Фернандо де Шишло: Латын Америкалық абстракті суреттің шебері
Fernando de Szyszlo
Фернандо де Шишло: Перулік суретші, мүсінші, абстрактілі өнерді Латын Америкасына әкелген тұлға. Еуропада білім алған, өнердегі жаңа бағыттарды зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фернандо де Шишло Вальделомар (5 шілде 1925 – 9 қазан 2017) – перулік суретші, мүсінші, гравюрашы және педагог. Ол 1950 жылдардың ортасынан бастап Латын Америкасында абстрактілі өнерді дамытуға үлкен үлес қосып, Перудегі көрнекті суретшілердің бірі болды.
Fernando de Szyszlo Valdelomar (5 July 1925 – 9 October 2017) was a Peruvian painter, sculptor, printmaker, and teacher who was a key figure in advancing abstract art in Latin America since the mid 1950s, and one of the leading plastic artists in Peru.
Өмір және мансап
Шешло Перудің Лима қаласында дүниеге келген. Оның анасы испандық индейлерден тараған перуандық, ал әкесі Польшадан келген география ғалымы болған. 1943 жылы Шешло Ұлттық инженерлік университетінің архитектура факультетіне қабылданды, бірақ сол мамандықтың жолын тастап, Перудің Католиктік понтификалық университетінің Бейнелеу өнері мектебіне түсті. 1948 жылы бітірген соң ол Еуропаға саяхаттап, шеберлердің, әсіресе Рембрандт, Тициан және Тинтореттоның туындыларын зерттеді, сондай-ақ кубизм, сюрреализм, формализм және абстракцияның алуан түрлі ықпалына бейімделді. Шешло 1948-1955 жылдар аралығында Париж және Флоренцияда тұрды, содан кейін Перуға қайтып келді. Парижде ол Октавио Паз бен Андре Бретонмен танысып, Латын Америкасының эмигрант суретшілер мен жазушылар тобының құрамына кірді. Олар «Кафе де Флореде» жиі кездесіп, Латын Америкасының мәдени ерекшеліктерін сақтай отырып, халықаралық қазіргі заманғы өнер қозғалысына қалай қатысуға болатыны туралы белсенді пікірталас жүргізді. Перуға оралғаннан кейін Шешло өз еліндегі өнерді жаңарудың маңызды күшіне айналды, перуандық тақырыптарды бейнелеу өнерінен ажыратып, жаңа бағыттар ашты. 1962 жылы ол Корнелл университетінде өнер профессоры болды. 1965 жылы Йель университетінде арнайы лекция оқыды.
Szyszlo was born in Lima, Peru; his mother was Peruvian of Spanish Indian descent, and his father was a geographer from Poland. In 1943, Szyszlo entered the architecture school of the National University of Engineering, but abandoned plans to follow that profession and enrolled in the School of Plastic Arts of the Pontifical Catholic University of Peru. After his graduation in 1948, he traveled to Europe where he studied the works of the masters, particularly Rembrandt, Titian and Tintoretto, and absorbed the varied influences of Cubism, Surrealism, Informalism, and abstraction. Szyszlo lived in Paris and Florence from 1948 to 1955, and then returned to Peru. While in Paris he met Octavio Paz and André Breton and was part of the group of expatriate Latin American artists and writers who met regularly at the Café de Flore, engaging in vigorous discussions on how they could participate in the international modern movement while preserving their Latin American cultural identity. Upon his return to Peru, Szyszlo became a major force for artistic renewal in his country breaking new ground by expressing a Peruvian subject matter in a non representational style. In 1962, he became a professor of art at Cornell University. In 1965 he became a visiting lecturer at Yale University.
Жеке өмір
Шешло перулік ақын Бланка Варелаға (1926–2009) үйленген, олардың екі баласы болған. Олардың екінші ұлы Хуан Лоренцо, Америка мен Перу азаматтығын алған, 1996 жылғы 29 ақпанда Арекипа маңындағы Faucett Perú 251 рейсінің апатында 36 жасында қаза тапты. Ол сол қалаға әкесінің туындыларының көрмесін бақылау үшін бара жатқан еді. Шешло 2017 жылғы 9 қазанда екінші әйелі Лила Ябармен (1988 жылы үйленген) бір күні үйде болған оқиғадан көз жұмды, деп хатшысы мәлімдеді. Қайтыс болған кезде ол Лима қаласында тұрып, жұмыс істеген.
Szyszlo was married to the Peruvian poet Blanca Varela (1926–2009), with whom he had two children. Their second son, Juan Lorenzo, a dual American Peruvian citizen, was killed in the crash of Faucett Perú Flight 251, near Arequipa on February 29, 1996, aged 36, when he was heading to the city to oversee an exhibition of his father's work there. Szyszlo died on October 9, 2017, the same day as his second wife, Lila Yábar (m.1988) in a domestic accident according to his secretary. At the time of his death, he resided and worked in Lima.
Жұмыс
Оның туындылары әлемнің түкпір-түкпіріндегі мемлекеттік және жеке коллекцияларда ұсынылған, оның ішінде Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайында, Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында, Анита Шапольски галереясында; Хьюстон қаласындағы Көркем өнер мұражайында, Вашингтон, округ Колумбиядағы Америка өнер мұражайында; Лима өнер мұражайында (Перу), Бразилиядағы Сао-Паулу қаласындағы қазіргі заманғы өнер мұражайында, Боливиядағы Ла-Паздағы Ұлттық өнер мұражайында, Арекипа қаласындағы (Перу) қазіргі заманғы өнер мұражайында және Калифорния штатындағы Лонг-Бич қаласындағы Латын Америкасы өнер мұражайында және тағы басқаларында.
His work is represented in public and private collections throughout the world, including the Museum of Modern Art, New York; Solomon R. Guggenheim Museum, New York; Anita Shapolsky Gallery, New York; Museum of Fine Arts, Houston; Art Museum of the Americas, Washington, D. C.; Museo de Arte de Lima (Peru); Museu de Arte Moderna, São Paulo, Brazil; Museo Nacional de Arte, La Paz, Bolivia; Museo de Arte Contemporaneo Arequipa (Peru); and the Museum of Latin American Art, Long Beach, California, among others.