden goldenen Andreaskreuz. The municipality's arms might in English heraldic language be described thus: Sable a key bendwise argent, the wards in chief and turned to dexter, in base dexter a saltire Or. The arms were approved by the now abolished Regierungsbezirk government in Neustadt in 1979 and go back to a seal from 1758. The key symbolizes the High Foundation of Worms whose patron was Saint Peter.
Ғимараттар
Католик шіркеуі – Католик шіркеуі Лайдельхайм ауылында орналасқан және 1720 жылдан 1724 жылға дейін салынған; 1898 жылдан 1901 жылға дейін кеңейтілген. Ол құрылысы кезінен бастап екі көрнекті тас барокко алтарына ие. Темір жол станциясы – Ескі темір жол станциясы 19 ғасырдың соңында қара құмтастан салынған. Кригерхайн – Кригерхайн, немесе «Жауынгерлер тоғайы», Хеттенхаймның төменгі бөлігінде 17 ғасырдан бері әртүрлі ескерткіштер мен маңызды қабір тастары бар. Бұл жерлер бұрын Хеттенхаймнің орта ғасырлық Сент-Стефан капелласының (Stephanus Kapelle) зираты болған, ол 1720 және 1724 жылдар аралығында Лейдельхаймдегі жаңа салынған приход шіркеуінің пайдасына тасталды. Еврей зираттары – Жауынгерлер тоғайының жанында муниципалитеттің екі еврей зиратының (18 ғасыр) ескісі орналасқан; жаңасы 19 ғасырда Тифенталға қарайтын бульварда салынған. Alte Schule – 19 ғасырдың соңында тік бұрышты мұнарасы бар Alte Schule, немесе «Ескі мектеп» ерекше; қазір ол «клубтар үйі» ретінде пайдаланылады. Қалалық фестиваль залы – Кең Gemeindefesthalle 1920 жылдары салынды және 2000 жылы жөнделді. Оны Гут Хайл гимнастика клубы алдын ала керілген бетоннан тұрғызды. Жергілікті тарих мұражайы – Карл Блум мұрағаты бар Heimatmuseum муниципалитет тарихын және балшық өндіру тарихын көрсетеді.
Catholic church – The Catholic Church stands in the constituent community of Leidelheim and was built from 1720 to 1724; from 1898 to 1901 it was expanded. It possesses two noteworthy stone Baroque altars from the time of its building. Railway station – The old railway station is a work in dark sandstone from the late 19th century. Kriegerhain – The Kriegerhain, or “Warriors’ Grove”, in Hettenheim's lower village harbours various monuments and noteworthy gravestones from the 17th century. The lands once served as the churchyard for Hettenheim's mediaeval Saint Stephen's Chapel (Stephanus Kapelle), which between 1720 and 1724 was forsaken in favour of the then newly built parish church in Leidelheim. Jewish graveyards – Next to the Warriors’ Grove lies the older of the municipality's two Jewish graveyards (18th century); the newer one was laid out in the 19th century on the boulevard that leads to Tiefenthal. Alte Schule – Unusual is the Alte Schule, or “Old School”, built in the late 19th century with a crenellated tower; it now serves as the “house of clubs”. Municipal festival hall – The spacious Gemeindefesthalle came into being in the 1920s and was renovated about 2000. It was built by the gymnastic club Gut Heil using prestressed concrete. Local history museum – The Heimatmuseum with its Karl Blum Archive tells the municipality's history and also the history of quarrying clay.
Табиғи ескерткіштер
Айзенбергке қарай Ердекаут қорғалатын аумағы жатыр.
Towards Eisenberg lies the Erdekaut protected area.
Музыка
Музыкамен айналысатын Қасиетті Петірдің католик шіркеу хоры (Katholischer Kirchenchor St. Peter), Sängerbund Frohsinn («әншілер лигасы») және Шахташылардың духовой оркестрі (Bergmannsblasorchester) болып табылады.
Concerning themselves with performing music are Saint Peter's Catholic Church Choir (Katholischer Kirchenchor St. Peter), the Sängerbund Frohsinn (“singers’ league”) and the Miner's Wind Orchestra (Bergmannsblasorchester).
Экономика
Хеттенлидельхайм бұрын саз кенішінен күнкөріс табатын. Алайда, бұл экономикалық қызмет қазір тоқтатылған.
Hettenleidelheim once earned its livelihood from quarrying clay. This economic activity has since been given up.
Көлік
Муниципалитет 6-автобасқа жақын орналасқан және Ваттенхайм түйіскені арқылы (1 км) жетуге болады. 1895 жылдан 1990 жылға дейін Эбертсхайммен байланыстыратын темір жол болды, ол Естальбанмен (Грунштадт пен Энкенбах арасындағы тағы бір темір жол) қосылған; жолаушылар тасымалы 1954 жылы тоқтатылды, ал желі толығымен жабылғанға дейін тек жүк тасымалы үшін қолданылды. Бүгінде Грунштадтқа темір жолға автобуспен баруға болады, ол Эйзенберг станциясына қатынайды.
The municipality lies near the Autobahn Autobahn 6 and can be reached through the Wattenheim interchange (1 km). From 1895 to 1990, there was a railway link to Ebertsheim connecting with the Eistalbahn (another railway between Grünstadt and Enkenbach); passenger service was ended as early as 1954, and until the line was permanently closed, it was used only for goods transport. The railway to Grünstadt can nowadays be reached by bus, which goes to Eisenberg station.
Мемлекеттік мекемелер
Verbandsgemeinde орталығы ретінде Hettenleidelheim осы ұйымның басқармасы орналасқан.
As seat of the Verbandsgemeinde, Hettenleidelheim is home to this body's administration.
Білім
Геттенлидельхаймның өзіне тән бастауыш мектебі бар, ал орта мектептер көршілес елді мекендерде бар.
Hettenleidelheim has its own primary school; secondary schools are available in neighbouring places.