Вертинген шайқасы: Үшінші коалиция соғысының бастауы
Battle of Wertingen
Вертинг шайқасы (1805): Наполеон соғыстары аясындағы Үшінші коалиция соғысының бастапқы шайқасы. Фр. әскері австриялықтарды жеңіп, Аугсбургты басып алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1805 жылы Үшінші коалиция соғысы кезінде болған шайқас
1805 Battle during the War of the Third Coalition
Вертенин шайқасында (1805 жылғы 8 қазанда) маршалдар Йоахим Мурат және Жан Ланн бастаған императорлық француз әскерлері фельдмаршал-лейтенант Франц Ксавер фон Ауфенберг басқаратын шағын австриялық корпусына шабуыл жасады. Бұл шайқас – Ульм науқанының алғашқы шайқасы болып есептеледі және француздердің анық жеңісімен аяқталды. Вертенин қаласы Аугсбургтің солтүстік-батысында жатыр. Бұл шайқас Наполеон соғыстарының бөлігі болған Үшінші коалиция соғысы кезінде болды.
In the Battle of Wertingen (8 October 1805) Imperial French forces led by Marshals Joachim Murat and Jean Lannes attacked a small Austrian corps commanded by Feldmarschall Leutnant Franz Xaver von Auffenberg. This action, the first battle of the Ulm Campaign, resulted in a clear French victory. Wertingen lies northwest of Augsburg. The combat was fought during the War of the Third Coalition, part of the Napoleonic Wars.
Өмірбаян
Император Наполеон Бонапарт өзінің 200 мыңдық Ұлы армиясын Рейн өзенінен өткізді. Бұл зор күш оңтүстікке бұрылып, Дунай өзенін генерал Карл Фрайхерр Мак фон Лейберихтің Ульмдегі әскер жиынының шығысына қарай (яғни, артына) кесіп өтті. Мак өзіне қауіпті күш жақындап келе жатқанын білмей, Наполеон корпусы Дунайдан оңтүстікке таралып, оның Венамен байланыс жолдарын үзіп тастағанда өз орнында тұрды.
Emperor Napoleon Bonaparte had launched his 200,000 man Grand Army across the Rhine. This huge mass of maneuver wheeled to the south and crossed the Danube River to the east of (i. e., behind) General Karl Freiherr Mack von Leiberich's concentration at Ulm. Unaware of the force bearing down on him, Mack stayed in place as Napoleon's corps spread south across the Danube, slicing across his lines of communication with Vienna.
Қуаттар
Мураттың авангардына генерал-дивизионер Луи Клейннің ауыр ат әскерлері (1-ші, 14-ші, 20-шы және 26-шы драгун полкінің 16 эскадрильясы) және генерал-дивизионер Марк Антуан де Бомон (4-ші, 5-ші, 8-ші, 9-шы, 12-ші және 16-шы драгунның 18 эскадрильясы), сонымен қатар генерал-бригада Антуан Ласалдың жеңіл ат әскерлері бригадасы (9-шы және 10-шы гусарлардың 8 эскадрильясы) кірді, барлығы 42 эскадрилья. Оларды генерал-дивизионер Николя Одиноның гренадерлік дивизиясының сегіз батальоны және 28-ші жеңіл жаяу әскер полкінің үш батальоны қолдады. Ауфенбергтің құрамында 26 батальон, 20 атты эскадрилья және 24 зеңбірек болды. Фельдмаршал лейтенант Максимилиан де Байельдің дивизиясына Қауниц №20, Людвиг №8, Франжо Елачич №62 пехоталық полктері, төрт гранадерлік батальоннан тұратын бригада, Куирассер полкі Альберт №3 және Chevau léger полкі Розенберг №6 кірді. Фельдмаршал лейтенант принц Фридрих Франц Ксавер фон Гогенцоллерн-Гехингеннің дивизиясы Spork №25, Вюртемберг №38, Реус-Грайц №55, Стюарт №18 пехоталық полктері, Палатин №12 гусарлық полкі және Chevau léger полкі Латур №4 полктерінен құралды.
Murat's advance guard included the heavy cavalry divisions of General of Division Louis Klein (16 squadrons of the 1st, 14th, 20th and 26th Dragoon Regiments) and General of Division Marc Antoine de Beaumont (18 squadrons of the 4th, 5th, 8th, 9th, 12th and 16th Dragoons), plus General of Brigade Antoine Lasalle's light cavalry brigade (8 squadrons of 9th and 10th Hussars), a total of 42 squadrons. These were supported by eight battalions of General of Division Nicolas Oudinot's Grenadier division and three battalions of the 28th Light Infantry Regiment. Auffenberg's command included 26 battalions, 20 cavalry squadrons and 24 guns. Feldmarschall Leutnant Maximilien de Baillet's division included Infantry Regiments Kaunitz Nr. 20, Archduke Ludwig Nr. 8, Franjo Jelačić Nr. 62, a brigade of four grenadier battalions, Cuirassier Regiment Albert Nr. 3 and Chevau léger Regiment Rosenberg Nr. 6. Feldmarschall Leutnant Prince Friedrich Franz Xaver of Hohenzollern Hechingen's division was made up of Infantry Regiments Spork Nr. 25, Wurttemberg Nr. 38, Reuss Greitz Nr. 55, Stuart Nr. 18, Hussar Regiment Palatine Nr. 12 and Chevau léger Regiment Latour Nr. 4.
Шайқас
Көрінетін себебі, әскері тосыннан шабуылға ұшырағандықтан, Ауфенберг шамамен 9 батальон мен 1 эскадрильяны, яғни 5500 шамасындағы әскерін ғана соғысқа салған. Бұл туралы әртүрлі мәліметтер бар. Бір тарихшы атты әскердің жеке батальондарды жойғанын немесе қоршап алып, қарсыластырылғанын айтады. Француздардың жоғалғандары 319 өлген және жараланғандардан тұрады. Австриялықтар 400 адам өлтіріліп, жараланды, сондай-ақ 2900 әскер мен 6 зеңбірек тұтқынға алынды. Бір тарихшы 2000 австриялықтың тұтқынға алынғанын мәлімдейді. Венадан үзіліп қалған австриялықтар батысқа қарай, Ульмдегі өзінің базасына қарай шегінді.
Apparently because his troops were surprised, Auffenberg seems to have only brought nine battalions and one squadron, about 5,500 men, into action. There are conflicting accounts. One historian talks about individual battalions being broken by cavalry or surrounded and forced to surrender. French losses are stated as 319 killed and wounded. The Austrians suffered 400 killed and wounded, plus 2,900 men and 6 cannons captured. One historian says 2,000 Austrians were captured. Cut off from Vienna, the Austrians retreated westward toward their base at Ulm.
Комментарийлер
Бір тарихшы: "Мактың осы шағын күшін мұндай шалқақ жерге неге жібергені түсініксіз", - деді. Ол сондай-ақ: "Оның майданда әскерлерді үнемі қайта құруы шатақ пен жігерсіздік сезімін тудырды" деп қосты.
One historian remarks, "It is not clear why Mack had sent this small force to such an isolated position." He added, "His continual reorganization of the troops on the battlefield sowed confusion and demoralization."