Монсон көлі мемлекеттік паркі: тарих және табиғат мұражайы
Monson Lake State Park
Миннесота штатындағы Монсон көлі мемлекеттік паркі – 1862 жылғы Дакота соғысында қаза болған 13 швед-американдық пионерлерге арналған тарихи орын. Жаңа мәміле құрылыстары UNESCO тізімінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Монсон көлінің мемлекеттік паркі – АҚШ-тың Миннесота штатындағы мемлекеттік парк. Ол бастапқыда 1862 жылғы Дакота соғысында қаза болған 13 швед-американдық пионерлердің құрметіне арналған ескерткіш ретінде құрылған. 1930 жылдардағы «Жаңа мәміле» кезеңінен қалған құрылыстардың бір бөлігі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Маусымдық жұмыспен қамтылған бұл парк жақын орналасқан Сибли мемлекеттік паркінен басқарылады. Көлдер Чиппева өзенінің суайдынының бөлігі болып табылады, ал Чиппева өзені – Миннесота өзенінің саласы. Аймақтың барлығы қалың тілге (моренаға) көмкерілген. Дегенмен, еуропалық американдықтардың саны артуы жергілікті дакота халқының дәстүрлі өмір салтын сақтауын қиындатты. Резервацияларға көшіру, АҚШ-тың шарттарды бұзуы және үнді агенттерінің кешіктірілген немесе теңсіз сыйақы төлемдері дакота халқының аштық пен қиындықтарын күшейтті.
Monson Lake State Park is a state park of Minnesota, United States, originally established as a memorial to 13 Swedish American pioneers who were killed there in the Dakota War of 1862. A district of 1930s New Deal structures is on the National Register of Historic Places. This seasonally staffed park is managed from nearby Sibley State Park. The lakes are part of the watershed of the Chippewa River, a tributary of the Minnesota River. The whole region is thickly blanketed with till thick. However the growing Euro American population was making it increasingly difficult for the native Dakota people to pursue their traditional lifestyle. Resettlement on reservations, treaty violations by the United States, and late or unfair annuity payments by Indian agents caused increasing hunger and hardship among the Dakota.
Броберг қорабындағы шабуыл
1862 жылғы 20 тамыздағы сәрсенбі күні таңертең Батыс көл елді мекенінің көптеген тұрғындары үш күн бұрын Дакота тайпасы мен ақтар арасында қақтығыс болғанынан хабарсыз еді. Шашыраңқы пионерлер арасында саяхаттап жүрген пастор Лундборгтың үйінде діни қызмет өткізіп жатты. Бробергтер мен Омандар қатысып, көптеген кішкентай балаларын үйде қалдырды. Бробергтердің үйіне шамамен 30 Дакотадан келген адамдар келді, олар соғыс киімдерін киіп, әдеттегіден гөрі ақылға сыймас еді. Қорқып қалған қоныс аударушылар жеті жасар Питер Бробергті ересектерді шақыруға жіберді. Андерс Броберг және Андреас Лундборгтың төрт ұлы 3 шақырым жерге асығысқан. Бастапқыдағы бақылаулар еуропалық-американдық көзқарасқа негізделген, 13 ақ нәсілді құрбанды нағыз шейіттер деп есептеді. 1989 жылы бұл құрылыстар Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды. Монсон көлі мемлекеттік паркі ондаған жылдар бойы сақталды, оның шығыс шекарасы Батыс Санберг көлінің ғана бір бөлігін қамтыды. 2000 жылдардың ортасында шығыстағы дамытылмаған аң аулау орталығының иелері жылжымайтын мүлік әзірлеушіге емес, мемлекетке сату үшін парктің басшылығына жүгінді. Олардың ұсынысына Батыс Санбург көлінің қалған бөлігі мен Шығыс Санбург көлінің бір бөлігі кірді. Бұл ерекшелік, себебі Миннесотадағы көлдер мемлекеттік меншікте болады, бірақ 1930 жылдары Санбург көлдері тартылып, меншік құқықтары сатылып-алынады. Келісім беру және қаржыны бөлуге мемлекет үш жыл уақыт жұмсады, ал 395 000 долларлық сатып алу 2009 жылдың маусым айында аяқталды. Жаңа учаскеде жер мен су бар, жағалау сызығының ұзындығы 3109 метрді (10200 фут) құрайды. Монсон көлінде қайық түсіретін орын бар. Монсон көлінде сойқы, суық балық, үлкен ауызды басс, қара басс, сары шабақ және көк басс сияқты балықтар кездеседі. Сойқы балықтары екі жылда бір рет қоректендіріледі. Қазіргі уақытта паркте 2 шақырымдық (1.2 миль) жаяу жол салынған. Каноэ жолы қайық түсіретін орыннан басталып, Монсон көлінен өтеді және Батыс Санбург көліне дейін 141 метрлік (463 фут) тас жолдан өтеді. Қыс мезгілінде парктің кез келген жерінде қарға басуға болады.
On the morning of Wednesday, August 20, 1862, most residents in the West Lake Settlement were unaware that violence had broken out between Dakota and white settlers three days earlier. A pastor who circulated among the scattered pioneers was holding a church service at the Lundborg cabin. The Brobergs and the Omans attended, leaving many of the younger children at home. Those at the Broberg cabin were visited by about 30 Dakotas, dressed in war regalia and not as friendly as usual. The frightened settlers sent seven year old Peter Broberg to fetch the adults. Anders Broberg and the four sons of Andreas Lundborg hurried the 2 mile (3 km) to the scene. From the beginning the observations presented only a European American perspective, treating the 13 white victims as veritable martyrs. In 1989 encompassing these structures were added to the National Register of Historic Places. Monson Lake State Park remained for decades, with its eastern border including only a sliver of West Sunberg Lake. In the mid 2000s decade, the owners of an undeveloped hunting retreat to the east approached the park about selling to the state rather than a real estate developer. Their included most of the rest of West Sunburg Lake and some of East Sunburg Lake. This is unusual because lakes in Minnesota remain public property, but in the 1930s the Sunburg Lakes had been dry and the ownership rights were bought and sold. Approvals and fund appropriation took the state three years, and the $395,000 purchase was finalized in June 2009. The new parcel comprises of land and of water, with 10200 feet (3109 m) of shoreline. There is a boat ramp on Monson Lake. Game fish in Monson Lake are walleye, northern pike, largemouth bass, black crappie, yellow perch, and bluegill. The walleye are stocked biennially. 1.2 mile (2 km) of trail currently trace through the park. A canoe route starts at the boat ramp, leads across Monson Lake, and traverses a 463 feet (141 m) portage into West Sunburg Lake. In winter snowshoeing is allowed anywhere in the park.