Кіріспе

Кеміргіштердің түрі

Қиыршық тісті ұшқыр (Trogopterus xanthipes) Қытайдың оңтүстік провинциялары Хубэй, Хунань, Гуйчжоу, Сычуань және Юньнаньда таралған. Бұл атау оның тістеріне байланысты берілген, ол басқа ұшқыр түрлерінің тістерінен өзгеше.

Сипаттама

Trogopterus xanthipes басқа ұшатын еліктерге ұқсайды, бірақ құлағының табанынан қара түк шоғырымен ерекшеленеді. Жүні көбінесе сұр қоңыр, бірақ ішкі жағы ақ. Беті мен құйрығында жеңіл қызғылт рең бар. Жалпы ұзындығы шамамен 60 см, оның жартысы құйрықтан тұрады.

Қорғау

Құс тісті ұшқыр бөркенің сақталу жағдайы қауіпке жақын, себебі оның популяциясы тіршілік ортасының жойылуы және тамаққа және дәстүрлі қытай медицинасына арналған шамадан тыс аң аулаудың нәтижесінде азайып барады. Алып панданың үзіліс-парақталған популяцияларының өмір сүру және көбею жағдайларын жақсарту мақсатымен 2020 жылы 70-ке жуық табиғи қорықтар біріктіріліп, Алып панда Ұлттық паркі құрылды. 10,500 шаршы мильді құрайтын бұл парк Йеллоустоун Ұлттық паркінен шамамен үш есе үлкен және Волонг Ұлттық табиғи қорығының аумағын қамтиды. Ұшқыш бөркендер – мекендеу ортасының қорғалуынан пайда көретін көптеген түрлердің бірі. Олардың санының осы шараның арқасында қайта өсуіне үміт бар. Бұрынғы қорғалатын аумақтың көптеген тұрғындары көшірілді, бірақ жергілікті билік өкілдерінің жергілікті шаруалардың малын парк шегінде жаюға көз жұмғандығы белгілі. Сондықтан, табиғатты тиімді сақтауды қамтамасыз ету үшін, аймақта қоныстанған барлық түрлерге қатысты кейбір ережелер болашақта қатаң түрде сақталуы керек.

Биология және өсімдіктер

Trogopterus xanthipes ұяларын әдетте жер бетінен 30 метр биіктіктегі жартастарда салады. Олар теңіз деңгейінен 1300-1500 метр биіктіктегі таулы аймақтарда, ал кейбір деректер бойынша тіпті 2750 метрге дейін өмір сүреді. Олардың белсенділік уақыты түнгі уақытқа сай келеді; олар жаңғақ, жемістер және жапырақтар сияқты тағам іздеу үшін түнде ұяларынан шығады. Олар шамамен 22 айда жыныстық жағынан жетіледі. Бір туындыда төртке дейін балапаны болуы мүмкін, ал жүктілік шамамен 80-90 күнге созылады.

Таксономия

Trogopterus туысының бес түрі сипатталғанмен, қазіргі көзқарас олардың бәрін бір түрге – Trogopterus xanthipes – біріктіруді қолдайды. Жүнді аяқты ұшқыр (Belomys pearsoni) оған жақын туыс және Trogopterus туысына қосылуы мүмкін.

Медициналық және коммерциялық мүдде

Бұл түр ет алу үшін жиналады, сонымен қатар дәстүрлі қытай медицинасында "бес рух майы" (五靈脂, wǔ líng zhī) деп бағаланатын нәжіс жинау үшін ауланады. Ол он екі елі ішектің ойық жараларын емдеуге қолданылады. Жақында жүргізілген зерттеулер нәжістің құрамында медициналық маңызы бар компоненттердің болуын анықтауға бағытталған. Антитромботикалық флавоноидтар туралы мәлімделген. Бұл қосылыстардың ешқайсысы маңызды ісік клеткаларына қарсы клиникалық тұрғыдан маңызды белсенділік көрсетпесе де, кейбіреулері байқалатын цитотоксикалық әсер тудырды, бұл цитотоксикалық белсенділігі бар лигнандардың көзін көрсетеді.