Кіріспе

жалпы спорттық ұғымдар

Доп алаңда ойналып жатқан және ойналмаған жағдайлар – футбол ережелерінің тоғызыншы қағидасы және ойынның екі негізгі күйін сипаттайды.

Қайта бастау

Топ ойыннан тыс кеткен кезде, оны тиісті қайта бастау арқылы ойынға қайта енгізеді. Футболдағы қайта бастаулар:
* **Қимыл (Кик-офф):** қарсылас команда гол соққаннан кейін немесе әр ойын кезеңін бастау үшін. (8-ереже).
* **Ішкі допты беру (Тай-ин):** топ толықтай сыртқы сызықты кесіп өткенде; допты соңғы рет тигізген команданың қарсыласына беріледі. (15-ереже).
* **Гол соққысы (Гол-кик):** топ гол сызығын толық кесіп өтіп, соңғы рет шабуылшыға тигенде; қорғаныстағы командаға беріледі. (16-ереже).
* **Бұрыш соққысы (Корнер):** топ гол сызығын толық кесіп өтіп, соңғы рет қорғаушыға тигенде; шабуылдаушы командаға беріледі. (17-ереже).
* **Жанама еркін соққы (Индирект фри-кик):** "жазасыз" бұзушылықтар (мысалы, кедергі келтіру, офсайд және т.б.), белгілі бір техникалық ереже бұзушылықтар жасалғанда немесе ойын ескерту немесе қарсыласты алаңнан қуу үшін тоқтатылғанда, ешқандай нақты бұзушылық болмаса, қарсылас командаға беріледі. (13-ереже).
* **Тікелей еркін соққы (Директ фри-кик):** белгілі бір "жазалық" бұзушылықтар жасалғанда, бұзушылық жасаған командаға беріледі. (13-ереже).
* **Жаза соққысы (Пеналти):** қарсыластың жаза алаңында "жазалық" бұзушылық жасалғанда, бұзылған командаға беріледі. (14-ереже).
* **Допты төмен түсіру (Дроп-бол):** жоғарыда сипатталған жағдайларда доп төрешіге тигенде немесе төреші ойынды кез келген басқа себеппен тоқтатқанда (мысалы, ойыншыға ауыр жарақат, сыртқы тұлғаның араласуы немесе доптың зақымдануы). Бұл қайта бастау ересектер ойынында сирек кездеседі. (8-ереже).

Топ ойыннан шыққаннан кейін, қайта бастау тек қана топтың бастапқыда ойыннан шығу себебіне сәйкес келеді; кейінгі әрекеттер қайта бастауды өзгерте алмайды. Мысалы, егер А командасының қателігі салдарынан В командасы ойыннан шығып кетсе, қайта бастау В командасына еркін соққы болуы керек, тіпті В командасының ойыншысы қарсыласты соқса да; бірақ В командасының ойыншысы бұзушылық жасаса, ол теріс мінез-құлқы үшін жауапкершілікке тартылады (мысалы, сары немесе қызыл карточка). Дегенмен, егер төреші өзінің қателік жасағанын түсінсе немесе ойын әлі басталмағанда, көмекші төрешілерінің кеңесі бойынша бастапқы қайта бастауды өзгерте алады. Мысалы, егер доп А командасының қақпаға соққаннан кейін ойыннан шығып кетсе және төреші гол соққандығын көрсетсе, бірақ содан кейін көмекші төреші А командасының ойыншысы голдан бірден бұрын бұзушылық жасағанын байқаса, төреші қайта бастауды В командасына бұзушылық жасалған жерде еркін соққыға өзгертеді.