Кіріспе

Ян Дрда (4 сәуір 1915, Příbram – 28 қараша 1970, Dobříš) – чех журналисі, саясаткер, драматург, сценарист және қазіргі заманғы ертегілердің авторы. Ол 1949 және 1953 жылдары Чехия Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды, сондай-ақ 1965 жылы қайтадан осы сыйлыққа үміткер болды.

Өмір

Ян Дрда 1915 жылғы 4 сәуірде Прибрамда дүниеге келді. Оның ата-анасы ажырасып, әкесі алкоголизмге ұшырап, балаларын тастап кетті. 1921 жылы Дрданың анасы екінші баласын дүниеге әкелген кезде қайтыс болды. Дрда мен оның қарындасы Мариді әдесі тәрбиеледі. 1934 жылы Дрда Прагадағы Карл университетінің философия факультетін бітірді. Жастығынан бастап Дрда Ochotnické divadlo [cs] үшін әңгімелер мен драмалық пьесалар жазды және 1932 жылдан бастап газеттер мен журналдарға материалдар жариялай бастады. 1937-1942 жылдар аралығында Дрда «Лидове новины» (Халық жаңалықтары) газетінің редакторы болды, онда ол фельетондар мен репортаждар жариялады. Дрда Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Коммунистік партияның жақтасы болды және коммунизмге қарсы болған кейбір жазушыларды қара тізімге енгізуді қолдады. 1945 жылы Чехословакия Коммунистік партиясына мүше болды. 1948 жылғы ақпан революциясынан кейін ол түрлі мәдени және саяси лауазымдарда жұмыс істеді, бірнеше шетелдік делегациялар құрамында болды, соның ішінде Оңтүстік Америкаға барды, және Прага округінен Ұлттық Ассамблеяға сайланды, онда ол 1960 жылға дейін депутат болды. 1955 жылы Республика орденімен марапатталды. 1949-1956 жылдары коммунистер бақылауындағы Чехословакия жазушылар одағының төрағасы болды. Ян Дрда мен Вацлав Резач, «Дрзач» деген келекелі лақап атымен белгілі болған, католик авторларына, мысалы Якуб Демль, Ян Захрадничек, Вацлав Ренч және Бохуслав Рейнек сияқтыларға қарсы болды. Дрда көптеген чехословакиялық фильмдерге сценарист және әңгіме авторы ретінде үлес қосты. Ол 20-дан астам фильмнің сценарийін жазған. 1960 жылғы «Жоғары принцип» фильміне жазған сценарийі, «Тынық бөгет» әңгімелер жинағындағы бір әңгімесіне негізделген, Швейцариядағы Локарно фестивалінде Халықаралық киносыншылар федерациясының (FIPRESCI) жүлдесіне ие болды. Өмірінің соңғы жылдары Дрда 1968 жылы өзі құрған «Svět práce» газетінің бас редакторы болды. Дрда Варшава шарты бойынша Чехословакияға жасалған әскери басқындықты айыптап, партиядан қуылды. 1970 жылғы 28 қарашада Добришта қайтыс болды және жергілікті зиратқа жерленді. Оның қоштасу рәсіміне шамамен екі мың адам қатысты.