Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вакало – Швейцариядағы Тичино кантонының Мендризио ауданындағы муниципалитет. Бұл Муджо алқабының бірінші (немесе соңғы) ауылы.
Vacallo is a municipality in the district of Mendrisio in the canton of Ticino in Switzerland. It is the first (or last) village of the Valle di Muggio.
Тарих
Жақын орналасқан Чиассо сияқты Вакало да бұрын Комо қаласының маңындағы елді мекен болды, бірақ 15 ғасырда Тичиномен бірге Ескі Швейцария Конфедерациясының соңғы Альпі арқылы жасалған жорықтарында түрлі швейцариялық әскерлер тарапынан Италия қалаларынан аннексияланды. Нақтырақ айтқанда, 1416 жылы ол Балернаның Пьевасына қосылып, басқару үшін Руска әулетіне берілді. 1798 жылы құрылған Хельветика Республикасында ол Лугано кантонының құрамына кірді. 1803 жылы Швейцария Конфедерациясы құрылғанда, көршілес Беллинзона кантонымен бірігіп, қазіргі Тичино кантонын құрады. Италия шекарасына жақын болғандықтан, Вакалоға Пуччини сияқты Италиядан жер аударылған адамдар келіп тұрды. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл жерде шиеленіс күшті болды, бірақ содан бері Чиассоның тыныш маңындағы елді мекенге айналды. 2007 жылы Чиассо, Вакало және Морбио Инфериоре қалаларының үш мэрі бірігіп, бір коммуна құруды шешті. Тәуелсіздігінен айырылғанның орнына коммуна айналасындағы зейнеткерлер үйлері сияқты қосымша қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік алатын еді. Аумағында шамамен 15 300 адам тұратын жаңа біріккен коммунаға 2007 жылдың қараша айында халық қарсы дауыс берді.
Like nearby Chiasso, Vacallo was formerly a suburb of Como, until, along with the rest of Ticino it was then annexed from Italian cities in the 15th century by various Swiss forces in the last transalpine campaigns of the Old Swiss Confederacy. More precisely it was 1416 when it was incorporated in the Pieve of Balerna and given to the Rusca family to manage. In the Helvetic Republic, established 1798, it formed part of the canton of Lugano. The creation of the Swiss Confederation in 1803 saw a merger with neighbouring canton of Bellinzona to form the modern canton of Ticino. Due to its proximity with the Italian border, Vacallo had visitors in exile from nearby Italy like Puccini. However, it was a tense place to be during World War II but since then has turned into a sleepy suburb of Chiasso. In 2007, the three mayors of Chiasso, Vacallo and Morbio Inferiore decided to unite into one commune. In return for losing independence, the commune would have gained access to more services, such as retirement homes in the surrounding areas. The new united commune which would have had a population of approximately 15,300 people over a territory of , was voted against by the population in November 2007.
География
1997 жылы Вакальоның ауданы құрады. Осы ауданның 45,3%-ы ауыл шаруашылығына, ал 37,3%-ы орманға берілген. Қалған жердің 45,3%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдар) жабылған, 1,9%-ы өзендер мен көлдерді, ал 2,5%-ы өнімсіз жерді құрайды. Салынған аумақтың 31,7%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, 9,9%-ын көлік инфрақұрылымы алса, саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 3,1%-ын құрайды. Орманды жерлердің 32,9%-ы тығыз орманмен, ал 4,3%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тоғайларымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 8,7%-ы егін өсіруге, 5,0%-ы жеміс бақшалары мен жүзімдіктерге, ал 31,7%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.
Vacallo has an area, as of 1997, of Of this area, or 45.3% is used for agricultural purposes, while or 37.3% is forested. Of the rest of the land, or 45.3% is settled (buildings or roads), or 1.9% is either rivers or lakes and or 2.5% is unproductive land. Of the built up area, housing and buildings made up 31.7% and transportation infrastructure made up 9.9%. while parks, green belts and sports fields made up 3.1%. Out of the forested land, 32.9% of the total land area is heavily forested and 4.3% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 8.7% is used for growing crops, while 5.0% is used for orchards or vine crops and 31.7% is used for alpine pastures. All the water in the municipality is flowing water.
Елтаңба
Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл фонда күміс түсті төңкерілген шеврон, оның екі жағында үш алтын жүзім шоғыры бейнеленген. Әр жүзім шоғыры коммунаның Сан-Симон, Роджана және Пицзамильо сияқты үш ауылдық округін немесе "frazione"-сын көрсетеді.
The blazon of the municipal coat of arms is Gules an inverted chevron throughout argent between three bunches of grapes or. Each bunch of grapes symbolises the three parishes or 'frazione' of the commune, including San Simone and Roggiana and Pizzamiglio.
Демография
Вакаллода 2008 жылғы мәлімет бойынша, халықтың 23,2% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1997–2007) халық саны 0,2% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы жағдай бойынша) итальян тілінде сөйлейді (2 564 адам немесе 93,0%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (113 адам немесе 4,1%), үшінші орында француз тілі (42 адам немесе 1,5%) тұр. Романш тілін білетін 1 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте 1024 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 1476 адам үйленген, 165-і жесір, ал 93-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1169 жеке тұрғын үй болды, әр үй шамамен 2,3 адамға арналған. 2000 жылы муниципалитетте 1416 пәтер тіркелді. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі (469 дана). 37 пәтер бір бөлмелі, ал 337 пәтер бес және одан көп бөлмелі болды. Осы пәтерлердің 1164-і (жалпы санының 82,2%) тұрақты түрде пайдаланылып, 30 пәтер (2,1%) маусымдық, ал 222 пәтер (15,7%) бос болды.
Vacallo has a population of as of 2008, 23.2% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1997–2007) the population has changed at a rate of 0.2%. Most of the population (as of 2000) speaks Italian language (2,564 or 93.0%), with German being second most common (113 or 4.1%) and French being third (42 or 1.5%). There is 1 people who speak Romansh. as of 2000, there were 1,024 people who were single and never married in the municipality. There were 1,476 married individuals, 165 widows or widowers and 93 individuals who are divorced. as of 2000, there were 1,169 private households in the municipality, and an average of 2.3 persons per household. In 2000 there were 1,416 apartments in the municipality. The most common apartment size was 4 rooms of which there were 469. There were 37 single room apartments and 337 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 1,164 apartments (82.2% of the total) were permanently occupied, while 30 apartments (2.1%) were seasonally occupied and 222 apartments (15.7%) were empty.
Көрікті жерлер
Тақта Жакомо Пуччинидің 1889 және 1892 жылдар аралығында Вакаллода болғанын және осы жерде «Манон Леско» операсының екінші әрекетін жазғанын еске салады. Басқа да келушілердің ішінде Руджеро Леонкавалло және жергілікті даңқты Луиджи Пагани, сондай-ақ Маттироло немесе Маттироо болды. Вакалло өз баскетбол командасымен де белгілі, ол бірнеше рет ұлттық чемпионатты жеңіп алды.
A plaque commemorates the fact that Giacomo Puccini stayed in Vacallo between 1889 and 1892 and composed the second act of Manon Lescaut here. Other visitors include Ruggero Leoncavallo and the local celebrity Luigi Pagani, also known as Mattirolo or Matiröö. Vacallo is also known for its basketball team, which has won multiple national titles.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыс берушілердің 25,74%-ын құрады. Келесі үш ең танымал партия: FDP (24,87%), SP (18,62%) және Ticino League (18,02%). Федералды сайлауда барлығы 996 дауыс берілді, сайлауға қатысу 52,3% болды. 2007 жылғы Gran Consiglio сайлауында Вакальода барлығы 1986 сайлаушы тіркелді, оның ішінде 1283 немесе 64,6% дауыс берді. 19 бос бюллетень және 3 жарамсыз бюллетень тіркелді, сайлауда 1261 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия PPD+GenGiova болды, ол 292 немесе 23,2% дауыс алды. Келесі үш ең танымал партия: PLRT (272 немесе 21,6%), PS (216 немесе 17,1%) және SSI (204 немесе 16,2%). 2007 жылғы Consiglio di Stato сайлауында 18 бос бюллетень және 7 жарамсыз бюллетень тіркелді, сайлауда 1258 жарамды бюллетень қалды. Ең көп дауыс жинаған партия LEGA болды, ол 279 немесе 22,2% дауыс алды. Келесі үш ең танымал партия: LEGA (279 немесе 22,2%), PLRT (251 немесе 20,0%) және PS (228 немесе 18,1%). 2000 жылы муниципалитетке 321 жұмысшы келді, ал 1066 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шаққанда 3,3 жұмысшы шығып кетеді. Вакалоға келетін жұмыс күшінің 32,7%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келсе, жергілікті тұрғындардың 1,2%-ы жұмыс үшін Швейцариядан тысқа шығады. Жұмыс істейтін халықтың 6,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 70,8%-ы жеке көлікпен барады.
In the 2007 federal election the most popular party was the CVP which received 25.74% of the vote. The next three most popular parties were the FDP (24.87%), the SP (18.62%) and the Ticino League (18.02%). In the federal election, a total of 996 votes were cast, and the voter turnout was 52.3%. In the 2007 Gran Consiglio election, there were a total of 1,986 registered voters in Vacallo, of which 1,283 or 64.6% voted. 19 blank ballots and 3 null ballots were cast, leaving 1,261 valid ballots in the election. The most popular party was the PPD+GenGiova which received 292 or 23.2% of the vote. The next three most popular parties were; the PLRT (with 272 or 21.6%), the PS (with 216 or 17.1%) and the SSI (with 204 or 16.2%). In the 2007 Consiglio di Stato election, 18 blank ballots and 7 null ballots were cast, leaving 1,258 valid ballots in the election. The most popular party was the LEGA which received 279 or 22.2% of the vote. The next three most popular parties were; the LEGA (with 279 or 22.2%), the PLRT (with 251 or 20.0%) and the PS (with 228 or 18.1%). In 2000, there were 321 workers who commuted into the municipality and 1,066 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 3.3 workers leaving the municipality for every one entering. About 32.7% of the workforce coming into Vacallo are coming from outside Switzerland, while 1.2% of the locals commute out of Switzerland for work. Of the working population, 6.9% used public transportation to get to work, and 70.8% used a private car.
Дін
2000 жылғы санақ бойынша 2400 адам немесе 87,0% рим-католиктер, ал 100 адам немесе 3,6% швейцариялық реформаланған шіркеуге жатты. Қалған халықтың ішінде 8 адам православие шіркеуінің мүшесі (немесе халықтың 0,29% шамасында), 5 адам (немесе халықтың 0,18% шамасында) христиан-католик шіркеуіне жатты, ал 29 адам (немесе халықтың 1,05% шамасында) басқа христиан шіркеуіне жатты. 1 адам еврей, ал 14 адам (немесе халықтың шамамен 0,51% -ы) ислам дінін ұстанады. 2 адам буддист болды. 139 адам (немесе халықтың шамамен 5,04%) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностиктер немесе атеист, ал 60 адам (немесе халықтың шамамен 2,18%) сұраққа жауап бермеді. 29 кәсіптік оқушы толық оқып, 37 оқушы жартылай оқыды. Кәсіби бағдарлама үш жылға созылады және студенттерді инженерлік, медбикелік, компьютерлік ғылым, бизнес, туризм және осыған ұқсас салалардағы жұмысқа дайындайды. Кәсіби бағдарламада 3 студент оқыды. 2000 жылы Вакальода 29 студент басқа муниципалитеттен келді, ал 239 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барып оқыды.
From the 2000 census, 2,400 or 87.0% were Roman Catholic, while 100 or 3.6% belonged to the Swiss Reformed Church. Of the rest of the population, there were 8 members of an Orthodox church (or about 0.29% of the population), there were 5 individuals (or about 0.18% of the population) who belonged to the Christian Catholic Church, and there were 29 individuals (or about 1.05% of the population) who belonged to another Christian church. There was 1 individual who was Jewish, and 14 (or about 0.51% of the population) who were Islamic. There were 2 individuals who were Buddhist. 139 (or about 5.04% of the population) belonged to no church, are agnostic or atheist, and 60 individuals (or about 2.18% of the population) did not answer the question. There were 29 vocational students who were attending school full time and 37 who attend part time. The professional program lasts three years and prepares a student for a job in engineering, nursing, computer science, business, tourism and similar fields. There were 3 students in the professional program. as of 2000, there were 29 students in Vacallo who came from another municipality, while 239 residents attended schools outside the municipality.